Trước đó, Chính phủ cũng yêu cầu rà soát toàn bộ quy định về hồ sơ, sổ sách, báo cáo tại các cơ sở giáo dục, kiên quyết loại bỏ những yêu cầu hành chính không cần thiết, trùng lặp và hình thức. Các địa phương không được tự đặt thêm hồ sơ hoặc giao giáo viên những nhiệm vụ hành chính trái quy định. Đây là một phần trong yêu cầu chuẩn bị cho năm học mới, trong đó ngành giáo dục được định hướng chuyển từ quản lý nặng về giấy tờ sang đánh giá bằng dữ liệu và kết quả thực tế.
Một trong những nguyên tắc được đặt ra là dữ liệu chỉ cần nhập một lần nhưng có thể được sử dụng ở nhiều khâu. Các hệ thống thông tin giáo dục cần được kết nối, chia sẻ để giảm việc giáo viên phải nhập đi nhập lại cùng một nội dung.
Bộ GD-ĐT đồng thời thúc đẩy sử dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo trong quản lý trường học. Thay vì yêu cầu giáo viên liên tục hoàn thiện báo cáo để cung cấp thông tin, nhà quản lý có thể khai thác dữ liệu về trẻ, đội ngũ, cơ sở vật chất, phổ cập giáo dục và dinh dưỡng để theo dõi tình hình.
Dữ liệu cũng phải được duy trì thường xuyên, bảo đảm chính xác và có thể sử dụng thực tế. Mục tiêu là từ những thông tin đã có, ngành giáo dục có thể phát hiện vấn đề, nhận diện nguy cơ và đưa ra điều chỉnh sớm. Đáng chú ý, yêu cầu giảm thủ tục không có nghĩa buông lỏng quản lý. Ngược lại, việc đánh giá sẽ chuyển mạnh sang những kết quả có thể kiểm chứng thay vì số lượng giấy tờ mà giáo viên hoàn thành.
Bên cạnh hồ sơ hành chính, Bộ GD-ĐT yêu cầu các địa phương rà soát và cắt giảm mạnh các cuộc thi, hoạt động không thực sự cần thiết đối với giáo viên và nhà trường. Định hướng này nhằm hạn chế tình trạng giáo viên phải dành thời gian chuẩn bị hồ sơ, thành tích hoặc tham gia các hoạt động phong trào nhưng không trực tiếp cải thiện chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ.
Công tác kiểm tra, đánh giá cũng được yêu cầu khắc phục bệnh thành tích. Thay vì nhìn vào số lượng giấy tờ, danh hiệu hay kết quả mang tính hình thức, việc đánh giá cần dựa trên dữ liệu, minh chứng và kết quả thực hiện nhiệm vụ.
Với trường mầm non, những tiêu chí quan trọng sẽ là chất lượng chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ, mức độ an toàn, hiệu quả giáo dục và năng lực quản trị của nhà trường.
Bộ GD-ĐT yêu cầu các Sở GD-ĐT hướng dẫn cụ thể cho cơ sở giáo dục sau quá trình sắp xếp, đồng thời bảo đảm đội ngũ, cơ sở vật chất và nguồn lực tài chính phục vụ năm học mới.
Ở cấp trường, người đứng đầu phải chịu trách nhiệm nếu để phát sinh những loại hồ sơ, báo cáo không đúng quy định. Đây là điểm đáng chú ý trong chủ trương lần này, bởi việc giảm áp lực hành chính chỉ có thể thực hiện nếu yêu cầu được kiểm soát từ cấp quản lý.
Các địa phương cũng phải duy trì kỷ luật, kỷ cương trường học và có cơ chế tiếp nhận, xử lý phản ánh của giáo viên, phụ huynh liên quan đến hoạt động giáo dục mầm non. Những vấn đề được phản ánh phải xác định rõ đơn vị chịu trách nhiệm và thời hạn giải quyết.
Việc giảm hồ sơ, báo cáo và các hoạt động không cần thiết nằm trong chủ trương rộng hơn nhằm giảm áp lực hành chính cho đội ngũ nhà giáo. Chính phủ yêu cầu việc đổi mới giáo dục, chuyển đổi số không được kéo theo một lớp thủ tục mới khiến giáo viên phải làm thêm giấy tờ.
Cùng với đó, ngành giáo dục đang được yêu cầu giải quyết bài toán thiếu, thừa giáo viên cho năm học 2026-2027, địa phương phải có phương án tuyển dụng, hợp đồng, điều động hoặc biệt phái phù hợp, không để xảy ra tình trạng có học sinh nhưng thiếu giáo viên đứng lớp.
Theo định hướng này, hiệu quả của một trường mầm non sẽ không còn được nhìn chủ yếu qua số lượng hồ sơ hay thành tích phong trào. Thước đo quan trọng hơn là trẻ được chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục ra sao, môi trường có an toàn hay không và nhà trường vận hành hiệu quả đến mức nào.
Nếu thực hiện đúng, việc “giảm giấy tờ” không chỉ giúp giáo viên bớt một phần công việc hành chính mà còn tạo điều kiện để đội ngũ tập trung vào nhiệm vụ cốt lõi: chăm sóc trẻ, nâng cao chuyên môn và cải thiện chất lượng giáo dục ngay trong lớp học.
