Chính sách này được UBND TP Hà Nội đưa ra trong công văn về việc thực hiện miễn phí sách giáo khoa giáo dục phổ thông và các khoản hỗ trợ học sinh trong năm học 2026-2027, do Phó Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Thu Hà ký ngày 10/8.
Theo chỉ đạo của UBND Thành phố, nhiệm vụ trước mắt được đặt vào việc thống kê chính xác quy mô học sinh và nhu cầu sách giáo khoa trên địa bàn. Sở Giáo dục và Đào tạo sẽ phối hợp với UBND các phường, xã và các cơ sở giáo dục để thực hiện việc rà soát này.
Phạm vi thống kê không chỉ giới hạn ở các trường công lập mà còn bao gồm học sinh đang học tại các cơ sở giáo dục tư thục trên địa bàn. Đây là cơ sở để thành phố xác định số lượng học sinh thuộc diện được hưởng chính sách và dự kiến nhu cầu sách cho từng năm học.
Cùng với việc thống kê học sinh, các đơn vị phải kiểm kê số sách giáo khoa đang có, xác định lượng sách còn sử dụng được. Việc tận dụng số sách này sẽ được tính đến trong quá trình xây dựng phương án, qua đó xác định sát hơn số sách cần mua mới và kinh phí tương ứng.
Số liệu sẽ được phân chia theo từng cấp học, từng năm học để phục vụ việc lập dự toán ngân sách hằng năm thay vì xác định một khoản kinh phí chung cho toàn bộ quá trình thực hiện.
Xây dựng lộ trình theo từng cấp học
Hà Nội không triển khai chính sách theo một phương án chung cho tất cả các cấp học mà yêu cầu xây dựng lộ trình và phương án phân kỳ cụ thể. Sở Giáo dục và Đào tạo được giao phối hợp với Sở Tài chính, chính quyền cấp xã và các cơ quan liên quan xây dựng kế hoạch, trong đó phải làm rõ đối tượng thụ hưởng, nhu cầu thực tế, nguồn kinh phí, trách nhiệm của từng đơn vị cũng như thời gian thực hiện.
Kế hoạch này phải được hoàn thiện để trình UBND Thành phố xem xét, phê duyệt ngay trong tháng 8/2026. Đây sẽ là cơ sở để Hà Nội xác định cách thức đưa chính sách miễn phí sách giáo khoa vào thực tế từ năm học 2026-2027 theo lộ trình được phê duyệt.
Một vấn đề khác cũng được Hà Nội tính đến là phương thức mua sắm sách. Thành phố sẽ xem xét giữa phương án tổ chức mua sắm tập trung hoặc giao quyền cho Sở Giáo dục và Đào tạo, UBND phường, xã và từng cơ sở giáo dục thực hiện.
Việc lựa chọn phương án nào phải bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật về đấu thầu, đồng thời phù hợp với quy mô và cách thức tổ chức chính sách trên địa bàn.
Sách giáo khoa sẽ được quản lý theo hướng dùng lại
Không chỉ dừng ở việc mua và cấp sách cho học sinh, Hà Nội còn yêu cầu xây dựng cơ chế quản lý sau khi sách được đưa vào sử dụng. Sở Giáo dục và Đào tạo sẽ hướng dẫn các trường về việc mượn - trả, bảo quản và quản lý sách giáo khoa theo cơ chế tài sản công. Những bộ sách còn giá trị sử dụng có thể được điều chuyển giữa các cơ sở giáo dục, giúp tăng thời gian khai thác và hạn chế lãng phí.
Cách làm này cũng đòi hỏi các trường phải có thống kê cụ thể về số lượng sách đang quản lý, tình trạng sách và khả năng tiếp tục sử dụng trong những năm học tiếp theo.
Bên cạnh chính sách sách giáo khoa, Hà Nội yêu cầu các địa phương và cơ sở giáo dục tiếp tục thực hiện các chính sách hỗ trợ học sinh đã được Trung ương và HĐND Thành phố ban hành.
Trong đó, học sinh thuộc diện chính sách tiếp tục được hưởng các khoản hỗ trợ liên quan đến học phí. Học sinh trường phổ thông dân tộc nội trú được hỗ trợ gạo, đồ dùng cá nhân và học phẩm theo quy định. Chính sách hỗ trợ bữa ăn bán trú đối với học sinh tiểu học cũng tiếp tục được triển khai.
Sở Giáo dục và Đào tạo có trách nhiệm phối hợp với Sở Tài chính hướng dẫn các phường, xã và cơ sở giáo dục thực hiện những chính sách này bảo đảm đúng đối tượng, đúng chế độ và kịp thời trong năm học mới.
Chuẩn bị nguồn ngân sách cho từng năm học
Để bảo đảm chính sách có thể thực hiện ổn định, vấn đề nguồn lực tài chính cũng được Hà Nội đặt ra ngay từ giai đoạn xây dựng kế hoạch. Sở Tài chính sẽ phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Y tế hướng dẫn các địa phương thực hiện những chính sách hỗ trợ đã được ban hành. Đồng thời, cơ quan này có nhiệm vụ tham mưu UBND Thành phố trình HĐND Thành phố bố trí kinh phí từ ngân sách cấp Thành phố theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước.
Việc xác định kinh phí sẽ dựa trên số lượng học sinh, từng cấp học và từng năm học. Cách tính này nhằm giúp thành phố chủ động dự toán ngân sách, thay vì chờ đến khi năm học bắt đầu mới xác định nhu cầu thực tế.
Ngoài các khoản hỗ trợ đầu năm học, Hà Nội cũng yêu cầu ngành y tế chuẩn bị hướng dẫn chuyên môn về kiểm tra, khám sức khỏe định kỳ cho trẻ em tại các cơ sở giáo dục mầm non và học sinh phổ thông. Theo đó, nhóm trẻ dưới 6 tuổi tại các cơ sở giáo dục mầm non và học sinh từ 6 đến dưới 18 tuổi sẽ được thực hiện khám hoặc kiểm tra sức khỏe theo quy định.
Như vậy, trong năm học 2026-2027, Hà Nội vừa tiếp tục duy trì các chính sách hỗ trợ học sinh đang thực hiện, vừa chuẩn bị một lộ trình riêng cho chính sách miễn phí sách giáo khoa. Việc rà soát học sinh, kiểm kê sách, xác định phương thức mua sắm và bố trí ngân sách sẽ là những bước quan trọng trước khi chính sách được triển khai trên diện rộng.
