Tuyển sinh theo nơi cư trú: Hà Nội giảm quá tải bằng công nghệ

Trước thực tế đó, từ năm học 2026–2027, Hà Nội triển khai phương thức tuyển sinh theo nơi cư trú, kết hợp ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và hệ thống thông tin địa lý (GIS) để xác định khoảng cách từ nơi ở của học sinh đến trường, qua đó phân tuyến hợp lý hơn.

Theo phương án mới, học sinh được ưu tiên tuyển vào trường gần nhất với nơi cư trú thực tế. Đối với các khu vực giáp ranh, nếu khoảng cách đến trường ở địa bàn lân cận thuận lợi hơn, học sinh vẫn có thể được xét tuyển vào trường đó. Việc phân nhóm đối tượng ưu tiên giúp bảo đảm quyền lợi học sinh, đồng thời hạn chế tình trạng dồn tải vào một số trường.

Một trong những nền tảng quan trọng của mô hình này là dữ liệu dân cư được đồng bộ, xác thực thông qua hệ thống định danh điện tử. Công an thành phố đã phối hợp rà soát, cập nhật thông tin cư trú, bảo đảm mỗi học sinh có mã định danh cá nhân, giúp việc phân tuyến chính xác, minh bạch và hạn chế phát sinh khiếu nại.

Cùng với đó, hệ thống tuyển sinh trực tuyến được đẩy mạnh, cho phép phụ huynh đăng ký bằng tài khoản định danh điện tử. Các cơ sở giáo dục được yêu cầu công khai chỉ tiêu, phương thức tuyển sinh, phân tuyến theo bản đồ số trước thời điểm tuyển sinh, đồng thời bố trí nhân sự hỗ trợ phụ huynh còn hạn chế về kỹ năng công nghệ.

Tại một số địa phương, công tác chuẩn bị được triển khai đồng bộ từ sớm. Việc cập nhật tọa độ trường học, đối soát dữ liệu cư trú, tập huấn giáo viên và hướng dẫn phụ huynh sử dụng hệ thống trực tuyến được thực hiện chặt chẽ nhằm bảo đảm quá trình tuyển sinh diễn ra chính xác, thuận lợi.

Bên cạnh việc xác định khoảng cách, trí tuệ nhân tạo còn hỗ trợ phân tích dữ liệu, dự báo nhu cầu học sinh, từ đó giúp cơ quan quản lý tối ưu phương án tuyển sinh, giảm áp lực quá tải tại các trường “nóng”.

Ngành giáo dục Hà Nội nhấn mạnh nguyên tắc xuyên suốt là bảo đảm tối đa quyền lợi học sinh, ưu tiên học gần nơi cư trú, đồng thời xử lý linh hoạt các tình huống phát sinh trong quá trình triển khai.

Theo kế hoạch, tuyển sinh trực tuyến lớp 1 diễn ra từ ngày 1–3/7; trẻ mầm non từ 4–6/7; lớp 6 từ 7–9/7. Trường hợp chưa đăng ký trực tuyến, phụ huynh có thể nộp hồ sơ trực tiếp tại trường từ ngày 12–18/7; các trường tư thục tuyển sinh từ 31/5 đến 12/7.

Việc ứng dụng công nghệ trong tuyển sinh đầu cấp được kỳ vọng không chỉ giải quyết bài toán trước mắt mà còn tạo nền tảng cho quản lý giáo dục hiện đại, minh bạch và hiệu quả hơn trong thời gian tới.