Chính sách được đưa ra không áp dụng đồng loạt trên diện rộng, mà được thiết kế theo lộ trình có chọn lọc khu vực, thời gian và nhóm phương tiện bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, những phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch đặc biệt là xe cũ, phát thải cao sẽ chịu tác động rõ rệt nhất.
Điểm đáng chú ý là nhóm xe tải chạy xăng, dầu có tải trọng trên 3,5 tấn sẽ không được phép lưu thông trong vùng phát thải thấp. Đây là loại phương tiện phát sinh khí thải lớn nên bị “loại khỏi cuộc chơi” ngay từ giai đoạn thí điểm.
Với xe máy và mô tô chạy xăng, quy định linh hoạt hơn nhưng vẫn mang tính siết chặt. Các xe công nghệ hoạt động qua ứng dụng gọi xe sẽ bị cấm hoàn toàn trong khu vực này. Trong khi đó, xe máy cá nhân sẽ chỉ bị hạn chế theo khung giờ nhất định. Ngoài thời gian bị cấm, phương tiện vẫn có thể di chuyển nếu đạt tiêu chuẩn khí thải theo quy định.
Ô tô sử dụng xăng, dầu cũng không nằm ngoài vòng kiểm soát. Những xe không đạt chuẩn khí thải mức 4 sẽ bị hạn chế lưu thông theo thời điểm cụ thể trong ngày. Điều này đồng nghĩa với việc nhiều xe đời cũ có thể phải đối mặt với nguy cơ bị “cấm cửa” vào khu vực trung tâm nếu không nâng cấp hoặc thay thế.
Ở chiều ngược lại, thành phố mở “cửa ưu tiên” cho các phương tiện xanh. Xe điện, xe sử dụng năng lượng sạch hoặc các công nghệ giảm phát thải sẽ được lưu thông bình thường. Đây là tín hiệu rõ ràng cho thấy định hướng chuyển dịch sang giao thông bền vững trong tương lai gần.
Về dài hạn, kế hoạch này sẽ được mở rộng theo từng giai đoạn. Sau khi thí điểm tại Vành đai 1 đến hết năm 2027, phạm vi sẽ lan sang khu vực Vành đai 2 từ năm 2028 và tiến tới Vành đai 3 từ năm 2030. Thậm chí, từ năm 2031, những khu vực đáp ứng tiêu chí về môi trường sẽ bắt buộc áp dụng mô hình vùng phát thải thấp.
Không chỉ là một biện pháp hành chính, việc thiết lập vùng phát thải thấp được kỳ vọng sẽ tạo ra áp lực thay đổi hành vi, buộc người dân và doanh nghiệp cân nhắc chuyển sang phương tiện ít ô nhiễm hơn. Đây cũng là một trong những bước đi quan trọng để cải thiện chất lượng không khí vốn đang là vấn đề lớn tại đô thị này.
