Trước khi đưa các hoạt động giáo dục vào thời khóa biểu, các trường phổ thông công lập tại TP. HCM phải khảo sát nguyện vọng của học sinh, phụ huynh và kiểm tra khả năng đáp ứng về nhân sự, cơ sở vật chất. Kế hoạch sau khi được hiệu trưởng phê duyệt phải công khai ít nhất một tuần trước ngày thực hiện. Đây là yêu cầu trong hướng dẫn tổ chức hoạt động giáo dục tăng cường và hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học do Sở GD&ĐT TP. HCM ban hành ngày 4/11.
Theo quy trình, nhà trường cần xây dựng dự thảo trên cơ sở khảo sát, xác định cụ thể mục tiêu, nội dung, đối tượng, hình thức tổ chức, thời gian, nhân sự và điều kiện thực hiện. Nếu hoạt động có thu, dự toán kinh phí cũng phải được thể hiện rõ.
Sau khi lấy ý kiến các tổ chuyên môn và những cá nhân, tổ chức liên quan, hiệu trưởng hoàn thiện kế hoạch. Văn bản này phải được niêm yết tại trường, đăng trên cổng thông tin điện tử và gửi cơ quan quản lý giáo dục trực tiếp để theo dõi, giám sát.
Sở GD&ĐT cũng phân định rõ nguồn kinh phí giữa hai loại hoạt động. Với giáo dục tăng cường, kinh phí được bảo đảm từ dự toán chi thường xuyên hằng năm và các nguồn hợp pháp khác. Trường không được chia thành khoản thu bình quân trên mỗi học sinh hoặc yêu cầu đóng góp như điều kiện để tham gia.
Đây là những nội dung nền tảng mà mọi học sinh đều được tiếp cận, có thể bao gồm thực hành khoa học, kỹ năng sống, thể thao, nghệ thuật, an toàn giao thông, an toàn trên không gian mạng, phổ cập năng lực số, trải nghiệm AI và STEM/STEAM cơ bản.
Ba mô hình được áp dụng tùy điều kiện từng trường
Thay vì yêu cầu các trường tổ chức hoạt động theo một phương thức thống nhất, Sở đưa ra 3 mô hình để các đơn vị lựa chọn. Ở mô hình phổ thông đại trà, trường dành một khoảng thời gian riêng cho hoạt động theo nhu cầu, không bố trí xen kẽ với các tiết học chính khóa hoặc giáo dục tăng cường.
Với mô hình lớp học linh hoạt, học sinh được phân nhóm theo nội dung tự chọn và học tại các phòng chức năng, phòng máy tính. Danh mục hoạt động có thể trải rộng từ nghệ thuật, thể thao, ngoại ngữ đến lập trình, robot, trí tuệ nhân tạo (AI), STEM và kỹ năng mềm.
Trong khi đó, các trường tiên tiến hội nhập và lớp tích hợp theo Đề án 5695 có thể xây dựng thời khóa biểu riêng, đồng bộ theo lớp. Đối tượng áp dụng là học sinh đã tự nguyện đăng ký trước khi tuyển sinh đầu cấp. Chương trình tích hợp có nội dung toán và các môn khoa học được giảng dạy bằng tiếng Anh.
Sở lưu ý các trường không nhất thiết phải triển khai toàn bộ nội dung giáo dục tăng cường. Việc lựa chọn cần phù hợp với điều kiện thực tế, tránh làm xáo trộn lịch học cũng như thời gian đưa đón học sinh của gia đình.
Không đăng ký môn liên kết là quyền tự chọn của học sinh
Một trong những yêu cầu được nhấn mạnh là quyền lựa chọn của học sinh và phụ huynh đối với các hoạt động giáo dục theo nhu cầu. Đây là nhóm hoạt động thường được gọi là môn liên kết, được tổ chức ngoài thời gian học chính khóa và giáo dục tăng cường.
Học sinh có thể đăng ký dựa trên sở thích, năng khiếu hoặc định hướng phát triển cá nhân. Ngược lại, những em không có nhu cầu vẫn được bố trí thời gian đến trường, ra về phù hợp. Nếu ở lại trường, các em phải có hoạt động thay thế thích hợp và được giám sát an toàn.
Sở yêu cầu việc đăng ký phải dựa trên sự tự nguyện thực chất của cả học sinh lẫn cha mẹ. Giáo viên và nhà trường không được ép buộc, áp đặt hoặc đưa ra những gợi ý khiến phụ huynh, học sinh cảm thấy phải tham gia.
Các hoạt động theo nhu cầu cũng không được trở thành hình thức dạy thêm, học thêm trá hình. Trường không được dạy trước chương trình, dạy lại kiến thức chính khóa; kết quả tham gia không thể dùng thay thế kết quả học tập các môn học trong chương trình giáo dục phổ thông. Mức thu phải tuân thủ quy định của UBND TP. HCM.
