Một số trường phổ thông tại TP.HCM đang tính toán phương án dồn thời lượng học tập vào 4 ngày đầu tuần thay vì phân bổ các tiết học xuyên suốt 5 ngày. Theo phương án được một trường THPT dự kiến áp dụng từ ngày 16/11, học sinh học 7 tiết mỗi ngày từ thứ 2 đến thứ 5. Ngày thứ 6 dành cho những nội dung như trải nghiệm, hướng nghiệp, câu lạc bộ, phụ đạo hoặc bồi dưỡng học sinh giỏi.
Lịch học mới đồng nghĩa với việc các hoạt động giáo dục không diễn ra giống nhau ở mọi ngày trong tuần. Học sinh không có lịch tham gia hoạt động vào thứ 6 có thể được nghỉ trọn ngày, thay vì đến trường theo thời khóa biểu cố định như trước.
Tuy nhiên, phương án này cũng buộc nhà trường phải tính toán lại cách phân bổ các môn học và hoạt động bổ trợ. Những chương trình từng được bố trí xen kẽ trong ngày học, như kỹ năng sống, ngoại ngữ với giáo viên nước ngoài, STEM, tin học hoặc các môn năng khiếu, cần được xem xét lại về nội dung, thời lượng và cách tổ chức.
Ở bậc tiểu học, việc thay đổi càng đòi hỏi sự tính toán kỹ lưỡng. Nếu các tiết học kỹ năng được chuyển sang cùng một buổi, học sinh có thể phải trải qua những ngày học với khối lượng hoạt động không đồng đều. Số lượng lớp đông, trong khi nhân sự phụ trách có hạn, cũng khiến việc bố trí lịch học và tổ chức các nhóm hoạt động trở nên khó khăn hơn.
Một hướng xử lý đang được tính đến là sắp xếp lịch tham gia theo từng buổi hoặc luân phiên ngày nghỉ giữa các nhóm học sinh. Cách làm này cần được cân đối với điều kiện thực tế của trường, nhu cầu của gia đình và khả năng tổ chức hoạt động, tránh khiến lịch học thiếu ổn định.
Những thay đổi về thời khóa biểu diễn ra trong bối cảnh Thông tư 85 của Bộ GD&ĐT có hiệu lực từ ngày 15/11, quy định việc tổ chức hoạt động giáo dục tăng cường và hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học tại các cơ sở giáo dục phổ thông.
Điểm đáng chú ý là học sinh có quyền lựa chọn tham gia các hoạt động theo nhu cầu, thay vì bị buộc phải đăng ký. Nhà trường không được sử dụng việc tham gia hoặc không tham gia những hoạt động này để đánh giá kết quả học tập, rèn luyện, xét thi đua, khen thưởng hay phân loại học sinh.
Quy định cũng không cho phép trường chuyển những nội dung thuộc trách nhiệm bảo đảm của Nhà nước hoặc nội dung giáo dục tăng cường sang hoạt động theo nhu cầu người học để thu tiền. Việc cắt bỏ nội dung giáo dục tăng cường đã được phê duyệt, tổ chức không đầy đủ theo kế hoạch cũng bị nghiêm cấm.
Bên cạnh đó, các chương trình giáo dục không được sử dụng làm hình thức dạy trước chương trình, luyện thi hoặc tổ chức dạy thêm, học thêm trái quy định.
Như vậy, việc điều chỉnh lịch học không chỉ liên quan đến cách phân bổ tiết học trong tuần mà còn yêu cầu các trường xác định rõ hoạt động nào thuộc kế hoạch giáo dục đã được phê duyệt, hoạt động nào được tổ chức theo nhu cầu riêng của học sinh.
Với các chương trình liên kết đang triển khai, nhà trường cần rà soát nội dung và phương thức tổ chức để bảo đảm tuân thủ quy định, đồng thời tôn trọng lựa chọn của từng gia đình. Phụ huynh có nhu cầu cho con tham gia hoạt động bổ trợ vẫn có thể đăng ký theo phương án của trường; những học sinh không có nhu cầu không được gây sức ép phải tham gia.
Việc triển khai quy định mới vì thế có thể dẫn đến những thời khóa biểu khác nhau giữa các trường, tùy điều kiện tổ chức và kế hoạch giáo dục. Khả năng nghỉ học vào thứ 6 không phải quy định nghỉ học chung áp dụng cho toàn bộ học sinh TP.HCM, mà phụ thuộc vào lịch hoạt động cụ thể do từng nhà trường xây dựng.
