Các chương trình học tích hợp, ngoại ngữ liên kết và ứng dụng công nghệ đang ngày càng xuất hiện nhiều trong trường học. Tuy nhiên, việc triển khai đi kèm các khoản thu tại một số cơ sở giáo dục công lập ở Hà Nội đang đặt ra vấn đề về căn cứ pháp lý khi nhiều dịch vụ chưa được quy định cụ thể trong danh mục được phép thu.
Theo báo cáo giám sát của Ban Văn hóa - Xã hội HĐND TP Hà Nội, tại một số trường đã xuất hiện các khoản thu đối với dịch vụ điểm danh bằng trí tuệ nhân tạo (AI), phần mềm EnetViet, sổ liên lạc điện tử, tiếng Anh Cambridge, tiếng Anh liên kết, chương trình STEM, Toán và Khoa học bằng tiếng Anh... Các hoạt động này chủ yếu được triển khai trên cơ sở thỏa thuận với phụ huynh, song chưa có hướng dẫn thống nhất từ cơ quan quản lý.
Qua khảo sát, mỗi địa phương lại áp dụng theo một cách khác nhau. Chẳng hạn, tại phường Vĩnh Tuy, nhiều trường tổ chức dịch vụ nhận diện khuôn mặt để điểm danh học sinh, đồng thời thu phí các lớp tiếng Anh STEM, Toán bằng tiếng Anh và sổ liên lạc điện tử. Ở xã Đông Anh, các trường triển khai thêm tiếng Anh Cambridge, Toán tư duy và nhiều chương trình liên kết với mức thu từ vài chục nghìn đồng đến gần 1,8 triệu đồng mỗi tháng.
Trong khi đó, các trường tại xã Cổ Đô mở lớp tiếng Anh làm quen cho trẻ mầm non, tiếng Anh bổ trợ ở bậc tiểu học và các lớp kỹ năng sống. Tại xã Dương Hòa, học sinh có thể đăng ký chương trình ISMART kết hợp học Toán, Khoa học bằng tiếng Anh hoặc các lớp tiếng Anh tăng cường có thu phí hằng tháng. Một số địa phương khác như Đa Phúc và Thường Tín còn thu tiền sử dụng phần mềm quản lý học sinh và các khoản liên quan đến hoạt động Đội.
Đáng chú ý, HĐND thành phố cho rằng sự thiếu thống nhất trong các khoản thu không chỉ nằm ở nội dung dịch vụ mà còn ở cách tổ chức thực hiện. Có trường coi đây là hoạt động xã hội hóa, nơi khác lại đưa vào danh mục dịch vụ hỗ trợ giáo dục. Điều này khiến việc quản lý gặp khó khăn và có thể phát sinh những khoản thu vượt ngoài phạm vi quy định.
Bên cạnh đó, đoàn giám sát cũng ghi nhận việc công khai thông tin với phụ huynh tại một số trường còn chưa đầy đủ. Nhiều nơi chỉ tổ chức lấy ý kiến thông qua biểu quyết đầu năm học mà chưa giải trình rõ cơ sở xác định mức phí, phương án sử dụng nguồn thu hay tỷ lệ chi cho từng hoạt động. Điều này khiến phụ huynh khó theo dõi và giám sát việc sử dụng kinh phí.
Theo HĐND TP Hà Nội, mặc dù vẫn còn những tồn tại nêu trên, phần lớn cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn hiện đã thực hiện đúng quy định của Nghị quyết 60/2025 về danh mục và mức thu các dịch vụ hỗ trợ giáo dục. Nghị quyết được đánh giá đã góp phần tạo khung pháp lý thống nhất, hạn chế tình trạng lạm thu từng xảy ra ở một số trường trong các năm học trước.
Từ kết quả giám sát, HĐND thành phố kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo sớm ban hành hướng dẫn đối với các chương trình giáo dục kỹ năng, hoạt động trải nghiệm, dạy học ngoại ngữ và các mô hình liên kết đang được nhiều trường triển khai. Đồng thời, UBND TP Hà Nội được đề nghị tăng cường thanh tra, kiểm tra đột xuất công tác thu - chi tại các cơ sở giáo dục để kịp thời xử lý những khoản thu chưa đúng quy định, bảo đảm tính minh bạch và quyền lợi của học sinh, phụ huynh.
