Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 168/2026 quy định chi tiết một số điều và biện pháp hướng dẫn thi hành Luật Dân số.
Nghị định quy định cụ thể về điều kiện, thủ tục hưởng chế độ nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai; mức hỗ trợ tài chính khi sinh con; đồng thời hướng dẫn thực hiện chính sách khám sàng lọc trước sinh và sơ sinh.
Theo đó, mức hỗ trợ tài chính tối thiểu là 2 triệu đồng/phụ nữ khi sinh con đối với các trường hợp: phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người; phụ nữ sinh sống tại các tỉnh, thành phố có mức sinh dưới mức sinh thay thế; phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi.
Trường hợp một người đồng thời thuộc nhiều nhóm đối tượng nêu trên thì chỉ được hưởng một mức hỗ trợ.
Các quy định này có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, kinh phí hỗ trợ do ngân sách địa phương bảo đảm.
Nghị định cũng quy định về chế độ nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai đối với lao động nữ và lao động nam có vợ sinh con thứ hai, nếu đáp ứng điều kiện theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội.
Bên cạnh đó, nghị định quy định cụ thể chính sách khám sàng lọc trước sinh và sơ sinh.
Phụ nữ mang thai được khám, sàng lọc 4 bệnh bẩm sinh cơ bản gồm: hội chứng Down, hội chứng Edwards, hội chứng Patau và bệnh Thalassemia (tan máu bẩm sinh).
Trẻ sơ sinh được sàng lọc 5 bệnh cơ bản gồm: suy giáp trạng bẩm sinh, thiếu men G6PD, tăng sản thượng thận bẩm sinh, khiếm thính bẩm sinh và bất thường tim bẩm sinh nặng.
Mức hỗ trợ khám sàng lọc trước sinh được thanh toán theo thực tế nhưng tối đa không quá 900.000 đồng/trường hợp; đối với sàng lọc sơ sinh tối đa không quá 600.000 đồng/trường hợp.
Từ ngày 1/7/2026 đến hết ngày 31/12/2026, phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh thuộc hộ nghèo, cận nghèo, đối tượng bảo trợ xã hội hoặc sinh sống tại vùng đặc biệt khó khăn, miền núi, biên giới, hải đảo sẽ được sử dụng miễn phí các gói dịch vụ khám sàng lọc từ nguồn ngân sách nhà nước.
Từ ngày 1/1/2027, toàn bộ phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh sẽ được hưởng hỗ trợ khám sàng lọc từ ngân sách nhà nước thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035, đến khi các dịch vụ này được đưa vào danh mục chi trả của bảo hiểm y tế theo lộ trình.
