Theo cơ quan soạn thảo, quy định hiện hành chưa bao quát hết các trường hợp văn bằng nước ngoài, đồng thời thiếu các tiêu chí cụ thể tương ứng với từng phương thức đào tạo. Vì vậy, dự thảo lần này bổ sung các điều kiện công nhận theo từng hình thức như học trực tiếp tại nước ngoài, liên kết đào tạo (trong và ngoài nước), học trực tuyến, kết hợp trực tiếp – trực tuyến, đào tạo từ xa hoặc qua phát thanh – truyền hình.
Đáng chú ý, dự thảo bổ sung yêu cầu riêng đối với bằng tiến sĩ. Với các chương trình đào tạo trực tiếp có yếu tố nghiên cứu thực địa tại quốc gia khác, người học phải bảo đảm thời gian lưu trú, học tập và nghiên cứu tại cơ sở đào tạo theo quy định của nước sở tại. Quy định này nhằm hạn chế tình trạng một số chương trình đào tạo tiến sĩ chỉ yêu cầu thời gian học tập rất ngắn tại nước ngoài nhưng vẫn cấp bằng theo hình thức chính quy.
Theo Bộ GD&ĐT, việc bổ sung tiêu chí về thời gian học tập tại nước sở tại là cần thiết để bảo đảm chất lượng đào tạo, tránh lạm dụng hình thức đào tạo ngắn ngày, đồng thời tiệm cận yêu cầu đào tạo tiến sĩ trong nước, nơi nghiên cứu sinh phải dành phần lớn thời gian cho hoạt động nghiên cứu.
Bên cạnh việc siết điều kiện, dự thảo cũng đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính. Toàn bộ quy trình công nhận văn bằng sẽ được thực hiện trực tuyến, người dân chỉ cần khai báo thông tin một lần. Các dữ liệu đã có trong hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia và ngành sẽ được cơ quan chức năng khai thác, thay thế cho hồ sơ giấy.
Ngoài ra, dự thảo không yêu cầu công chứng dịch đối với văn bằng bằng tiếng Anh nếu có thể xác thực trực tiếp, qua đó giảm chi phí và thời gian cho người học.
Theo Bộ GD&ĐT, các sửa đổi nhằm tăng cường kiểm soát chất lượng nguồn nhân lực được đào tạo ở nước ngoài, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người học trong quá trình công nhận văn bằng tại Việt Nam.
