Trong những năm gần đây, tình hình tội phạm ma túy trên địa bàn tỉnh có nhiều diễn biến phức tạp, thủ đoạn hoạt động ngày càng tinh vi, ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh trật tự và đời sống Nhân dân.
Theo thống kê của lực lượng chức năng, trên địa bàn tỉnh vẫn còn số lượng lớn người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy và người quản lý sau cai nghiện. Tội phạm ma túy hoạt động ngày càng manh động, có sự móc nối giữa các địa bàn trong và ngoài tỉnh, thậm chí liên quan đến yếu tố xuyên quốc gia. Các tuyến giao thông trọng điểm, khu vực giáp biên, địa bàn vùng sâu vùng xa tiềm ẩn nhiều nguy cơ phát sinh tội phạm ma túy.
Điều đáng lo ngại hiện nay là tình trạng ma túy len lỏi vào giới trẻ ngày càng gia tăng. Một bộ phận thanh thiếu niên do thiếu hiểu biết pháp luật, thiếu kỹ năng tự bảo vệ bản thân đã bị lôi kéo vào con đường sử dụng trái phép chất ma túy. Các loại ma túy tổng hợp với hình thức ngụy trang tinh vi như “nước vui”, thuốc lá điện tử pha ma túy, “kẹo”, “bóng cười” xuất hiện ngày càng nhiều, đặc biệt tại các quán karaoke, nhà nghỉ, tụ điểm vui chơi giải trí.
Trước tình hình đó, tỉnh Lào Cai đã xác định xây dựng xã, phường không ma túy là nhiệm vụ trọng tâm trong công tác bảo đảm an ninh trật tự. Nhiều nghị quyết, kế hoạch chuyên đề đã được ban hành nhằm huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị tham gia phòng, chống ma túy. Trong đó, thanh niên được xác định là lực lượng nòng cốt, giữ vai trò quan trọng trong công tác tuyên truyền, vận động và xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc.
Những năm qua, các cấp bộ Đoàn trên địa bàn tỉnh Lào Cai đã triển khai nhiều hoạt động thiết thực nhằm nâng cao nhận thức cho đoàn viên, thanh thiếu niên về tác hại của ma túy. Nhiều chương trình tuyên truyền được tổ chức tại trường học, khu dân cư, thôn bản với nội dung phong phú, gần gũi thực tế. Các buổi sinh hoạt chuyên đề, diễn đàn “Thanh niên nói không với ma túy”, sân khấu hóa tuyên truyền pháp luật đã thu hút đông đảo đoàn viên tham gia.
Đặc biệt, việc ứng dụng mạng xã hội trong tuyên truyền phòng, chống ma túy đã mang lại hiệu quả tích cực. Nhiều chi đoàn, đoàn cơ sở phối hợp với lực lượng Công an xây dựng các video tuyên truyền, clip tình huống, bài viết phản ánh thực trạng ma túy nhằm cảnh tỉnh giới trẻ. Thông qua Facebook, TikTok, Zalo…, các thông điệp tuyên truyền được lan tỏa nhanh chóng, góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng.
Tại nhiều địa phương trong tỉnh, mô hình “thôn không ma túy”, “xã không ma túy”, “khu dân cư an toàn về ma túy” đang phát huy hiệu quả rõ nét. Nhiều đoàn viên thanh niên tích cực tham gia hỗ trợ lực lượng chức năng rà soát địa bàn, tuyên truyền vận động Nhân dân giao nộp vũ khí, tố giác tội phạm và cảm hóa người lầm lỗi tại cộng đồng.
Đối với lực lượng đoàn viên thanh niên Công an cơ sở, vai trò trong công tác phòng, chống ma túy càng trở nên quan trọng hơn. Với tinh thần “bám cơ sở, gần dân, sát dân”, nhiều cán bộ, đoàn viên Công an xã đã không quản ngày đêm trực tiếp xuống từng thôn bản tuyên truyền pháp luật, nắm tình hình địa bàn, quản lý đối tượng và kịp thời xử lý các vụ việc liên quan đến ma túy.
Tại nhiều xã vùng cao, điều kiện kinh tế còn khó khăn, trình độ dân trí không đồng đều nên công tác tuyên truyền phòng, chống ma túy gặp không ít trở ngại. Tuy nhiên, bằng sự kiên trì và trách nhiệm, lực lượng đoàn viên thanh niên vẫn tích cực bám dân, vận động người dân nâng cao cảnh giác trước các thủ đoạn của tội phạm ma túy.
Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác phòng, chống ma túy trên địa bàn tỉnh Lào Cai vẫn còn nhiều khó khăn. Địa bàn rộng, dân cư phân tán, đời sống của một bộ phận người dân còn khó khăn khiến nguy cơ phát sinh tệ nạn xã hội vẫn ở mức cao. Một số thanh niên thiếu việc làm ổn định, dễ bị tác động bởi lối sống hưởng thụ và các tệ nạn xã hội.
Ngoài ra, các đối tượng phạm tội ma túy ngày càng sử dụng công nghệ cao để hoạt động. Việc mua bán ma túy thông qua mạng xã hội, dịch vụ giao hàng, thanh toán trực tuyến khiến công tác phát hiện, đấu tranh gặp nhiều khó khăn. Một số thanh thiếu niên do thiếu hiểu biết đã vô tình tiếp tay cho tội phạm khi nhận vận chuyển hàng hóa thuê.
Để nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống ma túy trong thanh thiếu niên thời gian tới, cần tiếp tục phát huy vai trò của tổ chức Đoàn Thanh niên trong tuyên truyền, giáo dục pháp luật. Nội dung tuyên truyền cần đổi mới theo hướng gần gũi, trực quan, phù hợp tâm lý giới trẻ; tăng cường ứng dụng công nghệ số và mạng xã hội để nâng cao hiệu quả tiếp cận.
Cùng với đó, cần xây dựng nhiều mô hình thanh niên phát triển kinh tế, hỗ trợ học nghề, tạo việc làm nhằm hạn chế nguy cơ thanh niên sa vào tệ nạn xã hội. Các hoạt động văn hóa, thể thao, tình nguyện cần được tổ chức thường xuyên để tạo môi trường sinh hoạt lành mạnh cho thanh thiếu niên.
Gia đình và nhà trường cũng cần phối hợp chặt chẽ hơn trong quản lý, giáo dục thanh thiếu niên. Phụ huynh phải thường xuyên quan tâm, nắm bắt tâm tư của con em; nhà trường cần tăng cường giáo dục kỹ năng sống, kỹ năng phòng tránh ma túy cho học sinh.
Quan trọng hơn hết, mỗi đoàn viên, thanh niên cần nâng cao bản lĩnh chính trị, xây dựng lối sống lành mạnh, tích cực học tập, lao động và tránh xa các tệ nạn xã hội. Trong cuộc chiến chống “cái chết trắng”, tuổi trẻ không thể đứng ngoài cuộc mà phải trở thành lực lượng tiên phong bảo vệ bình yên cơ sở.
Với sự quyết tâm của cả hệ thống chính trị, sự đồng lòng của Nhân dân và tinh thần xung kích của tuổi trẻ, tin tưởng rằng tỉnh Lào Cai sẽ từng bước đẩy lùi tệ nạn ma túy, xây dựng thành công các xã, phường không ma túy, góp phần giữ vững an ninh trật tự và tạo môi trường sống an toàn cho Nhân dân./.
