Theo Nghị định 364/2026/NĐ-CP, người có bằng cử nhân luật hoặc thạc sĩ luật được tham dự khóa đào tạo nghề luật sư tại cơ sở đào tạo nghề luật sư để trở thành luật sư công. Thời gian đào tạo là 12 tháng; người hoàn thành chương trình được cấp giấy chứng nhận tốt nghiệp đào tạo nghề luật sư.
Quy định này tạo thêm một lộ trình nghề nghiệp cho những người đã được đào tạo về pháp luật và đang làm việc trong khu vực công hoặc doanh nghiệp nhà nước. Thay vì chỉ dừng ở kiến thức chuyên môn, người theo lộ trình luật sư công được yêu cầu tiếp tục đào tạo, tập sự để đáp ứng yêu cầu hành nghề.
Kinh nghiệm pháp lý được tính vào quá trình đào tạo
Không phải tất cả người có chuyên môn pháp luật đều phải bắt đầu từ cùng một điểm. Nghị định quy định nhiều trường hợp được miễn đào tạo nghề luật sư, trong đó có giáo sư, phó giáo sư chuyên ngành luật, tiến sĩ luật và những người từng giữ một số chức danh tư pháp, pháp lý có yêu cầu chuyên môn cao.
Một số chức danh pháp lý khác được miễn hoặc rút ngắn quá trình đào tạo, tập sự trên cơ sở trình độ và kinh nghiệm đã tích lũy. Cách quy định này giúp kinh nghiệm nghề nghiệp được tính đến thay vì buộc người đã có thời gian dài làm công tác pháp luật phải thực hiện lại toàn bộ quá trình đào tạo.
Sau khi hoàn thành đào tạo hoặc thuộc trường hợp được miễn đào tạo, người đáp ứng tiêu chuẩn có thể thực hiện tập sự hành nghề luật sư công. Đối tượng phải là cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Quân đội nhân dân, sĩ quan Công an nhân dân hoặc người làm việc trong doanh nghiệp nhà nước; đồng thời đáp ứng yêu cầu về phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp và tính liêm chính.
Thời gian tập sự được phân theo kinh nghiệm của từng nhóm. Người có một số chức danh hoặc thời gian công tác pháp luật nhất định có thể tập sự 4 tháng hoặc 6 tháng; trường hợp có thời gian giữ ngạch chuyên môn pháp luật hoặc từng là thẩm phán ở mức quy định dưới 10 năm thì thời gian tập sự là 12 tháng.
Một số người có trình độ và kinh nghiệm cao hơn, như giáo sư, phó giáo sư chuyên ngành luật, tiến sĩ luật hoặc đang giữ một số chức danh pháp lý cao cấp, được miễn tập sự.
Đào tạo gắn với nhu cầu sử dụng nhân lực pháp lý
Theo quy định, người tập sự có thể lựa chọn tập sự tại tổ chức hành nghề luật sư hoặc cơ quan, doanh nghiệp quản lý luật sư tập sự. Nơi tiếp nhận có trách nhiệm cử luật sư hướng dẫn và thực hiện các thủ tục đăng ký tập sự theo quy định.
Cách tổ chức này tạo sự gắn kết giữa đào tạo và thực tiễn nghề nghiệp. Người được đào tạo không chỉ tích lũy kiến thức mà còn có điều kiện tiếp cận công việc pháp lý thực tế trước khi trở thành luật sư công.
Đây cũng là yêu cầu đáng chú ý trong phát triển nguồn nhân lực pháp luật. Trong hoạt động của cơ quan nhà nước và doanh nghiệp nhà nước, các vấn đề pháp lý ngày càng gắn với quản trị, đầu tư, hợp đồng, tài sản, giải quyết tranh chấp và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức. Đội ngũ có chuyên môn sâu và kinh nghiệm thực tiễn vì vậy có vai trò trực tiếp trong việc nâng cao chất lượng tham mưu và xử lý công việc pháp lý.
Bên cạnh yêu cầu về chuyên môn, Nghị định đặt ra tiêu chuẩn về đạo đức nghề nghiệp và tính liêm chính đối với người muốn trở thành luật sư công. Đây là yêu cầu gắn với đặc thù công việc khi đội ngũ này thực hiện các nhiệm vụ pháp lý nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan nhà nước, tổ chức thuộc hệ thống chính trị và doanh nghiệp nhà nước.
Đối với luật sư công làm việc trong doanh nghiệp nhà nước, ngoài tiền lương còn có thể được hưởng khoản hỗ trợ hằng tháng theo thỏa thuận trong hợp đồng lao động; cùng với đó là các chế độ, chính sách và khoản bồi dưỡng theo vụ, việc theo quy định.
Nghị định 364/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1/10/2026, thực hiện trong thời gian Nghị quyết 24/2026/QH16 về thí điểm chế định luật sư công còn hiệu lực.
Việc quy định cụ thể lộ trình đào tạo, tập sự và cơ chế miễn, giảm dựa trên trình độ, kinh nghiệm là cơ sở để hình thành đội ngũ luật sư công có chuyên môn pháp luật, kinh nghiệm thực tiễn và đáp ứng yêu cầu công việc trong từng lĩnh vực. Đây cũng là một hướng tiếp cận trong sử dụng và phát triển nguồn nhân lực pháp lý theo yêu cầu mới.
