Tối 20/10, tại Trung tâm Văn hóa - Triển lãm tỉnh Bắc Ninh, Liên hoan Chèo toàn quốc 2025 do Cục Nghệ thuật biểu diễn (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh và Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam tổ chức.
Đây là hoạt động nghệ thuật quy mô toàn quốc, là dịp để các nghệ sĩ, diễn viên cùng giao lưu, đồng thời mang đến cho công chúng có cơ hội thưởng thức những vở diễn đặc sắc; góp phần tôn vinh và phát huy giá trị của nghệ thuật chèo truyền thống và làm phong phú đời sống tinh thần của nhân dân.
Tham dự lễ khai mạc, có: Ông Tạ Quang Đông - Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Trưởng Ban chỉ đạo Liên hoan; ông Lê Trọng Nin - Phó Phụ trưởng Vụ Văn hóa - Văn nghệ, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; NSND Nguyễn Xuân Bắc, Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn, Trưởng Ban Tổ chức Liên hoan; NSND Trịnh Thúy Mùi, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam; NSND Giang Mạnh Hà, Phó Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam, Thành viên ban chỉ đạo Liên hoan; đại diện lãnh đạo các cục, vụ và đơn vị thuộc Bộ; các sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch; các đoàn nghệ thuật trong nước.
Cùng dự, có ông Vương Quốc Tuấn - Phó Bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh, ông Nguyễn Việt Oanh - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Bắc Ninh cùng lãnh đạo các sở, ngành, đoàn thể và nhân dân địa phương.
Phát biểu khai mạc Liên hoan, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Trưởng Ban Chỉ đạo Liên hoan Tạ Quang Đông cho biết: Liên hoan Chèo toàn quốc là hoạt động nghệ thuật chuyên nghiệp định kỳ, nhằm đánh giá, tôn vinh các thành tựu sáng tạo, biểu diễn, đồng thời góp phần bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật chèo trong giai đoạn hiện nay. Đặc biệt, Liên hoan năm nay là sự kiện nghệ thuật chuyên nghiệp đầu tiên được tổ chức sau khi cả nước triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong công tác tổ chức, quản lý và phát triển các hoạt động văn hóa nghệ thuật trong bối cảnh mới.
Liên hoan lần này cũng thể hiện rõ sự quan tâm sâu sắc và nhất quán của Đảng, Nhà nước đối với sự nghiệp phát triển văn hóa. Thông qua các nghị quyết, chủ trương cụ thể, Đảng và Nhà nước đã khẳng định quyết tâm định vị lại vai trò của văn hóa trong phát triển quốc gia. Đồng thời mở ra cơ chế, chính sách thiết thực để bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, trong đó có nghệ thuật chèo, để văn hóa thực sự trở thành sức mạnh mềm lan tỏa trong đời sống xã hội và tâm hồn người Việt - ông Tạ Quang Đông nhấn mạnh.
Đại diện cho địa phương đăng cai tổ chức, ông Lê Xuân Lợi - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh Bắc Ninh không chỉ là cái nôi của những làn điệu dân ca quan họ mượt mà, mà còn tự hào là quê hương của “Chiếu chèo Xứ Bắc", một trong bốn “Tứ chiếu” nổi tiếng của nghệ thuật Chèo cổ Việt Nam. Trên mảnh đất giàu truyền thống văn hiến này, nghệ thuật chèo đã sớm bén rễ, lan tỏa sâu rộng trong đời sống tinh thần của nhân dân, trở thành nét đẹp bền vững trong văn hóa cộng đồng.
Theo ông Lê Xuân Lợi, Liên hoan Chèo toàn quốc năm 2025 là dịp để các nghệ sĩ, diễn viên, nghệ nhân trong tỉnh Bắc Ninh giao lưu, học hỏi, trao đổi kinh nghiệm với các đoàn nghệ thuật Trung ương và các tỉnh trong công tác bảo tồn, phát huy tinh hoa nghệ thuật Chèo. Đồng thời, đây cũng là cơ hội để nhân dân trong tỉnh được thưởng thức những vở diễn đặc sắc của các đoàn nghệ thuật chuyên nghiệp trên cả nước, góp phần thúc đẩy nghệ thuật chèo của tỉnh ngày càng phát triển, đáp ứng yêu cầu của thời kỳ mới.
Ngay sau Lễ khai mạc, tác phẩm “Thiên mệnh” do Nhà hát Chèo Bắc Ninh đã mở đầu cho chuỗi 21 vở diễn. Vở chèo do tác giả Hoàng Thanh Du viết kịch bản, NSND Tạ Quang Lẫm đạo diễn và nghệ sĩ Đặng Tiến Mạnh sáng tác âm nhạc. Tác phẩm có thời lượng 120 phút, quy tụ 35 nghệ sĩ, diễn viên, nhạc công biểu diễn
“Thiên mệnh” đưa khán giả trở lại một giai đoạn lịch sử đầy biến động, khi triều Lý đang ở giai đoạn suy thoái. Trong bối cảnh ấy, sự xuất hiện của Thái sư Trần Thủ Độ được xem là bước ngoặt, mở ra triều đại nhà Trần, kéo dài hơn 200 năm trị quốc. Tác phẩm đã nhấn mạnh vai trò của Trần Thủ Độ, không chỉ là bậc khai quốc công thần, người góp công dựng nền triều đại, mà còn đặt nền móng cho kỷ cương phép nước và tư tưởng trị quốc an dân. Trong dòng chảy câu chuyện, vở chèo nổi bật ở chi tiết Trần Thủ Độ sáng suốt lựa chọn và trọng dụng Trần Quốc Tuấn. Qua đó, vở diễn khẳng định chân lý: Sự hưng thịnh của quốc gia phụ thuộc lớn vào nhân tài.
Với những lớp diễn chặt chẽ và giàu cảm xúc, “Thiên mệnh” khơi dậy hào khí Đông A - biểu tượng cho sức mạnh đoàn kết dân tộc, đồng thời gửi gắm thông điệp mang tính thời đại: Kỷ cương phép nước là nền tảng bất biến, không thể bị lung lay bởi bất cứ lý do nào, dù là tình thân hay lợi ích riêng tư.
Kết thúc vở diễn, “Thiên mệnh” khép lại trong tiếng vỗ tay của khán giả, góp phần mở ra một khởi đầu trọn vẹn cho Liên hoan Chèo toàn quốc 2025. Nhà hát Chèo Bắc Ninh không chỉ mang “Thiên mệnh” như một món quà tri ân dành tặng khán giả quê hương, mà còn góp phần làm giàu thêm bản sắc văn hóa Kinh Bắc trong dòng chảy nghệ thuật dân tộc.
Trong những ngày tới, khán giả cả nước sẽ tiếp tục được thưởng thức những vở diễn đặc sắc khác đến từ các đoàn nghệ thuật trên toàn quốc. Nhiều vở diễn tiêu biểu sẽ lần lượt được công diễn như: "Thiên mệnh" - Nhà hát Chèo Bắc Ninh; "Hương Tràm" - Nhà hát Nghệ thuật truyền thông Ninh Bình; "Mưa đỏ" - Nhà hát Sân khấu truyền thống Hải Phòng; "Hai người mẹ" - Nhà hát Nghệ thuật Lam Sơn Thanh Hóa; "Chuyện công chúa Triều Trần" - Nhà hát Sân khấu truyền thống Quốc gia Việt Nam; "Nam Việt Đế vạn mùa xuân" - Đoàn Nghệ thuật các dân tộc Thái Nguyên...
