Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa công bố tổng hợp, giải trình việc tiếp thu ý kiến góp ý đối với dự thảo Thông tư thay thế Thông tư số 55/2011/TT-BGDĐT về Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh.
Quá trình xây dựng dự thảo nhận được 37 văn bản góp ý, trong đó có ý kiến của 22 Sở Giáo dục và Đào tạo. Các ý kiến tập trung vào vị trí, vai trò và giới hạn hoạt động của Ban đại diện; tổ chức, hoạt động; mối quan hệ phối hợp giữa gia đình và nhà trường; cơ chế hỗ trợ tự nguyện, kiểm tra và giám sát.
Từ thực tiễn thực hiện Thông tư 55 và các ý kiến góp ý, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã rà soát, chỉnh lý dự thảo. Một trong những nội dung được quan tâm là cách thức hỗ trợ hoạt động của Ban đại diện và việc phân định trách nhiệm giữa Ban đại diện với cơ sở giáo dục.
Theo dự thảo, khoản hỗ trợ cho hoạt động của Ban đại diện do từng cha mẹ học sinh tự nguyện quyết định, không phải là khoản thu của cơ sở giáo dục và không làm phát sinh nghĩa vụ đóng góp. Ban đại diện không được tự đặt ra khoản thu, mức thu hoặc mức đóng góp; không được ép buộc, gây áp lực hay phân biệt đối xử giữa người có hỗ trợ và người không hỗ trợ.
Đáng chú ý, quyết định của đa số thành viên Ban đại diện cũng không làm phát sinh nghĩa vụ đóng góp đối với từng phụ huynh. Người không hỗ trợ không vì thế mà bị ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của mình hoặc của học sinh.
Cùng với đó, cơ sở giáo dục không được giao Ban đại diện cha mẹ học sinh thu hộ những khoản thuộc trách nhiệm thu của nhà trường. Khoản hỗ trợ tự nguyện cũng không được sử dụng để thay thế trách nhiệm của Nhà nước hoặc cơ sở giáo dục, không dùng cho đầu tư, mua sắm, sửa chữa, nâng cấp cơ sở vật chất hay các hoạt động quản trị, quản lý, điều hành và chuyên môn của nhà trường.
Việc tiếp nhận, quản lý và sử dụng khoản hỗ trợ phải đúng mục đích, công khai, có hồ sơ, chứng từ và bảo đảm trách nhiệm giải trình. Cách quy định này nhằm làm rõ hơn ranh giới giữa sự hỗ trợ tự nguyện của phụ huynh với những khoản thu thuộc trách nhiệm của cơ sở giáo dục.
Làm rõ vai trò của Ban đại diện
Dự thảo xác định Ban đại diện cha mẹ học sinh là tổ chức đại diện cho cha mẹ học sinh, nhưng không phải là một bộ phận trong cơ cấu tổ chức của cơ sở giáo dục. Ban đại diện không có tư cách pháp nhân, con dấu hoặc tài khoản riêng và chỉ thực hiện nhiệm vụ trong phạm vi Điều lệ quy định.
Ban đại diện không được can thiệp vào việc quản trị, quản lý, tổ chức dạy học, kiểm tra, đánh giá của nhà trường. Đồng thời, tổ chức này không được tự đặt ra các khoản thu, ép buộc đóng góp, tiếp nhận hoặc sử dụng các khoản hỗ trợ sai quy định, lợi dụng danh nghĩa Ban đại diện để vụ lợi hoặc thu thập, sử dụng trái phép dữ liệu cá nhân.
Bên cạnh việc làm rõ giới hạn hoạt động, dự thảo mở rộng hơn vai trò phối hợp giữa gia đình và cơ sở giáo dục. Ban đại diện có thể tham gia phối hợp trong tư vấn tâm lý, hướng nghiệp, phân luồng, phòng chống bạo lực học đường, giáo dục kỹ năng sống, xây dựng văn hóa học đường và hỗ trợ học sinh tham gia môi trường số an toàn.
Việc phối hợp giữa phụ huynh và nhà trường cũng có thể thực hiện qua sổ liên lạc điện tử, cổng thông tin, ứng dụng, nhóm trao đổi hoặc các nền tảng số. Tuy nhiên, những kênh này không được sử dụng để gây áp lực đóng góp, công khai việc đóng hoặc không đóng góp, phân biệt đối xử giữa các thành viên hoặc xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của người học và cha mẹ học sinh.
Dự thảo đồng thời bổ sung cơ chế để cha mẹ học sinh phản ánh, kiến nghị, giám sát và tham gia đối thoại với nhà trường. Người đứng đầu cơ sở giáo dục có trách nhiệm tiếp nhận, xử lý phản ánh, tổ chức đối thoại và công khai thông tin theo quy định.
Như vậy, nếu được ban hành theo hướng dự thảo hiện nay, quan hệ giữa Ban đại diện cha mẹ học sinh và nhà trường sẽ được phân định rõ hơn. Phụ huynh vẫn có thể tự nguyện hỗ trợ các hoạt động phù hợp, nhưng việc hỗ trợ không trở thành nghĩa vụ chung và Ban đại diện không phải là đầu mối thực hiện những khoản thu thuộc trách nhiệm của nhà trường.
Dự thảo Thông tư hiện vẫn đang trong quá trình lấy ý kiến. Các quy định mới chỉ được áp dụng sau khi văn bản chính thức được ban hành và có hiệu lực.
