Khánh Hòa đang nỗ lực hiện thực hóa khát vọng vươn mình, nhưng “điểm nghẽn” từ vận hành chính quyền hai cấp – giữa tỉnh và cơ sở – vẫn là bài toán cần có lời giải. Bộ tiêu chí “6 rõ” (rõ người, rõ việc, rõ quy trình, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ kết quả) dù được kỳ vọng, lại đang bộc lộ khoảng cách giữa chủ trương và thực tiễn: Chồng chéo, đùn đẩy, thiếu cơ chế giám sát thực chất. Vậy giải pháp nào để “6 rõ” không còn là khẩu hiệu, để bộ máy thực sự “thông thoáng” thay vì “bất cập” - nhất là trong bối cảnh Khánh Hòa cần bứt phá mạnh mẽ sau sáp nhập và tái cơ cấu hành chính?
Bài viết chỉ ra những điểm nghẽn và “6 rõ” không chỉ là yêu cầu kỹ thuật trong quản lý hành chính mà còn là phương thức hiện thực hóa chủ trương phân cấp, phân quyền của Đảng; góp phần khắc phục tình trạng chồng chéo, đùn đẩy trách nhiệm, nâng cao hiệu lực quản trị cơ sở, xây dựng chính quyền gần dân, sát dân, phục vụ nhân dân hiệu quả hơn trong giai đoạn phát triển mới của đất nước
Quá trình vận hành chính quyền hai cấp tại tỉnh Khánh Hòa thời gian vừa qua.
Vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Khánh Hòa là một trong những địa phương tiên phong thực hiện chủ trương tinh gọn bộ máy của Trung ương.
Sau sắp xếp, toàn tỉnh có 65 đơn vị hành chính cấp xã (48 xã, 16 phường và Đặc khu Trường Sa), quy mô dân số hơn 2,2 triệu người. Hệ quả rõ nét: giảm 14 tổ chức hành chính trực thuộc UBND tỉnh, 51 phòng chuyên môn, 7 chi cục và 118 đơn vị sự nghiệp công lập. Thành lập 64 Trung tâm Dịch vụ - sự nghiệp công, 64 Trạm Y tế và 64 Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã.
Qua gần một năm vận hành, bộ máy hai cấp đã phát huy hiệu quả rõ rệt: Phân cấp mạnh mẽ các lĩnh vực then chốt (đất đai, xây dựng, quy hoạch, tài chính - ngân sách), rút ngắn quy trình xử lý công việc, tăng tính chủ động cho cơ sở – hiện thực hóa tinh thần "gần dân, sát dân, phục vụ nhân dân". Đặc biệt, Khánh Hòa tiên phong ứng dụng phần mềm đánh giá KPI cho cán bộ, công chức, viên chức để lượng hóa chính xác kết quả công việc.
Tuy nhiên, thực tiễn tại các địa phương như Vạn Thắng, Phước Dinh, Khánh Sơn cũng đặt ra nhiều thách thức về hoàn thiện thể chế, cơ chế phối hợp liên thông, nguồn nhân lực và hạ tầng số. Yêu cầu cấp thiết là tiếp tục kiện toàn tổ chức, phân cấp đi đôi với kiểm soát quyền lực, gắn trách nhiệm người đứng đầu theo nguyên tắc "6 rõ": Rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền - định hướng, rõ tiến độ, rõ kết quả.
Thực tiễn Khánh Hòa không chỉ khẳng định tính đúng đắn của chủ trương đổi mới mà còn là bài học quý giá để tiếp tục nâng cao hiệu lực quản trị cơ sở trong giai đoạn mới.
Một số điểm nghẽn khi vận hành chính quyền hai cấp ở Khánh Hòa hiện nay
Sau gần một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Khánh Hòa ghi nhận sự ổn định bước đầu nhưng cũng bộc lộ ba điểm nghẽn lớn: Thiếu hụt nhân lực chuyên môn sâu tại xã (CNTT, tài chính, đất đai, y tế), phân cấp nhiệm vụ chưa đồng bộ với nguồn lực và hệ thống thủ tục hành chính số còn bất cập, gây áp lực ngày càng lớn lên cấp cơ sở.
Trước thực tế đó, tỉnh đã chủ động triển khai các giải pháp quyết liệt: Điều động, luân chuyển 364 cán bộ; tăng cường 162 nhân sự CNTT về xã, phường; xây dựng bộ KPI đánh giá hiệu quả công vụ trong toàn hệ thống. Đặc biệt, Nghị quyết số 12-NQ/TU về nâng cao chất lượng cán bộ cơ sở giai đoạn 2026-2030 vừa ban hành thể hiện quyết tâm giải quyết tận gốc bài toán con người – yếu tố then chốt để mô hình hai cấp thực sự phát huy hiệu lực, hiệu quả trong kỷ nguyên chuyển đổi số.
Sau một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tỉnh Khánh Hòa đang đối mặt với ba "điểm nghẽn" lớn từ cơ sở.
Thứ nhất là áp lực nhân lực. Hàng loạt nhiệm vụ từ tỉnh phân cấp xuống xã, nhưng đội ngũ cán bộ không chỉ thiếu số lượng mà còn yếu chuyên môn ở các lĩnh vực mũi nhọn như chuyển đổi số, quản lý đất đai và đầu tư xây dựng. Các xã miền núi như Bác Ái, Phước Hà kiến nghị bổ sung biên chế và đào tạo gấp.
Thứ hai là phân cấp chưa đồng bộ. Nhiều xã như Đại Lãnh, Ninh Sơn lúng túng vì thiếu hướng dẫn cụ thể về thẩm quyền, nhất là trong thu hồi đất, bồi thường và cấp phép xây dựng tại các khu kinh tế. Yêu cầu "rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm" đang là đòi hỏi cấp bách để tránh đùn đẩy, chậm trễ hồ sơ cho dân.
Thứ ba là hạ tầng số bất cập. Hệ thống trực tuyến thường xuyên chậm, nghẽn, thiếu liên thông; nhiều xã vùng xa thiếu cả trụ sở tập trung và cơ sở vật chất, ảnh hưởng trực tiếp đến điều hành và tiếp dân.
Dù vậy, điểm sáng là tư duy quản trị đã có chuyển biến. Tỉnh đang đẩy mạnh quy định "rõ người, rõ việc", phân định cụ thể chức năng từng cơ quan, gắn trách nhiệm cá nhân với tập thể lãnh đạo. Điều này được ví như chìa khóa để tháo gỡ tồn đọng, hướng tới một bộ máy tinh gọn, hiệu lực, lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo. Tuy nhiên, áp lực về thể chế, nguồn lực và đào tạo vẫn là bài toán cần lời giải sớm.
Yêu cầu quản trị theo nguyên tắc “6 rõ” ở Khánh Hòa
Sau một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Khánh Hòa đã có những bước chuyển rõ nét khi cấp xã không còn là "tay ngang" thụ động mà trở thành chủ thể trực tiếp giải quyết các vấn đề kinh tế - xã hội, đất đai, đầu tư công. Tinh thần "phục vụ nhân dân" đã thấm sâu vào tư duy quản lý, rút ngắn khoảng cách giữa chính quyền và người dân – đúng với tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước của dân, do dân, vì dân.
Tuy nhiên, thực tế cũng đặt ra thách thức: khối lượng công việc tăng vọt, nhân lực chuyên môn chưa đồng đều, và đặc biệt – nhiều khó khăn bắt nguồn từ việc chưa xác định rõ trách nhiệm, quy trình phối hợp hay thẩm quyền giữa các cơ quan. Điều này dẫn đến tình trạng hồ sơ "luân chuyển" nhiều khâu, kéo dài thời gian xử lý.
Từ đó, yêu cầu quản trị theo nguyên tắc "6 rõ" – rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ tiến độ, rõ kết quả – đang trở thành giải pháp cốt lõi. Đó không chỉ là sự cụ thể hóa nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, mà còn là đòi hỏi cấp bách để bộ máy mới vận hành trơn tru, hiệu lực, hiệu quả – biến mô hình hai cấp thực sự thành động lực phát triển bền vững.
Kết luận
Không đơn thuần là thủ tục hành chính, “6 rõ” chính là giải pháp đột phá để nâng cao trách nhiệm chính trị của cán bộ, công chức, bảo đảm quyền lực được kiểm soát, mọi nhiệm vụ có người chịu trách nhiệm, hướng đến phục vụ nhân dân. Khánh Hòa đang vận dụng sáng tạo bài học này vào xây dựng chính quyền hai cấp.
Đúng như tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi làm việc chiều 2/6: Mục tiêu không chỉ là tinh gọn đầu mối, mà là bộ máy mạnh hơn, thông suốt, trách nhiệm, hiệu quả; đổi mới toàn diện từ lãnh đạo đến điều hành, tạo nền tảng cho quản trị hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững. “6 rõ” chính là thước đo cho sự chuyển mình của bộ máy – vì dân, gần dân, phục vụ dân./.
