Mở rộng lựa chọn nhưng cần cân nhắc thực tế
Theo Quyết định số 1700/QĐ-UBND của UBND TP Hồ Chí Minh, việc đăng ký nguyện vọng vào lớp 10 không bị giới hạn về khoảng cách địa lý. Tuy nhiên, đại diện Sở Giáo dục và Đào tạo lưu ý phụ huynh cần cân nhắc kỹ khi lựa chọn trường học quá xa nơi cư trú.
Sau sáp nhập, học sinh có thể đăng ký vào tất cả các trường THPT trên địa bàn thành phố. Dù vậy, với những trường hợp đăng ký nguyện vọng cách xa nơi ở theo dữ liệu VNeID (khoảng 10 km đối với khu vực TP Hồ Chí Minh, Bình Dương cũ và 13 km đối với khu vực Bà Rịa – Vũng Tàu cũ), các trường THCS sẽ thực hiện tư vấn để điều chỉnh phù hợp, tránh lựa chọn thiếu thực tế.
Đáng chú ý, sau thời điểm kết thúc điều chỉnh, học sinh sẽ không được thay đổi nguyện vọng vì bất kỳ lý do nào.
Không chỉ bậc THPT, tuyển sinh lớp 1 và lớp 6 năm nay cũng có điều chỉnh. Học sinh được xét tuyển theo hai nhóm:

Nhóm theo nơi cư trú (dữ liệu VNeID);
Nhóm các trường hợp đặc biệt như gần nơi làm việc của cha mẹ hoặc thay đổi nơi cư trú.
Việc phân bổ do UBND cấp phường, xã quyết định, trên cơ sở chỉ tiêu và tình hình thực tế, ưu tiên nhóm theo nơi cư trú trước.
Áp lực lựa chọn và yêu cầu “chọn một lần”
Thực tế cho thấy nhiều phụ huynh đã chủ động tìm hiểu sớm để tránh bị động. Một số trường hợp lo ngại việc cập nhật địa chỉ cư trú không kịp thời có thể ảnh hưởng đến việc phân tuyến trường học phù hợp.
Ở bậc THPT, nguyên tắc tuyển sinh được áp dụng chặt chẽ: mỗi học sinh chỉ trúng tuyển một nguyện vọng tại một thời điểm. Học sinh có thể đăng ký 2 nguyện vọng lớp chuyên và 3 nguyện vọng lớp 10 thường, nhưng khi đã xác nhận nhập học sẽ không thể thay đổi.
Kết quả xét tuyển lớp chuyên được công bố trước. Nếu trúng tuyển nhưng không nhập học đúng thời gian quy định, thí sinh sẽ được chuyển xuống xét các nguyện vọng thường và không có cơ hội quay lại hệ chuyên.
Các chuyên gia cũng lưu ý phụ huynh cần phân biệt rõ giữa các loại hình lớp học. Lớp chuyên và lớp theo đề án riêng có yêu cầu tuyển sinh và chương trình đào tạo khác nhau, trong khi lớp tích hợp không phải là lớp chuyên.
Lưu ý về môn thi và điều kiện dự tuyển
Đối với môn ngoại ngữ, học sinh đang học Ngoại ngữ 1 là tiếng Anh sẽ dự thi môn tiếng Anh theo chương trình giáo dục phổ thông. Một số trường hợp đặc biệt có thể dự thi tiếng Nhật nếu đã được học trước đó.
Với các chương trình chuyên theo đề án, học sinh không học từ cấp THCS sẽ không đủ điều kiện dự tuyển do yêu cầu thêm bài thi riêng.
Trước băn khoăn về tỷ lệ cạnh tranh và điểm chuẩn, ngành giáo dục khuyến nghị phụ huynh và học sinh không nên quá phụ thuộc vào dự đoán, bởi điểm chuẩn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như số lượng đăng ký, chỉ tiêu và kết quả bài thi.
Bên cạnh đó, các trung tâm giáo dục thường xuyên vẫn là một lựa chọn phù hợp, khi học sinh vẫn được cấp bằng tốt nghiệp THPT và có đầy đủ quyền lợi tham gia các kỳ thi, xét tuyển như học sinh trường phổ thông.
Cần chuyển từ “chọn cảm tính” sang “chọn chiến lược”
Trong bối cảnh tuyển sinh đầu cấp có nhiều thay đổi, từ mở rộng phạm vi lựa chọn đến siết chặt nguyên tắc trúng tuyển, các chuyên gia cho rằng phụ huynh và học sinh cần thay đổi cách tiếp cận.
Việc tìm hiểu kỹ thông tin, đánh giá đúng năng lực và cân nhắc điều kiện thực tế sẽ là yếu tố quyết định, giúp tránh rủi ro và không đánh mất cơ hội ngay từ bước khởi đầu.