Theo thống kê của Bộ GD&ĐT, số lượng học sinh đăng ký các môn thuộc nhóm STEM tăng mạnh so với năm trước, đặc biệt là tin học và công nghệ. Đây được xem là tín hiệu cho thấy người học ngày càng quan tâm đến những lĩnh vực gắn trực tiếp với nền kinh tế số và xu hướng việc làm toàn cầu.
Trong số các môn thi, công nghệ công nghiệp có mức tăng đột biến nhất khi lượng thí sinh đăng ký cao gấp nhiều lần năm ngoái. Tin học cũng ghi nhận tốc độ tăng trưởng rất mạnh, phản ánh sức hút ngày càng lớn của các ngành như AI, khoa học dữ liệu, an ninh mạng hay lập trình phần mềm.
Không chỉ các lĩnh vực công nghệ cao, những ngành gắn với chuyển đổi số trong nông nghiệp cũng bắt đầu được chú ý. Môn công nghệ nông nghiệp tăng đáng kể cho thấy học sinh hiện không còn nhìn nông nghiệp theo hướng truyền thống mà đang quan tâm nhiều hơn đến mô hình nông nghiệp thông minh, tự động hóa và ứng dụng công nghệ.
Trong khi đó, nhiều môn học từng có lượng thí sinh ổn định lại đang giảm dần sức hút. Địa lí là môn giảm sâu nhất về số lượng đăng ký. Ngoại ngữ và sinh học cũng có xu hướng đi xuống. Theo các chuyên gia, điều này xuất phát từ việc học sinh ngày càng cân nhắc kỹ hơn về cơ hội nghề nghiệp trong bối cảnh AI và công nghệ đang thay đổi thị trường lao động rất nhanh.
Đáng chú ý, dù lượng đăng ký ở một số môn xã hội giảm, lịch sử lại bất ngờ tăng mạnh về số lượng thí sinh lựa chọn. Điều này cho thấy nhiều học sinh vẫn quan tâm đến các ngành liên quan tới truyền thông, du lịch, văn hóa hay báo chí — những lĩnh vực đang có xu hướng kết hợp giữa kiến thức xã hội và công nghệ số.
Tại ngày hội tư vấn tuyển sinh năm nay, nhiều trường đại học cũng đồng loạt mở thêm ngành mới liên quan tới dữ liệu, công nghệ tài chính, AI hay kinh doanh số. Trường Đại học Kinh tế Quốc dân thậm chí đưa vào tuyển sinh hàng loạt chương trình đào tạo mới nhằm đáp ứng nhu cầu nhân lực trong thời đại số.
Theo ThS Đỗ Ngọc Anh, đại diện Trường Đại học Mở Hà Nội, xu hướng hiện nay cho thấy học sinh không còn chọn ngành chỉ vì “hot” mà bắt đầu chú ý hơn đến khả năng phát triển dài hạn. Nhiều em quan tâm tới môi trường học tập, kỹ năng thực hành, cơ hội thực tập và khả năng thích nghi sau khi ra trường.
Ông cũng cho rằng AI giờ đây không còn là một lĩnh vực đứng riêng lẻ mà đang được tích hợp vào hầu hết ngành nghề, từ logistics, marketing cho đến tài chính hay quản trị doanh nghiệp. Vì vậy, sinh viên muốn theo đuổi lĩnh vực này cần có nền tảng toán học, tư duy phân tích và khả năng học công nghệ lâu dài.
Cùng quan điểm, PGS.TS Bùi Huy Nhượng, Giám đốc Đại học Kinh tế Quốc dân, nhận định việc chọn ngành chỉ theo xu hướng nhất thời có thể khiến sinh viên gặp rủi ro sau vài năm học. Theo ông, điều quan trọng nhất hiện nay là khả năng tự học và thích nghi, bởi nhiều công việc hôm nay có thể thay đổi hoàn toàn trong tương lai gần.
Dù STEM đang trở thành lựa chọn nổi bật, các chuyên gia cũng lưu ý rằng không phải ngành xã hội nào cũng mất lợi thế. Thực tế, nhiều lĩnh vực như quản trị nhân lực, giáo dục, du lịch hay truyền thông đang chuyển hướng sang mô hình liên ngành, kết hợp thêm công nghệ và dữ liệu để tăng tính cạnh tranh.
Xu hướng tuyển sinh năm 2026 cho thấy học sinh đang thực tế hơn trong lựa chọn nghề nghiệp. Thay vì chạy theo số đông, nhiều em bắt đầu ưu tiên những ngành có khả năng ứng dụng cao, gắn với nhu cầu nhân lực mới và cơ hội phát triển trong thời đại số hóa.
