Việc đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học đang được cụ thể hóa bằng những tiêu chí đánh giá, thay vì chỉ dừng ở hoạt động dạy và học môn ngoại ngữ. Đây là bước chuyển hướng tới môi trường giáo dục trong đó tiếng Anh được sử dụng rộng hơn trong giảng dạy, giao tiếp, quản lý và các hoạt động học đường.
Ngày 3/11/2026, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư số 94/2026/TT-BGDĐT quy định tiêu chuẩn, tiêu chí và việc đánh giá mức độ triển khai thực hiện Đề án “Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học”. Văn bản có hiệu lực từ ngày 19/12/2026, cụ thể hóa Đề án được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 2371/QĐ-TTg ngày 27/10/2025.
Theo quy định, việc triển khai tại các cơ sở giáo dục phổ thông được đánh giá theo ba mức độ. Mỗi mức độ cao hơn phải kế thừa và đáp ứng đầy đủ các yêu cầu của mức trước, đồng thời bổ sung những tiêu chí tương ứng.
Tăng thời lượng dạy học các môn bằng tiếng Anh
Ở mức độ 2, trường phổ thông có một cấp học phải có ít nhất 50% số lớp triển khai dạy học tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai. Đối với trường có nhiều cấp học, tỷ lệ này được tính riêng cho từng cấp.
Đáng chú ý, nhà trường phải tổ chức dạy nội dung hoặc một số nội dung của ít nhất 3 môn học hoặc hoạt động giáo dục, ngoài môn tiếng Anh, bằng tiếng Anh. Tổng thời lượng tối thiểu là 105 tiết/năm học, tương đương 3 tiết/tuần.
Đến mức độ 3, yêu cầu về số môn học và thời lượng giảng dạy tiếp tục được duy trì, nhưng tỷ lệ lớp tham gia tăng lên. Cụ thể, trường có cấp tiểu học phải đạt ít nhất 70% số lớp; cấp trung học cơ sở đạt ít nhất 80% và cấp trung học phổ thông đạt ít nhất 90%.
Như vậy, việc đưa tiếng Anh vào các môn học khác không được xác định đơn thuần bằng số tiết tăng thêm mà phải trở thành một phần trong kế hoạch giáo dục của nhà trường. Các nội dung giảng dạy cần phù hợp với chương trình, điều kiện thực tế và khả năng tiếp nhận của học sinh.
Đội ngũ giáo viên là điều kiện quyết định
Bên cạnh chương trình và thời lượng giảng dạy, Thông tư 94 đặt ra những yêu cầu cụ thể đối với năng lực sử dụng tiếng Anh của cán bộ quản lý và giáo viên.
Ở mức độ 1, nhà trường phải có ít nhất một lãnh đạo có khả năng sử dụng tiếng Anh để làm việc trực tiếp với người nước ngoài; bảo đảm đủ giáo viên tiếng Anh về số lượng và năng lực ngoại ngữ theo quy định. Giáo viên tham gia giảng dạy một phần nội dung môn học hoặc hoạt động giáo dục bằng tiếng Anh phải có năng lực ngoại ngữ phù hợp với nhiệm vụ được giao.
Ở mức độ 2, giáo viên tham gia giảng dạy bằng tiếng Anh phải đáp ứng yêu cầu về năng lực ngoại ngữ. Đối với những môn học có nội dung giảng dạy bằng tiếng Anh và có yêu cầu kiểm tra định kỳ, giáo viên phải thiết kế được ít nhất 10% nội dung bài kiểm tra bằng tiếng Anh, tương đương 1 điểm trên thang điểm 10.
Yêu cầu ở mức độ 3 cao hơn, khi nhà trường phải có ít nhất hai lãnh đạo có khả năng sử dụng tiếng Anh để làm việc trực tiếp với người nước ngoài. Giáo viên tham gia giảng dạy bằng tiếng Anh phải thiết kế được ít nhất 50% nội dung bài kiểm tra định kỳ bằng tiếng Anh, tương đương 5 điểm trên thang điểm 10, đối với các môn học thuộc diện áp dụng.
Những tiêu chí này cho thấy chất lượng đội ngũ không chỉ được đánh giá qua khả năng sử dụng ngoại ngữ mà còn phải thể hiện ở năng lực tổ chức dạy học, xây dựng học liệu và đánh giá kết quả học tập bằng tiếng Anh.
Cần lộ trình phù hợp với điều kiện từng trường
Thông tư 94 không chỉ quy định về hoạt động dạy học mà còn đề cập các điều kiện xây dựng môi trường sử dụng tiếng Anh, hệ thống học liệu, tài liệu, cơ sở vật chất và hoạt động hợp tác giáo dục. Các tiêu chí được thiết kế riêng cho từng loại hình cơ sở giáo dục, từ mầm non, phổ thông đến giáo dục thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học.
Theo hướng dẫn của Cục Quản lý chất lượng, Bộ Giáo dục và Đào tạo, cơ sở giáo dục căn cứ vào kết quả đánh giá để xác định những nội dung đã thực hiện, những yêu cầu còn thiếu và lựa chọn giải pháp phù hợp với đội ngũ, cơ sở vật chất và nguồn lực hiện có. Các trường được tự công nhận mức độ triển khai cao hơn khi đáp ứng đầy đủ tiêu chí tương ứng và hoàn thành quy trình tự đánh giá.
Đáng chú ý, kết quả tự đánh giá, tự công nhận mức độ triển khai không được sử dụng làm căn cứ trực tiếp để đánh giá, xếp loại, bổ nhiệm, tuyển dụng hoặc xác định chế độ, chính sách đối với nhà giáo, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Cơ sở giáo dục cũng có trách nhiệm bảo đảm điều kiện, chế độ và kinh phí bồi dưỡng, nâng cao năng lực ngoại ngữ cho giáo viên khi việc bồi dưỡng thuộc trách nhiệm của mình.
Đây là vấn đề cần được quan tâm trong quá trình triển khai, bởi năng lực ngoại ngữ giữa các nhóm giáo viên và điều kiện bảo đảm giáo dục giữa các địa phương còn có sự khác biệt. Nếu chỉ chú trọng chỉ tiêu số môn học, số tiết giảng dạy mà chưa đầu tư tương xứng cho đào tạo, bồi dưỡng giáo viên, việc mở rộng dạy học bằng tiếng Anh có thể gặp khó khăn về chất lượng và tính bền vững.
Cục Quản lý chất lượng cũng lưu ý việc triển khai cần bám sát lộ trình, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội, đặc điểm vùng miền và năng lực đội ngũ. Đối với địa bàn khó khăn, vùng sâu, vùng xa và vùng đồng bào dân tộc thiểu số, cần chú trọng các điều kiện bảo đảm và giải pháp hỗ trợ để học sinh có cơ hội tiếp cận giáo dục tiếng Anh.
Việc đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai vì vậy không chỉ là đổi mới phương pháp dạy ngoại ngữ mà còn là quá trình chuẩn bị nguồn nhân lực cho giáo dục trong bối cảnh hội nhập. Khi giáo viên được trang bị đầy đủ năng lực, nhà trường có điều kiện học liệu và học sinh được tiếp cận môi trường sử dụng tiếng Anh phù hợp, mục tiêu nâng cao năng lực ngoại ngữ sẽ có cơ sở để chuyển hóa thành chất lượng học tập thực chất.
