Theo các số liệu thống kê, những năm trở lại đây tỷ suất sinh tại TP Hồ Chí Minh vẫn ở mức thấp chưa có dấu hiệu cải thiện. Trong khi thành phố vẫn đang hưởng lợi từ cơ cấu dân số vàng với lực lượng lao động chiếm tỷ trọng lớn, các chuyên gia nhận định "cửa sổ cơ hội" này sẽ dần khép lại nếu số trẻ em sinh ra tiếp tục giảm và tốc độ già hóa dân số tăng nhanh.
Theo số liệu của Chi cục Dân số TP Hồ Chí Minh, tổng tỷ suất sinh hiện chỉ đạt khoảng 1,51 con/phụ nữ, thấp hơn nhiều so với mức sinh thay thế là 2,1 con. Trong 6 tháng đầu năm 2026, toàn thành phố ghi nhận hơn 36.100 trẻ chào đời. Dù tỷ số giới tính khi sinh vẫn được duy trì ở mức cân bằng với khoảng 107 bé trai trên 100 bé gái, bài toán lớn nhất hiện nay không còn là mất cân bằng giới tính mà là xu hướng sinh ít kéo dài.
Thực tế này cũng phản ánh xu hướng chung của nhiều đô thị lớn, nơi áp lực về việc làm, chi phí nhà ở, giáo dục và nuôi dạy con khiến nhiều cặp vợ chồng lựa chọn kết hôn muộn hoặc chỉ sinh một con.
Tại hội nghị hưởng ứng Ngày Dân số Thế giới diễn ra ngày 9/7, ông Huỳnh Minh Chín, Phó Giám đốc Sở Y tế TP Hồ Chí Minh, cho biết thành phố đang chuyển trọng tâm chính sách dân số từ việc kiểm soát quy mô sang nâng cao chất lượng dân số và thích ứng với già hóa dân số.
Theo ông, mục tiêu của ngành y tế là hình thành mạng lưới chăm sóc sức khỏe liên tục cho người dân từ trước khi chào đời đến tuổi già. Điều này bao gồm mở rộng tư vấn tiền hôn nhân, chăm sóc sức khỏe sinh sản, tăng tỷ lệ sàng lọc trước sinh, sàng lọc sơ sinh cũng như quản lý sức khỏe người cao tuổi ngay tại cộng đồng.
Song song với các giải pháp y tế, thành phố tiếp tục duy trì các chính sách hỗ trợ sinh đủ hai con. Theo Nghị quyết số 32/2025 của HĐND TP Hồ Chí Minh, phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi được hưởng chính sách hỗ trợ nhằm giảm bớt gánh nặng kinh tế và khuyến khích các gia đình sinh con đúng độ tuổi.
Bên cạnh việc khuyến khích sinh con, thành phố tiếp tục cải thiện chất lượng dân số. Trong nửa đầu năm 2026, hơn 81% phụ nữ mang thai được sàng lọc trước sinh và trên 83% trẻ sơ sinh được sàng lọc các bệnh bẩm sinh. Đây là những chỉ số được ngành y tế kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong tương lai.
Theo ngành y tế TP Hồ Chí Minh, thời gian tới các cơ sở y tế sẽ tiếp tục mở rộng dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản, nâng cao chất lượng tư vấn và khám sức khỏe trước khi kết hôn, tăng tỷ lệ sàng lọc trước sinh và sơ sinh, đồng thời đẩy mạnh chăm sóc sức khỏe người cao tuổi tại cộng đồng. Cùng với việc triển khai các chính sách khuyến khích sinh đủ hai con và hỗ trợ các gia đình trẻ, đây được xem là nhóm giải pháp trọng tâm nhằm duy trì mức sinh hợp lý, nâng cao chất lượng dân số và kéo dài lợi thế của thời kỳ dân số vàng.
