Trong hoạt động của một nhà trường, không phải cuộc thi, cuộc họp hay một loại hồ sơ được tạo ra đều mang lại thêm giá trị cho việc dạy và học. Từ năm học này, TP Hồ Chí Minh yêu cầu các cơ sở giáo dục nhìn lại những phần việc đó để giảm bớt những gì không cần thiết.
Theo yêu cầu của Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hồ Chí Minh, các trường phải rà soát các cuộc thi, hội thi, hồ sơ, sổ sách, báo cáo và những cuộc họp đang thực hiện. Những nội dung trùng lặp, mang tính hình thức hoặc không trực tiếp phục vụ hoạt động giáo dục cần được cắt giảm.
Với học sinh, các hoạt động trải nghiệm, giao lưu, phát triển năng lực và năng khiếu vẫn được duy trì. Tuy nhiên, việc tổ chức phải phù hợp với lứa tuổi, điều kiện thực tế và mục tiêu giáo dục, không biến những sân chơi này thành cuộc đua thành tích.
Từ năm học 2026-2027, các trường không tổ chức thi học sinh giỏi cấp trường, trừ trường hợp cần tuyển chọn đội tuyển tham dự kỳ thi do cấp trên tổ chức. Nếu cần tuyển chọn, việc đánh giá phải nghiêm túc, khách quan và thực chất, tránh tạo thêm áp lực cho học sinh.
Với giáo viên, hội thi giáo viên dạy giỏi cấp trường, cấp xã cũng không tổ chức để lấy thành tích. Trường hợp cần lựa chọn giáo viên tham dự hội thi cấp trên, nhà trường có thể tổ chức theo quy định nhưng không được kéo theo những yêu cầu về hồ sơ, minh chứng không cần thiết.
Những hoạt động giao lưu về tiếng Anh, STEM/STEAM, văn nghệ, nghệ thuật, thể thao, trải nghiệm, chuyển đổi số, AI... vẫn có thể được tổ chức. Điểm khác là kết quả của các hoạt động này không được sử dụng để đánh giá chất lượng dạy học, xếp loại thi đua khi không có quy định của cấp có thẩm quyền.
Cùng với việc giảm các cuộc thi, một phần công việc hành chính của giáo viên cũng được đặt lại. Nhà trường không tự đặt thêm biểu mẫu, sổ sách, báo cáo hoặc minh chứng nếu không có căn cứ pháp lý hoặc không thực sự cần thiết.
Với những loại hồ sơ đã được quy định nhưng còn trùng lặp, bất cập hoặc không tạo ra giá trị thiết thực, các trường phải tổng hợp, đánh giá và đề xuất cấp có thẩm quyền sửa đổi, thay thế hoặc cắt giảm. Trong thời gian chưa có quy định mới, những hồ sơ thuộc danh mục hiện hành vẫn phải được thực hiện.
Một yêu cầu đáng chú ý là giáo viên không phải báo cáo lại những thông tin, số liệu đã có trên cơ sở dữ liệu dùng chung của ngành, trừ trường hợp cơ quan có thẩm quyền yêu cầu. Những cuộc họp hành chính không cần thiết cũng được rà soát để dành thời gian cho dạy học và sinh hoạt chuyên môn.
Đây là điểm gắn trực tiếp với việc chuyển sang môi trường số. Trong năm học 2026-2027, TP Hồ Chí Minh tiếp tục triển khai hồ sơ số, sổ sách số theo quy định và lộ trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo, từng bước thay thế hồ sơ giấy.
Việc số hóa được đặt trên nguyên tắc dữ liệu tạo lập một lần có thể sử dụng nhiều lần, liên thông và dùng chung. Vì vậy, giáo viên không phải thực hiện đồng thời hồ sơ giấy và hồ sơ điện tử có cùng nội dung, trừ trường hợp pháp luật quy định.
Chủ trương này được triển khai sau khi Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các địa phương rà soát, cắt giảm cuộc thi, hồ sơ, sổ sách, hội họp và báo cáo trung gian không thực sự cần thiết. Mục tiêu được xác định là giảm áp lực, giảm hình thức, dành thêm thời gian và nguồn lực cho dạy học, chăm sóc, giáo dục học sinh và sinh hoạt chuyên môn.
Ở TP Hồ Chí Minh, yêu cầu này được cụ thể hóa thành những việc khá rõ đối với từng nhà trường. Những hoạt động có ích cho học sinh vẫn được giữ, nhưng các phần việc trùng lặp, nặng về thủ tục hoặc chạy theo thành tích sẽ phải được xem xét lại.
Với giáo viên, điều đáng kể nhất có lẽ không nằm ở việc thêm một hệ thống hồ sơ số hay bỏ một cuộc thi, mà ở việc không phải làm hai lần một công việc, không phải tạo thêm giấy tờ chỉ để chứng minh rằng công việc đã được thực hiện. Khi thời gian hành chính được giảm, giáo viên có thêm điều kiện chuẩn bị bài, trao đổi chuyên môn và theo sát học sinh hơn.
