Chiều 16/9, tại Nhà Quốc hội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng đoàn Kiểm tra, giám sát số 218 của Bộ Chính trị đã chủ trì Hội nghị Thông qua Dự thảo báo cáo kết quả kiểm tra, giám sát đợt 3 đối với Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội.
Tham dự Hội nghị có: Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn; Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Quốc hội, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến; các đồng chí trong Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội và các thành viên Đoàn kiểm tra, giám sát.
Đánh giá đúng, đủ, khách quan kết quả
Tại Hội nghị, Đoàn kiểm tra, giám sát số 218 của Bộ Chính trị đã thông qua Dự thảo báo cáo kết quả kiểm tra, giám sát đợt 3 đối với Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội.
Các ý kiến tại Hội nghị tập trung trao đổi, thảo luận làm rõ 4 nội dung: Đánh giá kết quả công tác cán bộ của Đảng bộ Quốc hội sau khi tổ chức theo mô hình mới đã đúng, đủ, khách quan chưa; Các hạn chế đã được chỉ ra đúng mức, đúng địa chỉ chưa, nhất là trong quy hoạch, đánh giá, đào tạo, luân chuyển, bố trí, sử dụng cán bộ? Việc phân cấp, phối hợp, kiểm soát quyền lực, tự kiểm tra và hậu kiểm đã đáp ứng yêu cầu chưa; Sau kiểm tra cần xác định rõ việc gì phải xử lý ngay, việc gì thuộc thẩm quyền của Đảng bộ Quốc hội, việc gì giao các cơ quan triển khai, việc gì cần kiến nghị cấp có thẩm quyền của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư; đồng thời xác định rõ tiến độ hoàn thành các kết luận, kiến nghị trước đây..
Phát biểu tại Hội nghị, Bí thư Đảng ủy Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn khẳng định, Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội xác định công tác cán bộ là công việc hệ trọng, có ý nghĩa quyết định đối với chất lượng, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị, là “then chốt của then chốt” trong công tác xây dựng Đảng.
Thời gian qua, Đảng ủy, Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo tương đối đồng bộ công tác tổ chức, cán bộ, gắn với yêu cầu nâng cao chất lượng, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội.
Chủ tịch Quốc hội đặc biệt nhấn mạnh tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức, đảng viên, người lao động trong toàn khối trước khối lượng công việc rất lớn, nhiều nhiệm vụ mới, khó, gấp, chưa có tiền lệ. “Không kể sớm khuya, thứ Bảy, Chủ nhật, ngày nghỉ, ngày lễ; nhiều nội dung mới, khó, gấp, yêu cầu cao về tiến độ, chất lượng nhưng cán bộ vẫn tập trung cao độ cho công việc, không kêu ca, phàn nàn”, Chủ tịch Quốc hội cho biết.
Dẫn chứng về áp lực lập pháp rất lớn trong thời gian qua, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết, riêng hai năm 2024 - 2025, Quốc hội đã thông qua 127 luật và nhiều nghị quyết quan trọng. Khối lượng công việc đặc biệt lớn còn gắn với yêu cầu sửa đổi, hoàn thiện hệ thống pháp luật để phục vụ việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp và giải quyết những vấn đề mới phát sinh từ thực tiễn.
Phòng, chống lợi ích nhóm trong xây dựng pháp luật
Bí thư Đảng ủy Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết, Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội luôn xác định phải đặt chất lượng xây dựng pháp luật, hoạt động giám sát và quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước lên hàng đầu.
Đặc biệt, phải thường xuyên đề cao yêu cầu phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và lợi ích nhóm trong công tác xây dựng pháp luật. Các cơ quan của Quốc hội, Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban phải nâng cao trách nhiệm, chủ động phòng ngừa những biểu hiện lợi ích nhóm, tiêu cực trong quá trình xây dựng, thẩm tra và hoàn thiện các dự án luật.
“Những dấu hiệu móc nối, tác động không đúng quy định từ bên ngoài vào cơ quan soạn thảo, cơ quan thẩm tra nếu phát hiện phải kịp thời chấn chỉnh, xử lý; thời gian tới cần tiếp tục thực hiện quyết liệt, mạnh mẽ hơn, qua đó bảo đảm chất lượng và sự khách quan của pháp luật”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.
Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật xác định đây là một nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong hoàn thiện thể chế phát triển đất nước.
Nghiêm túc, cầu thị, “tự soi, tự sửa”
Bí thư Đảng ủy Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết, ngay sau các kết luận của những đợt kiểm tra trước và thông báo của Ủy ban Kiểm tra Trung ương, Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội đã tổ chức triển khai, xác định cụ thể trách nhiệm của từng cơ quan, từng nội dung và thời gian thực hiện.
Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội sẽ tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo các tổ chức đảng trực thuộc thực hiện nghiêm túc, hiệu quả các kết luận kiểm tra, giám sát; những nội dung đang triển khai phải xác định rõ thời hạn hoàn thành. Với tinh thần “nghiêm túc, cầu thị, tự soi, tự sửa”, Chủ tịch Quốc hội thẳng thắn nhìn nhận Đảng bộ Quốc hội vẫn còn những hạn chế cần tiếp tục khắc phục.
Trong đó, công tác phối hợp giữa Đảng ủy Quốc hội với các cơ quan của Quốc hội, giữa các cơ quan tham mưu, giúp việc với các cơ quan hữu quan có lúc chưa thật sự chủ động, chặt chẽ. Việc lưu trữ, cập nhật hồ sơ cán bộ, bảo vệ chính trị nội bộ, ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số cũng còn những mặt cần tiếp tục khắc phục.
Chủ tịch Quốc hội cho rằng, Đảng bộ Quốc hội được tổ chức theo mô hình mới, quá trình vận hành vừa làm, vừa tiếp tục rút kinh nghiệm, hoàn thiện tổ chức và phương thức hoạt động.
Trân trọng cảm ơn sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đối với Đảng bộ Quốc hội, Bí thư Đảng ủy Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm, chỉ đạo để Đảng bộ Quốc hội không ngừng nâng cao năng lực lãnh đạo, qua đó góp phần nâng cao chất lượng, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của Quốc hội trong thời gian tới.
Thay mặt Đoàn kiểm tra, giám sát, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá cao sự chuẩn bị nghiêm túc, phối hợp trách nhiệm của Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội, các cơ quan tham mưu, giúp việc và các tổ chức đảng trực thuộc trong quá trình phục vụ hoạt động của Đoàn kiểm tra.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, đợt kiểm tra lần này nằm trong tổng thể chương trình kiểm tra, giám sát năm 2026 của Đảng và đi sâu vào công tác cán bộ - nhân tố trực tiếp quyết định chất lượng tổ chức thực hiện các chủ trương của Đảng. Trước đó, Đoàn kiểm tra, giám sát số 10 của Bộ Chính trị đã triển khai các đợt kiểm tra đối với Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội về những nhiệm vụ trọng tâm trong năm 2026.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, công tác cán bộ là khâu then chốt của công tác xây dựng Đảng. Quy định đúng, quy trình chặt chẽ là cần thiết, nhưng điều quan trọng là phải phát hiện, lựa chọn, bố trí đúng người, đúng cán bộ có đủ phẩm chất, năng lực và điều kiện để hoàn thành tốt nhiệm vụ. Vì vậy, kiểm tra không chỉ xem xét việc chấp hành các quy định mà còn phải đánh giá được những chuyển biến thực chất về chất lượng đội ngũ cán bộ sau khi tổ chức mô hình mới.
“Đối với Đảng bộ Quốc hội, yêu cầu đó càng trực tiếp và rất hệ trọng. Cán bộ của Quốc hội tham gia thể chế hóa các chủ trương của Đảng, quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước, thực hiện giám sát tối cao và đại diện cho ý chí, nguyện vọng của Nhân dân. Chất lượng cán bộ gắn trực tiếp với chất lượng từng đạo luật, từng quyết sách và từng hoạt động giám sát. Một quy định sát thực tiễn có thể mở đường cho phát triển; một quyết định đúng, kịp thời có thể tháo gỡ được những điểm nghẽn, đáp ứng yêu cầu và nguyện vọng của Nhân dân”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ rõ.
“Đầu tiên phải đánh giá được cán bộ thì mới thực hiện tốt các khâu tiếp theo”
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ, kết quả công tác cán bộ không thể chỉ được đánh giá bằng số lượng văn bản đã ban hành, quy trình đã hoàn thành hay hồ sơ đã được số hóa, mà phải được kiểm chứng bằng chuyển biến trong hoạt động của Quốc hội, chất lượng thể chế, hiệu quả phục vụ nhân dân, phục vụ đất nước và khả năng tháo gỡ những khó khăn, điểm nghẽn.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước thời gian qua, Đảng bộ Quốc hội hoạt động trong điều kiện khối lượng nhiệm vụ rất lớn. Cùng với việc kiện toàn tổ chức bộ máy theo mô hình mới, Đảng ủy Quốc hội phải lãnh đạo tổ chức Đại hội Đảng bộ Quốc hội lần thứ Nhất; phục vụ bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng Nhân dân các cấp; kiện toàn nhân sự bộ máy Nhà nước nhiệm kỳ 2026-2031; đồng thời triển khai nhiều nhiệm vụ lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước.
Trong điều kiện đó, Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội đã tập trung lãnh đạo kiện toàn tổ chức cấp ủy, đội ngũ cán bộ; cụ thể hóa các quy định mới của Trung ương; từng bước phân định thẩm quyền, trách nhiệm trong quản lý cán bộ.
Công tác đánh giá cán bộ có chuyển biến theo hướng gắn với chức trách, nhiệm vụ, sản phẩm và chất lượng công việc; công tác bảo vệ chính trị nội bộ, chính sách cán bộ, kiểm soát quyền lực được quan tâm. Chuyển đổi số trong quản lý cán bộ, đại biểu và hoạt động của Quốc hội bước đầu tạo nền tảng chuẩn hóa quy trình, kết nối thông tin.
Tuy nhiên, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu phải tiếp tục làm rõ những câu hỏi cốt lõi: Đội ngũ cán bộ sau kiện toàn có thực sự đáp ứng yêu cầu mới; chất lượng tham mưu, quyết sách có sát thực tiễn, khả thi và kịp thời hơn; những điểm nghẽn có được phát hiện và tháo gỡ nhanh hơn hay không?
Bên cạnh những kết quả đạt được, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng chỉ rõ một số hạn chế trong công tác cán bộ.
Việc chuẩn bị nguồn cán bộ ở một số lĩnh vực còn chưa chủ động; quy hoạch một số vị trí chưa thật sự “động” và “mở”; nguồn cán bộ trẻ, cán bộ nữ, cán bộ có chuyên môn sâu, kinh nghiệm thực tiễn, năng lực về khoa học - công nghệ và chuyển đổi số còn mỏng. Sự liên thông giữa quy hoạch, đào tạo, luân chuyển, bố trí, sử dụng và thử thách cán bộ chưa thật chặt chẽ. Việc luân chuyển nhằm rèn luyện, kiểm chứng cán bộ qua thực tiễn còn hạn chế.
Đặc biệt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý công tác đánh giá cán bộ dù đã có đổi mới nhưng tiêu chí và phương pháp lượng hóa sản phẩm chưa đồng đều.
Đối với công việc nghiên cứu, tham mưu chính sách, không thể chỉ căn cứ vào số lượng văn bản hay tiến độ hoàn thành, mà phải đánh giá chất lượng lập luận, khả năng dự báo, tác động chính sách và tính khả thi. “Đầu tiên phải đánh giá được cán bộ thì mới thực hiện tốt các khâu tiếp theo”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh và chỉ rõ "nếu đánh giá không chính xác thì người làm tốt có thể không được nhận diện trong khi người né tránh trách nhiệm vẫn có thể “an toàn”.
Cán bộ Quốc hội phải có tư duy kiến tạo phát triển
Đặt công tác cán bộ của Đảng bộ Quốc hội trước yêu cầu mới, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển với tốc độ và yêu cầu rất cao, trong đó khâu thực thi có ý nghĩa quyết định.
Quốc hội phải vừa bảo đảm kỷ cương, kiểm soát quyền lực chặt chẽ, vừa kiến tạo không gian đổi mới sáng tạo, giải phóng sức sản xuất và khơi thông các nguồn lực.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, chất lượng một đạo luật, một quyết sách hay một cuộc giám sát phụ thuộc trước hết vào bản lĩnh, trí tuệ, sự liêm chính và tinh thần trách nhiệm của những người nghiên cứu, tham mưu, thẩm định và quyết định.
Do đó, cán bộ Quốc hội không chỉ phải vững vàng về chính trị, giữ gìn phẩm chất, kỷ luật và sự công tâm, mà còn phải sâu về chuyên môn, chắc về pháp luật, hiểu thực tiễn quản lý, sản xuất, kinh doanh và đời sống Nhân dân.
Cán bộ ở mỗi vị trí phải đủ năng lực giải quyết công việc thuộc thẩm quyền, phối hợp với các cơ quan liên quan và chịu trách nhiệm đến cùng về chất lượng sản phẩm của mình. “Đội ngũ này đòi hỏi phải có tư duy chiến lược, năng lực kiến tạo phát triển, nhìn được xu hướng dài hạn, dự báo đúng tác động chính sách; đồng thời xử lý kịp thời những vấn đề cấp bách; biết lắng nghe ý kiến khác nhau, tôn trọng bằng chứng, có chính kiến, dám bảo vệ điều đúng. Trước những vấn đề mới, khó, chưa có tiền lệ, cán bộ không được cầu an, né tránh, mà phải chủ động đề xuất phương án, kiểm soát rủi ro và chịu trách nhiệm vì lợi ích chung”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu yêu cầu.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý, yêu cầu cao đối với cán bộ phải đi cùng với cơ chế: Giao việc rõ, đánh giá đúng, sử dụng công bằng, đãi ngộ phù hợp và kiểm soát quyền lực chặt chẽ. Phải tạo môi trường để người có năng lực được thử thách, người có sản phẩm được ghi nhận, người dám đổi mới đúng đắn được bảo vệ; đồng thời sàng lọc kịp thời cán bộ trì trệ, né tránh, đùn đẩy hoặc để công việc kéo dài không rõ nguyên nhân, không rõ trách nhiệm. “Xây dựng đội ngũ cán bộ Quốc hội thực chất là xây dựng năng lực thể chế của đất nước và củng cố niềm tin của nhân dân đối với cơ quan quyền lực cao nhất”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh.
Sáu nhiệm vụ trọng tâm về công tác cán bộ
Từ kết quả kiểm tra, giám sát, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội tập trung lãnh đạo, chỉ đạo 6 nhiệm vụ, giải pháp.
Thứ nhất, rà soát đội ngũ theo vị trí việc làm, nhiệm vụ và tính chất công việc; hoàn thiện tiêu chuẩn chức danh, khung năng lực; xác định những năng lực còn thiếu ở từng cơ quan, lĩnh vực. Việc bố trí cán bộ phải xuất phát từ yêu cầu công việc; quy hoạch phải “động” và “mở”, không khép kín trong từng đơn vị.
Thứ hai, xác định đổi mới đánh giá cán bộ là khâu đột phá. Đánh giá phải dựa trên chức trách, nhiệm vụ, sản phẩm, chất lượng và mức độ đóng góp; kết quả đánh giá phải thực sự được sử dụng trong bố trí, đào tạo, đề bạt và sàng lọc cán bộ.
Thứ ba, gắn quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, điều động, luân chuyển với sử dụng cán bộ. Luân chuyển phải có mục tiêu, nhiệm vụ và sản phẩm cụ thể; không luân chuyển chỉ để hoàn thiện hồ sơ, không đào tạo dàn trải.
Thứ tư, hoàn thiện phân cấp, phối hợp và kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ; xác định rõ thẩm quyền, trách nhiệm, cơ quan chủ trì và phối hợp, không để chồng chéo hoặc khoảng trống trách nhiệm.
Thứ năm, xây dựng hệ thống dữ liệu cán bộ thống nhất, chính xác, an toàn và có khả năng khai thác. Có thể sử dụng trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ tổng hợp, đối chiếu, cảnh báo nhưng “không giao cho công nghệ quyền nhận xét, quyết định về cán bộ”.
Thứ sáu, phát huy vai trò của Đảng ủy Quốc hội trong lãnh đạo thể chế hóa các chủ trương của Đảng về công tác cán bộ; tiếp tục rà soát chính sách tuyển dụng, sử dụng, đánh giá, đãi ngộ, sàng lọc cán bộ, công chức, viên chức và cơ chế thu hút nhân tài.
Người có năng lực, sản phẩm tốt phải được trọng dụng
Về tổ chức thực hiện, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội đưa kết luận của cả 3 đợt kiểm tra vào một kế hoạch thống nhất; mỗi nhiệm vụ phải rõ nội dung, cơ quan chủ trì, phối hợp, thời hạn, sản phẩm và trách nhiệm.
Những hạn chế đã rõ cần được khắc phục ngay, không chờ kết luận chính thức; các nhiệm vụ đang triển khai phải xác định rõ tiến độ và thời điểm kết thúc; những vấn đề vượt thẩm quyền phải được tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, xử lý.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, kết quả kiểm tra cuối cùng phải thể hiện bằng chuyển biến trong công tác cán bộ và chất lượng hoạt động của Quốc hội.
“Mỗi vị trí phải bố trí đúng người, mỗi cán bộ phải được giao rõ việc, đánh giá công bằng. Người có năng lực, uy tín, sản phẩm tốt phải được trọng dụng; người không đáp ứng yêu cầu phải được đào tạo, bố trí lại hoặc sàng lọc kịp thời”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm một lần nữa yêu cầu.
Cùng với kiểm soát quyền lực nghiêm túc, phải bảo đảm không làm giảm động lực đổi mới, sáng tạo và tinh thần dám chịu trách nhiệm của cán bộ. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bày tỏ tin tưởng Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội sẽ tiếp tục phát huy kết quả, nghiêm túc khắc phục hạn chế, xây dựng Đảng bộ trong sạch, vững mạnh và đội ngũ cán bộ ngang tầm nhiệm vụ; qua đó nâng cao chất lượng lập pháp, giám sát và quyết định những vấn đề quan trọng, góp phần hoàn thiện thể chế, mở đường cho đất nước phát triển nhanh, bền vững và phục vụ Nhân dân tốt hơn.
