Tỉnh Sóc Trăng: Chùa Dơi sắp… hết dơi?

“Đàn dơi bây giờ chỉ còn vậy thôi sao?”, một du khách thốt lên khi đứng ngó nghiêng những con dơi quạ treo mình trên vòm cây trong khuôn viên chùa Mahatup (chùa Dơi – TP. Sóc Trăng, tỉnh Sóc Trăng).

Những ngày đầu năm 2025, có dịp trở lại tham quan chùa Mahatup (phường 3, TP. Sóc Trăng, tỉnh Sóc Trăng), khách du lịch đều muốn ra vườn xem… dơi.

Người dân địa phương gọi dơi sống trong khuôn viên chùa Mahatup là dơi quạ. Tuy nhiên thực tế tại đây, theo ghi nhận của các chuyên gia, có đến 2 loài dơi là dơi ngựa lớn và dơi ngựa Thái Lan. Dơi ngựa Thái Lan có trọng lượng khoảng 0,5kg, dơi ngựa lớn có thể đạt trọng lượng 1,1kg.

Trong quá khứ, khu vườn rợp bóng cây xanh với nhiều gốc cổ thụ của chùa Mahatup từng là nơi trú ngụ an toàn của đàn dơi hàng nghìn con, vì thế mà chùa còn có tên gọi phổ biến là chùa Dơi.

*Một con dơi ngựa lớn gặp nạn được các vị sư ở chùa Mahatup chăm sóc, sau đó thả về tự nhiên (ảnh tư liệu chùa Mahatup).*

“Nhưng đó là chuyện của vài chục năm về trước”, ông Đỗ Văn Ninh, nhà ở gần chùa Dơi nói.

Ông Ninh kể rằng cách nay hơn 30 năm, mỗi chiều tối và lúc hừng đông, đàn dơi đi tìm thức ăn rồi quay trở về chùa bay rợp cả bầu trời. Đứng trong khuôn viên chùa, tiếng dơi kêu chí chóe, tiếng dơi đập cánh xạc xào lúc nào cũng vui nhộn bên tai.

Còn bây giờ, ngước nhìn mỏi cả cổ cũng chỉ thấy lác đác vài chục con dơi. Có cảm giác như chúng đang trú ẩn, sợ sệt, không dám kêu vì sợ con người phát hiện. “Hơn mười năm trước ghé chùa, dơi vẫn dạn dĩ, có đến vài trăm con, tình hình này là sụt giảm dữ lắm rồi”, ông Châu Văn Mười – du khách đến từ TP. Đà Nẵng chia sẻ.

Theo người dân địa phương, từ những năm đầu 1990, dơi quạ chùa Mahatup đã bị săn bắt rất nhiều để phục vụ các cơ sở ẩm thực đặc sản, mặc dù chính quyền và lực lượng chức năng triển khai nhiều biện pháp bảo vệ.

Dơi thường cặp đôi, giao phối vào thời điểm cuối và đầu năm, đến tháng 4 dơi đẻ con. Mỗi dơi mẹ chỉ đẻ một dơi con, dơi mẹ thường “ôm” con từ 2 – 3 tháng, đúng vào mùa trái cây ở Đồng bằng sông Cửu Long chín rộ.

Thức ăn chính của dơi là trái cây. Vào mùa sinh sản, dơi mẹ cần ăn nhiều trái cây để lấy sữa nuôi con. Biết rõ tập tính này, những thợ săn thường chọn những vùng cây trái để giăng bẫy bắt dơi. Trong ảnh, một con dơi sống lẻ loi vì bạn tình đã "mất tích".

*Đàn dơi từng có đến hàng nghìn con trong quá khứ, giờ chỉ còn lác đác vài chục cá thể.*

Các vị sư tại chùa xác nhận mặc dù đàn dơi trong chùa hiện đã được bảo vệ an toàn tuyệt đối, nhưng số lượng cũng giảm sút hết sức nghiêm trọng, rất khó gầy dựng lại.

Trước thực trạng đàn dơi ở chùa Mahatup giảm sút nghiêm trọng, nhiều người cảm thấy tiếc hùi hụi. Tiếc vì hình ảnh đặc trưng, sinh động gắn liền với một cơ sở tôn giáo đang mai một và lo lắng cho đàn dơi – nguồn tài nguyên du lịch độc đáo của địa phương sẽ không còn trong tương lai gần.

*Chùa Mahatup hiện là một trong những điểm du lịch nổi tiếng của tỉnh Sóc Trăng.*

Hồng Hiếu

Bình luận