Nền tảng học thuật vững chắc
Năm 2013, PGS.TS Lê Hoàng Sơn bảo vệ luận án Tiến sĩ chuyên ngành Toán – Tin tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên - Đại học Quốc gia Hà Nội theo chương trình hợp tác với Politecnico di Milano (Italy) và được công nhận chức danh Phó Giáo sư năm 2017.
Trong gần hai thập kỷ nghiên cứu và giảng dạy, ông tập trung vào các hướng nền tảng của AI hiện đại như học máy tích hợp, tính toán mềm, hệ tri thức, trí tuệ nhân tạo đa mô thức và đa môi trường. Đến nay, ông đã công bố hơn 300 bài báo quốc tế, trong đó nhiều công trình xuất hiện trên các tạp chí thuộc nhóm Q1, Q2 của hệ thống SCIE, đồng thời tham gia ban biên tập của hơn 10 tạp chí khoa học uy tín.
Đưa AI vào thực tiễn
Không chỉ dừng lại ở công bố học thuật, PGS.TS Lê Hoàng Sơn được đánh giá cao nhờ khả năng chuyển hóa nghiên cứu thành các giải pháp ứng dụng cụ thể. Năm 2023, Trung tâm Nghiên cứu Tiên tiến Quốc tế về Trí tuệ Nhân tạo Ứng dụng (AIRC) thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội được thành lập, mở ra hướng đi rõ ràng trong việc thương mại hóa và triển khai các sản phẩm AI.
Một số hệ thống tiêu biểu đã được ứng dụng thực tế gồm:
- VNU-DIAGNOSIS: Hỗ trợ chẩn đoán viêm quanh cuống răng từ ảnh X-quang tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội.
- VNCEPH: Xây dựng cơ sở dữ liệu 3D hình thái đầu mặt người Việt, phục vụ phẫu thuật chỉnh hình và phục hình thẩm mỹ.
- GMED-LIS: Giải pháp số hóa quy trình xét nghiệm trong bệnh viện.
- COMGIS: Ứng dụng 3D GIS trong quy hoạch viễn thông tại Italy.
- XPOMarket: phát triển mô hình bảo tàng ảo tại New York.
Các dự án trải rộng từ y tế, quy hoạch đô thị đến thương mại số, thể hiện hướng nghiên cứu liên ngành và khả năng thích ứng trong nhiều môi trường khác nhau.
Gắn nghiên cứu với chính sách và giáo dục
Bên cạnh hoạt động chuyên môn, PGS.TS Lê Hoàng Sơn từng tham gia tư vấn xây dựng chính sách về AI và chuyển đổi số cho nhiều bộ, ngành trong giai đoạn 2018–2020. Ông cũng là thành viên tham gia xây dựng Báo cáo thường niên Trí tuệ nhân tạo Việt Nam năm 2025, nhằm đánh giá năng lực AI quốc gia và đề xuất chiến lược phát triển dài hạn.
Trong lĩnh vực giáo dục, ông đề xuất thúc đẩy mô hình “giáo dục AI toàn diện”, khuyến nghị các trường đại học tích hợp kỹ năng ứng dụng AI vào chương trình đào tạo từ sớm, đồng thời tăng cường kết nối với doanh nghiệp để đáp ứng nhu cầu thực tiễn.
Tư duy xuyên suốt: AI vì con người
Theo PGS.TS Lê Hoàng Sơn, giá trị lớn nhất của nghiên cứu không nằm ở số lượng trích dẫn mà ở khả năng tạo ra thay đổi tích cực cho xã hội. Ông nhấn mạnh nguyên tắc: “AI phải phục vụ con người, không thay thế con người”.
Trong bối cảnh công nghệ đang tái định hình nhiều lĩnh vực, hành trình của ông cho thấy một hướng đi rõ ràng: kết nối chặt chẽ giữa nghiên cứu hàn lâm, ứng dụng thực tiễn và chính sách công để tạo nên hệ sinh thái đổi mới sáng tạo bền vững.
Việc PGS.TS Lê Hoàng Sơn đã có 6 năm liên tiếp góp mặt trong bảng xếp hạng của Clarivate không chỉ là thành tích cá nhân, mà còn góp phần khẳng định vị thế ngày càng rõ nét của khoa học Việt Nam trên bản đồ nghiên cứu toàn cầu./.
