Theo Nghị định số 185/2026/NĐ-CP về tổ chức, hoạt động và chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố, những người đảm nhiệm các chức danh tại thôn, tổ dân phố sẽ được tham gia BHXH bắt buộc và BHYT theo quy định của pháp luật.
Cụ thể, mỗi thôn, tổ dân phố được bố trí tối đa 3 người hoạt động không chuyên trách, gồm Trưởng thôn hoặc Tổ trưởng tổ dân phố, Bí thư Chi bộ và Trưởng Ban Công tác Mặt trận.
Nghị định quy định những người đảm nhiệm các chức danh này được tham gia BHXH bắt buộc, BHYT và được hưởng các chế độ, chính sách liên quan theo quy định hiện hành.
Để bảo đảm nguồn kinh phí thực hiện, ngân sách nhà nước thực hiện khoán quỹ phụ cấp hằng tháng cho từng thôn, tổ dân phố. Mức khoán đã bao gồm phần kinh phí hỗ trợ đóng BHXH cho người hoạt động không chuyên trách.
Theo quy định, các thôn có từ 700 hộ gia đình trở lên, tổ dân phố có từ 1.000 hộ gia đình trở lên hoặc thuộc địa bàn biên giới, hải đảo, khu vực trọng điểm về quốc phòng, an ninh và địa bàn đặc biệt khó khăn được hưởng mức khoán bằng 8 lần mức lương cơ sở. Các thôn, tổ dân phố còn lại được hưởng mức khoán bằng 6,5 lần mức lương cơ sở.
Nghị định cũng làm rõ trách nhiệm bảo đảm kinh phí thực hiện các chế độ, chính sách. Trong đó, ngân sách nhà nước bảo đảm kinh phí theo phân cấp ngân sách hiện hành; kinh phí thực hiện BHYT theo quy định của pháp luật về BHYT; còn Quỹ BHXH thực hiện chi trả các chế độ BHXH theo quy định.
Đáng chú ý, nghị định có quy định chuyển tiếp nhằm bảo đảm quyền lợi cho người hoạt động không chuyên trách trong thời gian từ khi Luật BHXH năm 2024 có hiệu lực đến trước khi Nghị định 185/2026/NĐ-CP được ban hành. Các địa phương có trách nhiệm rà soát, bố trí kinh phí để đóng hoặc truy đóng BHXH đầy đủ, kịp thời, tránh làm gián đoạn quá trình tham gia và thụ hưởng chế độ của người lao động.
Việc cụ thể hóa các quy định về BHXH, BHYT đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố được đánh giá là bước đi quan trọng nhằm tăng cường bảo đảm an sinh xã hội, đồng thời góp phần củng cố và nâng cao chất lượng hoạt động của đội ngũ cán bộ cơ sở.
Người hoạt động không chuyên trách nào được tham gia BHXH, BHYT?
Trưởng thôn hoặc Tổ trưởng tổ dân phố.
Bí thư Chi bộ.
Trưởng Ban Công tác Mặt trận.
Một số điểm đáng chú ý
Được tham gia BHXH bắt buộc và BHYT.
Được hưởng các chế độ theo quy định của pháp luật về BHXH, BHYT.
Kinh phí hỗ trợ đóng BHXH được bố trí trong quỹ phụ cấp hằng tháng.
Các địa phương có trách nhiệm đóng hoặc truy đóng BHXH để bảo đảm quyền lợi cho người hoạt động không chuyên trách.
