Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành thông tư quy định về nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu và nhà giáo thỉnh giảng, có hiệu lực từ ngày 1/9/2026. Thông tư mới thay thế Thông tư số 44/2011/TT-BGDĐT và Thông tư số 11/2013/TT-BGDĐT, đồng thời bổ sung nhiều quy định phù hợp với thực tiễn của ngành giáo dục hiện nay.
Điểm mới đáng chú ý là lần đầu tiên các cơ sở giáo dục được phép ký hợp đồng lao động toàn thời gian với nhà giáo sau khi nghỉ hưu. Trước đây, các quy định chủ yếu điều chỉnh hoạt động thỉnh giảng, chưa có hành lang pháp lý rõ ràng cho việc sử dụng đội ngũ nhà giáo nghỉ hưu theo hình thức làm việc toàn thời gian.
Theo quy định mới, việc ký hợp đồng phải bảo đảm các điều kiện về chuyên môn, chế độ làm việc, quyền và trách nhiệm của nhà giáo cũng như trách nhiệm của cơ sở giáo dục. Việc sử dụng nhà giáo nghỉ hưu được xác định nhằm bổ sung nguồn nhân lực chất lượng cao cho hoạt động giảng dạy, đào tạo và nghiên cứu khoa học, nhưng không thay thế đội ngũ nhà giáo cơ hữu hoặc ảnh hưởng đến chiến lược phát triển đội ngũ kế cận của các cơ sở giáo dục.
Bên cạnh việc bổ sung cơ chế đối với nhà giáo nghỉ hưu, thông tư cũng hoàn thiện các quy định liên quan đến hoạt động thỉnh giảng. Theo đó, phạm vi công việc của nhà giáo thỉnh giảng được mở rộng, không chỉ giới hạn ở việc giảng dạy mà còn bao gồm hướng dẫn thực hành, nghiên cứu khoa học, biên soạn giáo trình, hướng dẫn khóa luận, luận văn, luận án và các hoạt động chuyên môn khác.
Các quy định về tiêu chuẩn, điều kiện, định mức giờ giảng, quyền và trách nhiệm của nhà giáo thỉnh giảng cũng được làm rõ hơn. Tùy tính chất công việc, cơ sở giáo dục có thể áp dụng hình thức hợp đồng lao động hoặc hợp đồng dịch vụ theo quy định của pháp luật.
Để bảo đảm chất lượng đào tạo, các cơ sở giáo dục phải xây dựng kế hoạch sử dụng nhà giáo thỉnh giảng, tổ chức đánh giá định kỳ chất lượng giảng dạy, lấy ý kiến phản hồi của người học và sử dụng kết quả đánh giá làm căn cứ xem xét việc tiếp tục hoặc chấm dứt hợp đồng. Đối với nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu, các cơ sở giáo dục cũng phải thực hiện công khai danh sách, vị trí việc làm và bảo đảm việc sử dụng phù hợp với các yêu cầu về kiểm định chất lượng và quy mô đào tạo.
Trong bối cảnh nhiều cơ sở giáo dục có nhu cầu tận dụng nguồn nhân lực giàu kinh nghiệm, việc hoàn thiện hành lang pháp lý được xem là bước đi cần thiết, giúp các nhà giáo tiếp tục phát huy chuyên môn sau khi nghỉ hưu, đồng thời tạo thêm nguồn lực để nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo trong giai đoạn mới.
