Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định trong tác phẩm “Dân vận” (năm 1949): “Dân vận kém thì việc gì cũng kém. Dân vận khéo thì việc gì cũng thành công.” Lời dạy ấy không chỉ là phương châm hành động của cả hệ thống chính trị mà còn là kim chỉ nam đối với lực lượng Công an nhân dân trong quá trình thực hiện nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội.
Đối với lực lượng Công an nhân dân, công tác dân vận không đơn thuần là hoạt động tuyên truyền, vận động quần chúng mà còn là quá trình xây dựng niềm tin, củng cố mối quan hệ gắn bó máu thịt giữa lực lượng Công an với Nhân dân; phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn dân trong sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc.
Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư phát triển mạnh mẽ, chuyển đổi số đang làm thay đổi toàn diện phương thức quản lý nhà nước, phương thức sản xuất và đời sống xã hội. Người dân ngày càng có xu hướng sử dụng các nền tảng số để tiếp cận thông tin, thực hiện thủ tục hành chính, phản ánh kiến nghị cũng như tương tác với cơ quan nhà nước. Điều đó đặt ra yêu cầu tất yếu phải đổi mới phương thức dân vận theo hướng hiện đại, linh hoạt, nhanh chóng và lấy người dân làm trung tâm phục vụ.
Đối với Công an cấp xã - lực lượng trực tiếp tiếp xúc với Nhân dân hằng ngày - yêu cầu đổi mới công tác dân vận càng trở nên cấp thiết. Nếu trước đây việc dân vận chủ yếu được thực hiện thông qua các buổi tuyên truyền trực tiếp, tiếp công dân tại trụ sở hoặc các hội nghị ở khu dân cư thì ngày nay, cùng với sự phát triển của công nghệ số, công tác dân vận cần được mở rộng sang không gian mạng, nơi người dân có thể tiếp cận dịch vụ công và trao đổi thông tin với lực lượng Công an mọi lúc, mọi nơi.
Đó không chỉ là yêu cầu của thực tiễn mà còn là bước chuyển quan trọng từ tư duy “quản lý hành chính” sang “phục vụ Nhân dân”, phù hợp với mục tiêu xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp và lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo chất lượng hoạt động của các cơ quan nhà nước.
Ngày 22/12/2024, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Đây được đánh giá là một trong những nghị quyết có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mở ra giai đoạn phát triển mới của đất nước dựa trên nền tảng khoa học công nghệ và chuyển đổi số.
Nghị quyết xác định rõ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực tăng trưởng chủ yếu, là nền tảng nâng cao năng suất lao động, sức cạnh tranh quốc gia và năng lực quản trị của bộ máy nhà nước.
Đáng chú ý, Nghị quyết nhấn mạnh yêu cầu xây dựng nền hành chính số, chính quyền số, phát triển các nền tảng số phục vụ người dân và doanh nghiệp; lấy người dân làm trung tâm của quá trình chuyển đổi số; nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ công trực tuyến, tăng cường sự tương tác giữa cơ quan nhà nước với người dân thông qua môi trường số. Đây là quan điểm mang tính đột phá, bởi chuyển đổi số không chỉ là việc ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động quản lý mà còn là sự thay đổi căn bản phương thức phục vụ Nhân dân.
Đối với lực lượng Công an nhân dân, tinh thần của Nghị quyết 57 đặt ra yêu cầu phải đổi mới toàn diện từ phương thức quản lý, cải cách hành chính đến phương thức tuyên truyền, phổ biến pháp luật và công tác dân vận. Muốn xây dựng hình ảnh người cán bộ Công an “gần dân, trọng dân, hiểu dân, học dân và có trách nhiệm với Nhân dân” thì trước hết phải biết ứng dụng hiệu quả công nghệ để phục vụ người dân ngày càng tốt hơn.
Có thể thấy, chuyển đổi số trong công tác dân vận không làm giảm vai trò của con người mà ngược lại, giúp lực lượng Công an đến gần người dân hơn thông qua những công cụ hiện đại, tiện ích và thân thiện.
Trong nhiều năm qua, Bộ Công an luôn xác định cải cách hành chính là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân. Từ việc cấp căn cước công dân gắn chip, triển khai tài khoản định danh điện tử, cung cấp dịch vụ công trực tuyến, đến việc thực hiện Đề án 06 của Chính phủ đều hướng đến mục tiêu chung là giảm thời gian, giảm chi phí và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân. Đó chính là biểu hiện sinh động của công tác dân vận trong điều kiện mới.
Nếu như trước đây dân vận được hiểu là tuyên truyền, giải thích để người dân hiểu và thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước thì ngày nay dân vận còn là việc chủ động mang dịch vụ đến với người dân. Một người dân không phải đi nhiều lần để hoàn thiện hồ sơ; một người cao tuổi có thể tra cứu thủ tục ngay trên điện thoại; một thanh niên có thể đăng ký định danh điện tử mà không mất thời gian tìm kiếm thông tin; một người dân ở vùng xa có thể gửi phản ánh về tình hình an ninh trật tự ngay tại nơi mình sinh sống. Tất cả những điều đó đều là những biểu hiện cụ thể của công tác dân vận.
Nói cách khác, mỗi thủ tục được đơn giản hóa, mỗi phút chờ đợi của người dân được rút ngắn, mỗi phản ánh được tiếp nhận nhanh chóng đều chính là kết quả của một quá trình dân vận hiệu quả.
Đó cũng là sự chuyển biến từ tư duy “cơ quan quản lý” sang “cơ quan phục vụ”, phù hợp với yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.
Sau khi tổ chức bộ máy Công an địa phương được kiện toàn theo hướng tinh gọn, Công an cấp xã ngày càng giữ vai trò quan trọng trong công tác bảo đảm an ninh, trật tự ngay từ cơ sở. Là lực lượng gần dân nhất, thường xuyên tiếp xúc trực tiếp với người dân, Công an xã không chỉ thực hiện chức năng quản lý nhà nước về an ninh, trật tự mà còn là cầu nối trực tiếp giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân. Chính vì vậy, chất lượng công tác dân vận ở Công an cấp xã có ảnh hưởng rất lớn đến niềm tin của người dân đối với lực lượng Công an nhân dân.
Trong thực tiễn, những vấn đề người dân quan tâm nhiều nhất không phải là các khái niệm về chuyển đổi số hay cải cách hành chính, mà là những trải nghiệm cụ thể như:
Có được hướng dẫn đầy đủ khi làm thủ tục hay không?
Có phải đi lại nhiều lần hay không?
Có dễ dàng liên hệ với Công an khi cần thiết hay không?
Những phản ánh, kiến nghị của mình có được tiếp nhận và xử lý kịp thời hay không?
Trả lời được những câu hỏi đó chính là thực hiện tốt công tác dân vận. Bởi lẽ, sự hài lòng của Nhân dân không đến từ những khẩu hiệu mà đến từ chất lượng phục vụ hằng ngày của mỗi cán bộ, chiến sĩ Công an. Trong bối cảnh hiện nay, khi tỷ lệ người dân sử dụng điện thoại thông minh và mạng xã hội ngày càng cao, việc ứng dụng các nền tảng số vào công tác dân vận là xu hướng tất yếu. Đây không chỉ là giải pháp nâng cao hiệu quả cải cách hành chính mà còn là phương thức mới để xây dựng mối quan hệ gắn bó giữa lực lượng Công an với Nhân dân.
Thực tiễn cho thấy, công tác dân vận muốn đạt hiệu quả cao phải bắt kịp sự thay đổi của xã hội. Nếu người dân đang sử dụng điện thoại thông minh, cơ quan nhà nước cũng phải hiện diện trên nền tảng số. Nếu người dân có nhu cầu được hỗ trợ mọi lúc, mọi nơi thì dịch vụ công cũng phải sẵn sàng phục vụ ngoài giờ hành chính. Nếu người dân mong muốn thủ tục đơn giản thì cơ quan nhà nước phải tiếp tục cải cách mạnh mẽ. Đó chính là tinh thần xuyên suốt của Nghị quyết số 57-NQ/TW.
Đối với Công an nhân dân, ứng dụng công nghệ số vào công tác dân vận không nhằm thay thế cán bộ Công an mà nhằm nâng cao hiệu quả phục vụ, giúp cán bộ dành nhiều thời gian hơn cho những nhiệm vụ chuyên sâu, đồng thời tạo điều kiện để người dân tiếp cận thông tin một cách thuận lợi, nhanh chóng và minh bạch.
Trong bối cảnh đó, nhiều mô hình sáng tạo đã được triển khai tại các địa phương, trong đó nổi bật là mô hình Chatbot Zalo Official Account của Công an xã Lục Yên. Đây là một cách làm mới, thể hiện sự chủ động đổi mới phương thức dân vận trên nền tảng số, góp phần hiện thực hóa chủ trương của Đảng về xây dựng nền hành chính hiện đại, chính quyền số và lực lượng Công an nhân dân chính quy, tinh nhuệ, hiện đại./.
