Làm chủ bầu trời đêm

Bay đêm là khoa mục huấn luyện bắt buộc, nhằm nâng cao trình độ, khả năng sẵn sàng chiến đấu của đơn vị trực thăng. Thông qua ban bay đêm, phi công được rèn luyện kỹ thuật điều khiển, làm chủ trang bị, nâng cao năng lực xử lý tình huống trong điều kiện phức tạp.

Trời vừa sập tối, sân bay của Trung đoàn Không quân 916 chỉ còn những vùng sáng cần thiết cho nhiệm vụ huấn luyện bay đêm. Ánh sáng trải dọc đường băng, đủ để phân định khu vực hoạt động, còn phía xa vẫn là khoảng không tĩnh lặng. Không khí không ồn ào nhưng căng chặt. Ai cũng hiểu, bay đêm là nội dung khó, yêu cầu cao, không cho phép chủ quan.

anh-11-1775918588.jpg
Kỹ thuật, mỗi người một phần việc, rà soát lại từng khâu chuẩn bị

Từ cuối giờ chiều, các tổ bay đã có mặt đầy đủ. Phi công, dẫn đường, kỹ thuật… mỗi người một phần việc, rà soát lại từng khâu chuẩn bị. Trên sân đỗ, những chiếc trực thăng nằm gọn trong vị trí, chờ lệnh.

anh-1-1775918661.jpg
Kiểm tra trước bay, các phi công thực hiện từng thao tác quen thuộc

Bản tin thi đua được phát đi ngắn gọn, rõ ràng. Nội dung không dài, nhưng nhấn mạnh quyết tâm tổ chức thành công ban bay, bảo đảm an toàn tuyệt đối. Hướng tới kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, mỗi cán bộ, chiến sĩ đều xác định rõ trách nhiệm của mình trong từng phần việc cụ thể.

anh-2-1775918755.jpg
Sẵn sàng chờ lệnh cất cánh

Tại khu vực kiểm tra trước bay, các phi công thực hiện từng thao tác quen thuộc. Kiểm tra cánh quạt, thân vỏ, hệ thống kỹ thuật, các điểm liên kết… tất cả được làm chặt chẽ. Không có sự vội vàng. Mỗi bước đều theo đúng quy trình.

Một phi công trẻ chia sẻ: “Bay đêm thì phải tin vào thiết bị nhiều hơn. Quan trọng là mình phải nắm chắc quy trình, không được chủ quan”. Câu nói ngắn gọn, nhưng phản ánh đúng yêu cầu của khoa mục này. Khi điều kiện quan sát bị hạn chế, việc làm chủ khí tài trở thành yếu tố quyết định.

anh-3-1775918823.jpg
Cất cánh thực hiện huấn luyện bay đêm

Thượng tá Nguyễn Văn Hoàng, Phó Chính ủy Trung đoàn, có mặt từ sớm tại khu kỹ thuật. Anh trực tiếp kiểm tra công tác chuẩn bị, nắm tình hình từng tổ bay. Trao đổi nhanh, anh cho biết: “Đây là khoa mục bắt buộc, yêu cầu cao, nên công tác chuẩn bị phải chặt chẽ. Từ con người đến phương tiện đều được kiểm tra kỹ, bảo đảm đủ điều kiện mới tổ chức bay”.

Theo anh Hoàng, để thực hiện tốt bay đêm, yếu tố con người giữ vai trò then chốt: “Phi công phải nắm chắc kỹ thuật, giữ được trạng thái tâm lý ổn định. Khi đã vững quy trình, vững thao tác thì xử lý tình huống trên không sẽ chủ động hơn”.

anh-4-1775918972.jpg
Hạ cánh tại vị trí có tín hiệu đèn tại vị trí đáp

Khoảng 19 giờ, những chiếc trực thăng bắt đầu khởi động. Tiếng động cơ vang lên đều, tăng dần theo vòng quay của cánh quạt. Gió từ rotor cuốn bụi bay lên, tạo thành những quầng xoáy dưới ánh đèn. Từng chiếc lần lượt di chuyển ra đường băng, thực hiện cất cánh theo kế hoạch.

Bay đêm với trực thăng tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp. Bay thấp, gần địa hình, trong điều kiện tầm nhìn hạn chế khiến việc phát hiện vật cản trở nên khó khăn hơn. Những yếu tố như dây điện, chướng ngại vật, địa hình lạ đều cần được tính toán kỹ. Khi hạ cánh, hiện tượng “mù bụi” có thể xuất hiện, đòi hỏi phi công phải xử lý chính xác theo quy trình đã được huấn luyện.

Chính vì vậy, các nội dung huấn luyện được tổ chức sát thực tế. Từ cất, hạ cánh trong điều kiện ánh sáng hạn chế, đến xử lý các tình huống giả định… đều được luyện tập thường xuyên. Mục tiêu là hình thành phản xạ chuẩn, giúp tổ bay chủ động trong mọi tình huống.

anh-5-1775919415.jpg
Bật đèn xác định vị trí đáp

Một cán bộ kỹ thuật đứng theo dõi các chuyến bay, nói: “Công tác bảo đảm dưới đất phải chặt thì anh em trên không mới yên tâm thực hiện nhiệm vụ”. Lời nói mộc mạc, nhưng thể hiện rõ vai trò của từng lực lượng trong một ban bay.

Gần 22 giờ, những chiếc trực thăng lần lượt trở về. Ánh đèn tín hiệu xuất hiện từ xa, rõ dần khi máy bay tiếp cận sân bay. Từng chiếc hạ độ cao, tiếp đất an toàn theo đúng quy trình. Không khí trên sân giữ nguyên sự trật tự, chỉ có những cái gật đầu ngắn, thay cho lời xác nhận hoàn thành nhiệm vụ.

anh-7-1775919487.jpg
Sau mỗi bài bay, máy bay đáp xuống vị trí chỉ định để đổi tổ bay

Sau ban bay, các bộ phận tiếp tục công việc. Kiểm tra sau bay, tổng hợp số liệu, rút kinh nghiệm… được tiến hành ngay. Thượng tá Nguyễn Văn Hoàng cho biết: “Sau mỗi ban bay, chúng tôi đều tổ chức rút kinh nghiệm cụ thể, từ đó điều chỉnh, bổ sung để nâng cao chất lượng huấn luyện”.

Đêm đã muộn, sân bay dần trở lại trạng thái bình thường. Ánh đèn vẫn sáng, các vị trí trực vẫn duy trì theo quy định. Những người lính kết thúc một ngày làm việc, chuẩn bị cho nhiệm vụ tiếp theo.

anh-6-1775919592.jpg
Hạ cánh trong mọi địa hình, điều kiện ánh sáng

Ban bay đêm ngày 10/4 khép lại đúng kế hoạch, bảo đảm an toàn. Không có những biểu hiện phô trương, nhưng kết quả đạt được là cơ sở để Trung đoàn Không quân 916 tiếp tục nâng cao chất lượng huấn luyện, làm chủ vững chắc khoa mục bay đêm, sẵn sàng nhận và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao.

Võ Việt - Quang Trung