Diễn đàn là một trong những hoạt động chính thức đầu tiên triển khai Chương trình “Vươn ra thị trường quốc tế giai đoạn 2026-2030” (gọi tắt là Go Global) giai đoạn 2026-2030 theo Quyết định số 626/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, nhằm thúc đẩy nâng cao năng lực quốc tế hóa, năng lực cạnh tranh và khả năng tham gia sâu hơn vào thị trường toàn cầu của doanh nghiệp Việt Nam.
Phát biểu tại diễn đàn, ông Lương Hoàng Thái, Thứ trưởng Bộ Công Thương, nhấn mạnh: Trong nhiều năm qua, hội nhập kinh tế quốc tế đã tạo động lực quan trọng cho tăng trưởng và sự phát triển của doanh nghiệp Việt Nam. Doanh nghiệp ta ngày càng tham gia sâu hơn vào thương mại, đầu tư và các chuỗi cung ứng quốc tế; nhiều sản phẩm đã tiếp cận được những thị trường có yêu cầu cao; một số doanh nghiệp đã xây dựng được thương hiệu riêng, mở rộng mạng lưới phân phối và nâng cao vị trí trong chuỗi giá trị. Đó là nền tảng quan trọng để chúng ta bước sang giai đoạn phát triển mới.
Tuy nhiên, bối cảnh kinh tế thế giới đang thay đổi sâu sắc, cạnh tranh chiến lược gia tăng, chuỗi cung ứng toàn cầu tái cấu trúc; các tiêu chuẩn về công nghệ, môi trường, lao động, truy xuất nguồn gốc, sở hữu trí tuệ và quản trị ngày càng cao; cạnh tranh không còn chỉ xoay quanh giá thành và năng lực cung ứng; lợi thế về lao động, nguyên liệu hay chi phí sản xuất không còn đủ để bảo đảm vị thế lâu dài.
Vì vậy, yêu cầu đặt ra hiện nay không chỉ là xuất khẩu được nhiều hàng hóa hơn, mà là từng bước nâng cao vị trí của doanh nghiệp Việt Nam trong nền kinh tế thế giới: từ tham gia thị trường đến xây dựng vị thế; từ gia công, cung ứng đến làm chủ sản phẩm, công nghệ, thương hiệu và tham gia các khâu có giá trị gia tăng cao hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Đây cũng là tinh thần xuyên suốt của các Nghị quyết số 57, 59, 66 và 68 của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; hội nhập quốc tế; hoàn thiện thể chế, pháp luật và phát triển kinh tế tư nhân - cùng hướng tới nâng cao năng lực nội sinh và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Trong bối cảnh đó, Go Global chính là chương trình cụ thể để chuyển hóa những định hướng chiến lược đó thành năng lực thực tế của doanh nghiệp.
Thứ trưởng Lương Hoàng Thái dẫn kinh nghiệm quốc tế cho thấy, quá trình phát triển doanh nghiệp có năng lực cạnh tranh toàn cầu đòi hỏi sự tích lũy lâu dài về công nghệ, quản trị, nhân lực, thị trường và nguồn lực tài chính. Nhà nước không thể thay thế nỗ lực của doanh nghiệp, nhưng có thể tạo môi trường thuận lợi hơn, cung cấp thông tin, kết nối đối tác và hỗ trợ xử lý những khó khăn mà doanh nghiệp khó tự giải quyết.
Với cách tiếp cận đó, Go Global không đặt ra một mô hình phát triển chung cho tất cả doanh nghiệp. Tùy theo quy mô, ngành hàng, năng lực và mục tiêu kinh doanh, mỗi doanh nghiệp có thể lựa chọn hướng đi phù hợp: mở rộng thị trường xuất khẩu, phát triển thương hiệu, xây dựng mạng lưới phân phối, tiếp cận công nghệ, tham gia chuỗi cung ứng quốc tế hoặc đầu tư ra nước ngoài.
Trong quá trình này, doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm và quyết định kết quả; nhà nước tập trung hoàn thiện cơ chế, chính sách, nâng cao hiệu quả thực thi, cung cấp thông tin và kết nối các nguồn lực hỗ trợ; các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội và đối tác phối hợp theo chức năng, nhiệm vụ của mình, bảo đảm hỗ trợ đúng nhu cầu, hạn chế chồng chéo và sử dụng hiệu quả nguồn lực.
Trên tinh thần đó, Thứ trưởng Bộ Công Thương Lương Hoàng Thái đề nghị các bộ, ngành, địa phương, đối tác và cộng đồng doanh nghiệp phối hợp trong một số nhiệm vụ trọng tâm sau:
Thứ nhất, tổ chức thực hiện Chương trình đồng bộ, thực chất, lấy kết quả làm thước đo. Bộ Công Thương sẽ phát huy vai trò đầu mối, cụ thể hóa mục tiêu, nhiệm vụ và lộ trình của Chương trình thành các kế hoạch hành động; tiếp tục tiên phong trong phát triển thị trường, xúc tiến thương mại, hỗ trợ xây dựng thương hiệu và kết nối doanh nghiệp với đối tác quốc tế; các bộ, ngành chủ động kết nối các chính sách thuộc phạm vi quản lý, nhất là về phát triển doanh nghiệp, khoa học công nghệ, chuyển đổi số, đầu tư và hội nhập.
Thứ hai, phát huy vai trò chủ động của địa phương thông qua Chương trình Local Go Global. Thành công của Go Global không thể chỉ được quyết định ở cấp Trung ương. Theo Quyết định số 626/QĐ-TTg, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố có trách nhiệm ban hành Chương trình Local Go Global trong năm 2026; đến nay đã có 18 địa phương ban hành… Bộ Công Thương và các bộ, ngành sẽ hướng dẫn, hỗ trợ chuyên môn và phối hợp xử lý những vướng mắc vượt thẩm quyền địa phương, để Local Go Global trở thành cầu nối hiệu quả giữa định hướng quốc gia và hành động tại từng địa bàn.
Thứ ba, xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ thông qua Mạng lưới đối tác đồng hành Go Global. Thứ tư và cũng là yếu tố quyết định thành công của Chương trình, chính là sự chủ động và năng lực vươn ra thị trường quốc tế của doanh nghiệp.
“Tôi đề nghị các doanh nghiệp xác định rõ mục tiêu, lộ trình và thị trường phù hợp với năng lực của mình; chủ động xây dựng chiến lược phát triển quốc tế, chuẩn bị đầy đủ về sản phẩm, nhân lực, tài chính và quản trị để có thể tham gia thị trường một cách bài bản, lâu dài. Trong quá trình đó, doanh nghiệp cần chú trọng nâng cao chất lượng, đổi mới công nghệ, cải tiến thiết kế, tạo sự khác biệt cho sản phẩm và xây dựng uy tín với đối tác, khách hàng”, Thứ trưởng Lương Hoàng Thái nhấn mạnh.
Cùng với đó, Thứ trưởng Lương Hoàng Thái cũng cho hay, việc đầu tư cho nghiên cứu và phát triển, doanh nghiệp cần quan tâm bảo hộ sở hữu trí tuệ, phát triển thương hiệu, xây dựng mạng lưới phân phối và từng bước nâng cao khả năng kiểm soát các khâu có giá trị trong chuỗi cung ứng. Việc đáp ứng các yêu cầu về môi trường, lao động, truy xuất nguồn gốc và quản trị cũng cần được xem là một phần trong chiến lược kinh doanh, không chỉ là điều kiện để tiếp cận thị trường mà còn là cơ sở để duy trì quan hệ hợp tác lâu dài.
“Tôi cũng mong các doanh nghiệp chủ động phản ánh nhu cầu, khó khăn và đề xuất cụ thể trong quá trình mở rộng hoạt động quốc tế, để các cơ quan quản lý, hiệp hội và đối tác có thể hỗ trợ đúng trọng tâm. Doanh nghiệp cần tích cực tham gia các hoạt động của Chương trình, chủ động tìm kiếm đối tác, học hỏi kinh nghiệm và khai thác hiệu quả những nguồn lực được kết nối. Sự hỗ trợ của Nhà nước và các đối tác chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi doanh nghiệp có mục tiêu rõ ràng, có sự chuẩn bị nghiêm túc và sẵn sàng đầu tư cho chính quá trình phát triển của mình”, Thứ trưởng Lương Hoàng Thái chia sẻ.
Tại Diễn đàn, Bộ Công Thương đã giới thiệu mục tiêu, định hướng, các nhóm hoạt động trọng tâm và cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp của Chương trình Go Global. Chương trình định hướng hỗ trợ doanh nghiệp lựa chọn con đường quốc tế hóa phù hợp với năng lực, nguồn lực, ngành hàng và mục tiêu phát triển, bao gồm phát triển xuất khẩu và thị trường, kinh doanh số xuyên biên giới, tham gia chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu, cũng như mở rộng hiện diện và đầu tư tại nước ngoài thông qua các hình thức như thành lập văn phòng, chi nhánh, công ty, liên doanh hoặc mua bán, sáp nhập.
Đến năm 2030, Chương trình Go Global đặt ra các mục tiêu cụ thể: Đào tạo 10.000 lượt doanh nghiệp về đầu tư và kinh doanh toàn cầu; Tư vấn, xây dựng kế hoạch vươn ra quốc tế cho 1.000 doanh nghiệp; Hỗ trợ chuyên sâu cho 100 doanh nghiệp đầu tư ra nước ngoài, trong đó có 30 doanh nghiệp thực hiện theo phương thức mua bán, sáp nhập (M&A); Hỗ trợ 100 doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu, trong đó có tối thiểu 20 doanh nghiệp lớn thuộc các ngành mũi nhọn, chiến lược; Hỗ trợ 100 doanh nghiệp hoạt động hiệu quả trên các sàn thương mại điện tử xuyên biên giới, trong đó ít nhất 10 doanh nghiệp đạt doanh thu xuất khẩu trực tuyến trên 10 triệu USD.
Các mục tiêu này thể hiện định hướng triển khai có trọng tâm, từng bước chuyển từ hỗ trợ phổ cập sang hỗ trợ chuyên sâu, gắn hoạt động của Chương trình với việc cải thiện năng lực kinh doanh quốc tế và kết quả mở rộng thị trường của doanh nghiệp.
Các đại biểu tham dự Diễn đàn cũng đã trao đổi về vai trò chủ động của địa phương trong đồng hành cùng doanh nghiệp vươn ra thị trường toàn cầu. Theo định hướng triển khai Chương trình, các địa phương cần cụ thể hóa mục tiêu và hoạt động hỗ trợ phù hợp với lợi thế ngành hàng, tiềm năng sản xuất và nhu cầu thực tế của doanh nghiệp; Bộ Công Thương giữ vai trò điều phối, hướng dẫn và kết nối nguồn lực, trong khi doanh nghiệp là trung tâm và chủ thể tạo ra giá trị.
Bên cạnh nội dung công bố Chương trình, Diễn đàn tổ chức phiên đối thoại “Doanh nghiệp Việt Nam Go Global - Cơ hội và con đường phía trước”, tập trung trao đổi về cơ hội toàn cầu, vị trí của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị quốc tế, những thách thức trong quá trình quốc tế hóa và các mô hình, giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp.
Phiên “Go Global Stories - Kinh nghiệm và bài học thực tế” tạo ra không gian để các doanh nghiệp chia sẻ kinh nghiệm về đầu tư và hiện diện thương mại ở nước ngoài; thành lập công ty, chi nhánh, văn phòng và hệ thống phân phối; phát triển thương hiệu, khách hàng và chuỗi cung ứng quốc tế; cũng như những vấn đề thực tiễn liên quan đến vốn, pháp lý, thị trường và quản trị.
Thông qua Diễn đàn, Ban chỉ đạo Chương trình hướng tới thúc đẩy phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước, địa phương, tổ chức hỗ trợ, đối tác trong và ngoài nước và cộng đồng doanh nghiệp; góp phần chuyển định hướng Go Global thành các hoạt động hỗ trợ thiết thực, có trọng tâm và gắn với kết quả cụ thể. Qua đó, Chương trình từng bước hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng sự hiện diện trên thị trường quốc tế và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Khép lại diễn đàn, ông Lương Hoàng Thái, Thứ trưởng Bộ Công Thương, nhấn mạnh: Hành trình vươn ra thế giới không có một công thức chung và không thể hoàn thành trong thời gian ngắn. Nhưng chúng ta có thể bắt đầu từ những việc cụ thể: một địa phương lựa chọn đúng ngành hàng có tiềm năng; một doanh nghiệp xây dựng được chiến lược thị trường rõ ràng; một đối tác kết nối được nguồn lực phù hợp; một chính sách được điều chỉnh từ khó khăn thực tế của doanh nghiệp.
Khi những việc đó được thực hiện có hệ thống, được đánh giá bằng kết quả và nhân rộng, chúng sẽ tạo nên chuyển biến thực chất: năng lực cạnh tranh được nâng lên, thị trường được mở rộng, thương hiệu được củng cố và vị thế của doanh nghiệp Việt Nam trong nền kinh tế thế giới ngày càng được khẳng định.
Nhà nước kiến tạo môi trường và kết nối nguồn lực; địa phương chủ động tổ chức thực hiện; đối tác cùng đồng hành; doanh nghiệp là trung tâm và là chủ thể tạo ra giá trị. Đó là tinh thần mà Thứ trưởng Lương Hoàng Thái mong muốn chúng ta cùng thực hiện.
“Tôi tin tưởng rằng, với sự lãnh đạo của Đảng, sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, sự vào cuộc đồng bộ của các bộ, ngành, địa phương và tinh thần chủ động, sáng tạo của cộng đồng doanh nghiệp, Chương trình Go Global sẽ góp phần nâng cao chất lượng hội nhập kinh tế quốc tế và vào mục tiêu phát triển nhanh, bền vững của đất nước”, Thứ trưởng Lương Hoàng Thái bày tỏ.
