Xu hướng mới trong tuyển sinh đại học
Theo phương án tuyển sinh dự kiến năm 2026, nhiều trường đại học không còn ưu tiên xét tuyển bằng các tổ hợp cố định như trước. Thay vào đó là các tổ hợp linh hoạt, cho phép thí sinh lựa chọn môn thứ ba, hoặc bắt buộc phải có ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển.
Một số cơ sở đào tạo thuộc nhóm khoa học xã hội, luật, kinh tế, truyền thông… đã điều chỉnh mạnh tổ hợp đầu vào, giảm hoặc dừng hẳn việc sử dụng C00, A00 ở nhiều ngành. Điểm chung của các phương án mới là tăng sự hiện diện của Tiếng Anh, đồng thời mở rộng lựa chọn các môn phù hợp với Chương trình giáo dục phổ thông 2018 như Tin học, Địa lý, Sinh học.
Không chỉ các trường công lập, nhiều trường đại học tư thục cũng chủ động thay đổi tổ hợp xét tuyển, hướng tới đánh giá năng lực toàn diện thay vì phụ thuộc vào một vài môn học mang tính truyền thống.
Ngoại ngữ trở thành “điều kiện nền” thay vì lợi thế cộng thêm
Theo các chuyên gia giáo dục, việc giảm vai trò của A00 và C00 không phải quyết định mang tính ngẫu nhiên, mà nằm trong lộ trình tái cấu trúc đào tạo đại học.
Thực tế cho thấy, thị trường lao động đang đặt ra yêu cầu ngày càng cao về khả năng ngoại ngữ, tư duy số và kỹ năng hội nhập. Nhiều ngành học, kể cả khoa học xã hội hay luật, đều sử dụng tài liệu chuyên môn bằng Tiếng Anh, có học phần giảng dạy song ngữ hoặc hoàn toàn bằng Tiếng Anh.
Trong bối cảnh đó, các tổ hợp không có ngoại ngữ dần bộc lộ hạn chế trong việc sàng lọc đầu vào phù hợp với chương trình đào tạo mới. Ngoại ngữ vì thế không còn là “điểm cộng”, mà đang trở thành năng lực nền tảng mà sinh viên cần có ngay từ khi trúng tuyển.
Bên cạnh đó, chủ trương đưa Tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2026–2030, tầm nhìn đến năm 2045, cũng tạo áp lực buộc các trường đại học phải điều chỉnh từ khâu tuyển sinh đến đào tạo.
Tuyển sinh linh hoạt hơn, nhưng yêu cầu cao hơn
Một điểm đáng chú ý trong mùa tuyển sinh sắp tới là việc nhiều trường cho phép thí sinh lựa chọn môn thứ ba trong tổ hợp xét tuyển, thay vì “đóng khung” vào 3 môn cố định. Điều này giúp học sinh có nhiều cơ hội tiếp cận ngành học hơn, nhất là những em có thế mạnh không nằm trọn trong các khối truyền thống.
Song song với đó, các phương thức xét tuyển khác như xét học bạ, xét kết quả kỳ thi đánh giá năng lực, sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế cũng được mở rộng. Điều này cho thấy các trường đang chuyển từ tư duy “chọn người học giỏi một vài môn” sang “chọn người học có năng lực phù hợp với chương trình đào tạo”.
Tuy nhiên, sự linh hoạt này cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với thí sinh cần có chiến lược học tập sớm, phân bổ thời gian hợp lý giữa các môn, đặc biệt là đầu tư nghiêm túc cho ngoại ngữ.
Cơ hội không giảm, nhưng cách chuẩn bị phải khác
Trước lo ngại của học sinh về việc mất đi “đường quen” khi A00, C00 bị thu hẹp, nhiều chuyên gia khẳng định cơ hội trúng tuyển không hề giảm, mà chỉ chuyển sang hình thức khác.
Việc đa dạng hóa tổ hợp xét tuyển giúp học sinh không bị phụ thuộc vào một khối thi duy nhất, đồng thời phù hợp hơn với định hướng nghề nghiệp trong tương lai. Đối với học sinh theo học các môn xã hội như Văn, Sử, Địa, việc đưa Địa lý hoặc Văn vào các tổ hợp mới vẫn mở ra nhiều lựa chọn ngành học, miễn là thí sinh có sự chuẩn bị kịp thời.
Có thể nói, sự “thoái lui” của A00, C00 không phải là dấu chấm hết cho các khối truyền thống, mà là dấu hiệu cho thấy tuyển sinh đại học đang bước sang giai đoạn mới, nơi năng lực ngoại ngữ, khả năng thích ứng và tư duy linh hoạt ngày càng được đặt lên hàng đầu./.
