Theo Quy hoạch Tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm vừa được phê duyệt, thành phố sẽ từng bước chuyển đổi công năng và di dời các bến xe trong khu vực Vành đai 3 ra ngoài nội đô. Những khu đất sau di dời sẽ được nghiên cứu sử dụng cho các công trình công cộng, bãi đỗ xe, không gian xanh hoặc hệ thống giao thông kết nối.
Hiện nay, nhiều bến xe lớn như Gia Lâm, Mỹ Đình, Giáp Bát hay Nước Ngầm đều nằm tại các trục giao thông đông đúc. Đây cũng là những điểm thường xuyên xảy ra ùn tắc, đặc biệt vào cuối tuần hoặc các dịp cao điểm lễ, Tết khi lượng xe khách liên tỉnh tăng mạnh.
Thực tế cho thấy, sự phát triển nhanh của đô thị trong nhiều năm qua khiến nhiều bến xe vốn nằm ở khu vực ven đô trước đây nay đã trở thành điểm nằm sâu trong khu dân cư. Lượng phương tiện lớn ra vào mỗi ngày không chỉ gây áp lực giao thông mà còn kéo theo tình trạng quá tải hạ tầng, ô nhiễm tiếng ồn và thiếu không gian đỗ xe.
Theo định hướng mới, Hà Nội sẽ xây dựng các trung tâm trung chuyển hành khách theo mô hình đa phương thức, kết nối giữa xe khách liên tỉnh với metro, xe buýt và đường sắt đô thị. Các đầu mối này được kỳ vọng giúp người dân dễ dàng tiếp cận phương tiện công cộng thay vì phải di chuyển sâu vào khu vực trung tâm để bắt xe như hiện nay.
Hai khu vực được xác định đóng vai trò quan trọng là vùng quanh Cảng hàng không quốc tế Nội Bài và sân bay thứ hai của vùng Thủ đô trong tương lai. Đây sẽ là nơi hình thành các trung tâm trung chuyển quy mô lớn, kết nối giao thông liên vùng.
Song song với việc sắp xếp lại hệ thống bến xe, Hà Nội cũng đang thúc đẩy hàng loạt dự án hạ tầng giao thông trọng điểm. Thành phố đặt mục tiêu hoàn thiện các tuyến Vành đai 4, 4.5 và 5 nhằm giảm áp lực cho khu vực nội đô, đồng thời mở rộng nhiều tuyến hướng tâm như Đại lộ Thăng Long, quốc lộ 6, quốc lộ 32 hay trục Hà Đông - Xuân Mai.
Ở khu vực vượt sông, nhiều cây cầu mới qua sông Hồng như Tứ Liên, Trần Hưng Đạo, Ngọc Hồi, Mễ Sở hay Hồng Hà cũng được đưa vào kế hoạch đầu tư. Một số phương án hầm vượt sông kết hợp đường bộ và đường sắt đang được nghiên cứu nhằm tối ưu quỹ đất và tăng khả năng kết nối giữa các khu vực.
Các chuyên gia giao thông cho rằng việc đưa bến xe ra khỏi nội đô là xu hướng mà nhiều đô thị lớn đã triển khai nhằm giảm áp lực dân số và phương tiện cho khu vực trung tâm. Tuy nhiên, để việc di dời phát huy hiệu quả, hệ thống giao thông công cộng kết nối phải được phát triển đồng bộ, tránh tình trạng người dân phải di chuyển nhiều chặng hoặc mất thêm thời gian đi lại.
Trong bối cảnh Hà Nội đang tiếp tục mở rộng không gian đô thị và gia tăng dân số cơ học, việc tái cấu trúc hệ thống giao thông được xem là bài toán lâu dài. Kế hoạch di dời các bến xe vì vậy không chỉ là câu chuyện hạ tầng, mà còn phản ánh định hướng phát triển đô thị của Thủ đô trong nhiều thập niên tới.
