Trong báo cáo quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm vừa được công bố để lấy ý kiến nhân dân, thành phố đưa ra định hướng sắp xếp lại mạng lưới các cơ sở giáo dục đại học. Một trong những nội dung đáng chú ý là chủ trương di dời các trường có quy mô đất nhỏ, cơ sở vật chất không đáp ứng yêu cầu ra khỏi khu vực nội thành.
Không xây thêm đại học ở khu vực trung tâm
Theo phương án phát triển mạng lưới cơ sở giáo dục đại học công lập, Hà Nội sẽ tổ chức lại hệ thống các trường nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, đồng thời điều chỉnh quy mô và cơ cấu ngành nghề phù hợp với nhu cầu phát triển kinh tế – xã hội của Thủ đô.
Thành phố định hướng không xây dựng mới các trường đại học trong khu vực đô thị trung tâm. Những cơ sở đại học hiện có nếu đã được đầu tư đồng bộ sẽ được giữ lại nhưng chuyển đổi chức năng theo hướng trở thành trung tâm nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, đổi mới sáng tạo hoặc đào tạo sau đại học.
Các hoạt động đào tạo chính quy, khu thực hành và ký túc xá sinh viên sẽ được chuyển dần ra các cơ sở mới ở khu vực ngoài trung tâm.
Đối với những trường có diện tích đất nhỏ hoặc cơ sở vật chất chưa đạt chuẩn, thành phố xác định cần di dời toàn bộ ra khỏi nội đô. Quỹ đất tại các cơ sở cũ sẽ được sử dụng cho giáo dục phổ thông và các công trình công cộng.
Hình thành các cụm đại học ở đô thị vệ tinh
Song song với việc di dời, Hà Nội định hướng phát triển các cơ sở đào tạo theo mô hình khu, cụm đại học tập trung, gắn với việc hình thành các đô thị đại học.
Trọng tâm là khu vực phía Tây với hạt nhân là Hòa Lạc, nơi được quy hoạch trở thành trung tâm khoa học – công nghệ của Thủ đô. Bên cạnh khoảng 1.000 ha dành cho khu đô thị đại học của Đại học Quốc gia Hà Nội, thành phố dự kiến bố trí thêm khoảng 1.500 ha để phát triển các cơ sở đào tạo mới.
Ngoài Hòa Lạc, các khu vực như Xuân Mai, Sơn Tây, Sóc Sơn, Thạch Thất cũng được định hướng hình thành những quần thể đại học với hạ tầng đồng bộ, hiện đại, thu hút các trường theo từng nhóm lĩnh vực đào tạo.
Bên cạnh hệ thống trường công lập, quy hoạch cũng đặt mục tiêu phát triển mạnh mạng lưới đại học ngoài công lập, tạo điều kiện cho các nhà đầu tư trong và ngoài nước thành lập trường, đặc biệt là các cơ sở hoạt động không vì lợi nhuận.
Theo chuẩn cơ sở giáo dục đại học của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đến năm 2030 các trường phải bảo đảm diện tích đất bình quân tối thiểu 25 m² cho mỗi sinh viên, diện tích sàn không nhỏ hơn 2,8 m²/người học, đồng thời ít nhất 70% giảng viên có chỗ làm việc riêng.
Hiện Hà Nội tập trung hơn 1/3 số cơ sở đại học của cả nước, với hơn 50 trường công lập. Dự báo đến năm 2030, Thủ đô sẽ có khoảng 650.000–700.000 sinh viên.
Chủ trương di dời các trường đại học ra khu vực đô thị vệ tinh được kỳ vọng giảm áp lực hạ tầng nội đô, đồng thời tạo quỹ đất cho các công trình công cộng và giáo dục phổ thông.
