Theo phương án mới, học sinh chỉ cần cư trú tại Hà Nội là có thể đăng ký tối đa 3 nguyện vọng vào bất kỳ trường THPT công lập nào, không còn phụ thuộc vào hộ khẩu hay khu vực tuyển sinh như trước. Việc thay đổi này nhằm thực hiện chủ trương tuyển sinh không theo địa giới hành chính, tạo thêm cơ hội cho học sinh và hướng tới sự công bằng trong giáo dục.
Trước đây, khi Hà Nội vẫn chia đơn vị hành chính 30 quận, huyện thành 12 khu vực tuyển sinh lớp 10. Học sinh được đăng ký 3 nguyện vọng, nhưng nếu đăng ký từ hai nguyện vọng trở lên thì các trường đăng ký nguyện vọng đầu phải thuộc khu vực đang cư trú. Ngoài ra, điểm chuẩn của nguyện vọng 2 và 3 cũng phải cao hơn nguyện vọng 1 lần lượt ít nhất 1 và 2 điểm.
Sau khi cả nước tiến hành sáp nhập, sắp xếp lại địa giới hành chính và bỏ cấp huyện, nhiều phụ huynh tỏ ra lo lắng vì chưa rõ quy định tuyển sinh mới sẽ thay đổi thế nào, trong khi kỳ thi vào lớp 10 chỉ còn khoảng 3–4 tháng nữa. Không ít phụ huynh lo lắng vì cho rằng quy định tuyển sinh sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình lựa chọn nguyện vọng và kết quả thi của con em mình.
Toàn thành phố hiện có khoảng 120 trường THPT công lập cùng hơn 100 trường tư thục, bên cạnh nhiều loại hình giáo dục khác như trường công lập tự chủ, công lập hiệp quản, trung tâm giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên và trường quốc tế.
Hàng năm, cuộc thi tuyển sinh lớp 10 vào Hà Nội được đánh giá là cam go và áp lực rất lớn. Với hơn 100.000 thí sinh dự thi tỉ lệ chọi khốc liệt, trong khi chỉ có khoảng 64% sẽ trúng tuyển vào các trường công lập, thậm chí có năm giảm xuống khoảng 55%. Do đó, việc dự kiến thay đổi phương thức tuyển sinh sẽ mở ra cơ hội mới và giảm áp lực cho các em.
