Báo chí và sứ mệnh kiến tạo nhân tài quốc gia

Trong kỷ nguyên tri thức, nhân tài dần trở thành thước đo năng lực cạnh tranh quốc gia. Khi đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, với những yêu cầu ngày càng cao về khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, câu chuyện nhân tài không còn là lựa chọn, mà đã trở thành điều kiện sống còn cho khả năng vươn lên và hội nhập.

Trên hành trình phát hiện, nuôi dưỡng và bảo vệ nguồn lực đặc biệt ấy, báo chí không chỉ làm nhiệm vụ thông tin, mà còn góp phần định hình hệ giá trị xã hội, mở ra không gian đối thoại và gieo nền văn hóa trân trọng trí tuệ. Nhìn lại một năm qua, từ những câu chuyện cụ thể đến những vấn đề dài hạn, có thể thấy rõ hơn sứ mệnh âm thầm nhưng bền bỉ của nghề báo trong công cuộc kiến tạo nhân tài cho đất nước.

bao-chinh-phu-1770023787.jpg
Báo chí không chỉ là kênh tuyên truyền, mà còn mang trong mình sứ mệnh kiến tạo nhân tài quốc gia. (Ảnh minh họa: hatinh.gov.vn)

Báo chí - “mắt xanh” phát hiện nhân tài

Nhân tài không phải lúc nào cũng xuất hiện giữa ánh đèn sân khấu. Nhiều người làm khoa học, sau những năm dài miệt mài học tập và nghiên cứu, trở về trong lặng lẽ, mang theo khát vọng cống hiến nhưng lại gặp không ít rào cản từ thực tiễn. Chính ở những khoảng lặng ấy, báo chí có vai trò như một “mắt xanh” của xã hội: nhận ra, gọi tên và giữ cho trí tuệ không bị chìm khuất.

Giữa năm 2025, câu chuyện “62 tiến sĩ tốt nghiệp ở nước ngoài trở về nước ứng tuyển vào Đại học Quốc gia TP. HCM theo chương trình thu hút nhân tài, nhưng chỉ có 27 người được tuyển dụng” được phản ánh trên báo chí. Những bài viết không dừng lại ở con số, mà chỉ ra các điểm nghẽn trong cơ chế tuyển dụng, đánh giá và sử dụng nhân lực khoa học, qua đó buộc vấn đề nhân tài phải được nhìn nhận như một câu chuyện chính sách, chứ không còn là trường hợp cá biệt.

Bằng cách đưa câu chuyện ấy ra công luận, báo chí không chỉ phản ánh thực trạng, mà còn mở ra một không gian đối thoại cần thiết về việc trân trọng, sử dụng và nuôi dưỡng nhân tài – điều kiện tiên quyết để đất nước đi xa trong chặng đường phía trước.

Báo chí là kênh bồi dưỡng tri thức và chuẩn mực xã hội

Phát triển nhân tài không thể tách rời việc nâng cao mặt bằng tri thức của toàn xã hội. Trong dòng chảy ấy, báo chí đóng vai trò như một không gian học tập mở, nơi tri thức được lan tỏa bền bỉ, có chọn lọc và mang định hướng giá trị rõ ràng.

Những tuyến bài về giáo dục, khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo hay kinh tế xanh, khi được đầu tư nghiêm túc, giúp người trẻ nhận diện rõ hơn đâu là những giá trị xã hội đang tìm kiếm. Báo chí vì thế không chỉ kể lại điều đã xảy ra, mà còn lý giải vì sao tri thức ấy gắn liền với con đường nghề nghiệp, với tương lai của mỗi cá nhân và của đất nước.

Quan trọng hơn, bằng việc tôn vinh những con người lao động trí óc bền bỉ, báo chí góp phần định hình chuẩn mực xã hội: coi trọng năng lực thực chất, trân trọng cống hiến thầm lặng và từng bước làm phai nhạt tâm lý chạy theo danh xưng hình thức. Đó là nền văn hóa âm thầm nhưng bền vững - nền móng không thể thiếu cho mọi chiến lược phát triển nguồn nhân lực dài hạn.

tien-phong-1770023788.jpg
Báo chí - “mắt xanh” phát hiện nhân tài (Ảnh Tiền phong)

Báo chí và vai trò gợi mở chính sách nhân lực

Trong hành trình phát triển nhân tài, chính sách luôn giữ vai trò then chốt. Tuy nhiên, chính sách chỉ có thể đi đúng hướng khi được soi chiếu từ thực tiễn. 

Bằng việc tiếp cận các vấn đề từ đời sống với người thật, việc thật, báo chí giúp những bất cập trong đào tạo, tuyển dụng và sử dụng nhân lực chất lượng cao được nhìn nhận đầy đủ hơn. Không phải để phán xét, mà để gợi suy nghĩ, để chính sách tiến gần hơn với đời sống và yêu cầu phát triển của đất nước.

Trong không khí đầu xuân, những suy ngẫm ấy càng có ý nghĩa như một lời nhắc nhở: nhân tài không thể lớn lên trong sự chật chội của cơ chế, mà cần một môi trường đủ rộng để sáng tạo và cống hiến.

Nhân lực báo chí - nền tảng của sứ mệnh

Muốn báo chí hoàn thành vai trò kiến tạo nhân tài, trước hết đội ngũ người làm báo phải là nguồn nhân lực có chất lượng. Người làm báo hôm nay cần kiến thức liên ngành, tư duy dữ liệu, hiểu biết công nghệ, và trên hết là một nền tảng đạo đức nghề nghiệp vững vàng.

Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, khi máy móc có thể tạo ra nội dung, giá trị cốt lõi của người làm báo nằm ở khả năng lựa chọn, kiểm chứng và chịu trách nhiệm trước xã hội. Đầu tư cho nhân lực báo chí vì thế không chỉ là câu chuyện của một ngành nghề, mà là một phần của chiến lược phát triển tri thức quốc gia.

tap-chi-nhan-luc-nhan-tai-viet-1770023789.jpg
Khi báo chí phát hiện đúng nhân tài, lan tỏa đúng giá trị và gợi mở đúng vấn đề, mỗi tác phẩm báo chí sẽ vượt ra ngoài chức năng thông tin, trở thành một phần âm thầm nhưng bền vững

Xuân Bính Ngọ 2026 đến gần gợi nhắc về tinh thần bền bỉ và tiến lên không do dự. Trên hành trình ấy, báo chí không chỉ phản ánh nhịp bước của đất nước, mà còn góp phần định hình chất lượng nguồn lực con người - yếu tố quyết định tương lai dân tộc.

Khi báo chí phát hiện đúng nhân tài, lan tỏa đúng giá trị và gợi mở đúng vấn đề, mỗi tác phẩm báo chí sẽ vượt ra ngoài chức năng thông tin, trở thành một phần âm thầm nhưng bền vững trong công cuộc kiến tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước. Đó là ý nghĩa sâu xa của nghề báo trong mùa xuân mới. 

Mỗi bài báo khi ấy không chỉ là con chữ trên trang in, mà còn là một “hạt giống tri thức” được gieo xuống đời sống, âm thầm nảy mầm cho tương lai.

Huyền Anh