Dự thảo quy chế tuyển sinh đại học do Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố gần đây đưa ra nhiều điều chỉnh đáng chú ý, trong đó quy định về điều kiện áp dụng phương thức xét tuyển bằng học bạ đang nhận được sự quan tâm lớn từ các trường đại học.
Theo dự thảo, đối với phương thức xét tuyển học bạ, tổ hợp xét tuyển phải sử dụng điểm trung bình chung của 6 học kỳ ở bậc THPT (lớp 10, 11 và 12) của tối thiểu ba môn học, trong đó bắt buộc có môn Toán hoặc Ngữ văn.
Trọng số tính điểm xét tuyển không thấp hơn 1/3 tổng điểm theo thang điểm 30.
Đáng chú ý, phương thức xét tuyển này chỉ áp dụng với thí sinh có tổng điểm ba môn thi tốt nghiệp THPT tương ứng với tổ hợp xét tuyển (hoặc điểm thi Toán, Ngữ văn và một môn khác) đạt từ 16 điểm trở lên. Quy định này không áp dụng đối với thí sinh được đặc cách hoặc miễn thi tốt nghiệp THPT.
So với các năm trước, đây là điểm mới khi việc xét học bạ không còn hoàn toàn dựa trên kết quả học tập THPT mà được gắn thêm điều kiện về kết quả kỳ thi tốt nghiệp.
Thực tế những năm gần đây, nhiều trường đại học sử dụng đồng thời các phương thức xét tuyển, trong đó chủ yếu là xét điểm thi tốt nghiệp THPT và xét học bạ. Không ít cơ sở đào tạo dành tỷ lệ chỉ tiêu đáng kể cho phương thức xét học bạ, với mức điểm chuẩn phổ biến khoảng 18 điểm theo thang 30.
Trong khi đó, điểm chuẩn theo phương thức xét điểm thi tốt nghiệp THPT tại một số trường chỉ dao động từ 14–15 điểm. Sự chênh lệch này làm dấy lên các ý kiến cho rằng cần có sự điều chỉnh để bảo đảm tính công bằng giữa các phương thức xét tuyển.
Tuy nhiên, đại diện một số cơ sở đào tạo cho rằng việc quy định ngưỡng điểm thi tối thiểu 16 điểm đối với xét học bạ là khá cao và có thể tạo thêm rào cản cho thí sinh. Theo các ý kiến này, xu hướng giáo dục đại học hiện nay là mở rộng cơ hội tiếp cận đầu vào, đồng thời tập trung nâng cao chất lượng đào tạo và đầu ra, thay vì siết chặt điều kiện tuyển sinh.
Một số ý kiến cũng cho rằng chương trình giáo dục phổ thông 2018 có mức độ phân hóa cao, trong khi độ khó của đề thi tốt nghiệp THPT có thể thay đổi qua từng năm. Do đó, việc áp dụng một mức điểm sàn cố định có thể gây khó khăn cho cả thí sinh và các cơ sở đào tạo, nhất là trong những năm đề thi có độ khó cao.
Ở chiều ngược lại, cũng có quan điểm cho rằng quy định này góp phần nâng cao chất lượng đầu vào, đặc biệt với những cơ sở đào tạo có điểm trúng tuyển thấp trong nhiều năm. Tuy vậy, các ý kiến đều thống nhất rằng ngưỡng điểm cần được nghiên cứu kỹ lưỡng, có thể linh hoạt theo mặt bằng kết quả thi từng năm để vừa bảo đảm chất lượng đào tạo, vừa không làm thu hẹp cơ hội học tập của thí sinh.
