Năm 2026, nhiều trường đại học tại TP.HCM đồng loạt mở thêm ngành đào tạo mới, tập trung vào các lĩnh vực đang có nhu cầu nhân lực lớn như kinh tế số, công nghệ tài chính (FinTech), thương mại điện tử, công nghệ bán dẫn, kỹ thuật đường sắt hay kỹ thuật hạt nhân.
Việc mở rộng ngành đào tạo diễn ra trong bối cảnh chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI) và các công nghệ mới đang làm thay đổi mạnh mẽ thị trường lao động. Thay vì chỉ đào tạo kiến thức chuyên môn đơn ngành, các trường hướng tới mô hình đào tạo liên ngành, kết hợp giữa công nghệ, kinh tế, pháp luật và quản trị để tăng khả năng thích ứng của người học.
Nhiều ngành học mới gắn với xu hướng phát triển
Năm nay, Trường Đại học Luật TP.HCM lần đầu tuyển sinh bốn ngành mới gồm Công nghệ tài chính (FinTech), Kinh tế số, Thương mại điện tử và Ngôn ngữ Trung Quốc.
Theo định hướng của nhà trường, các chương trình được xây dựng theo mô hình liên ngành, giúp sinh viên không chỉ có kiến thức chuyên môn mà còn được trang bị nền tảng pháp luật, kỹ năng quản trị và năng lực hội nhập quốc tế.
Trong đó, ngành Công nghệ tài chính (FinTech) kết hợp kiến thức tài chính, ngân hàng với công nghệ số và pháp luật, giúp sinh viên đáp ứng yêu cầu của lĩnh vực tài chính hiện đại.
Ngành Kinh tế số tích hợp các học phần về kinh tế, dữ liệu, công nghệ và pháp luật nhằm đào tạo nguồn nhân lực phục vụ quá trình chuyển đổi số của doanh nghiệp.
Với Thương mại điện tử, sinh viên được học đồng thời về kinh doanh, công nghệ, hợp đồng điện tử, bảo mật dữ liệu, sở hữu trí tuệ và quản trị rủi ro pháp lý trong môi trường số.
Trong khi đó, ngành Ngôn ngữ Trung Quốc được thiết kế theo hướng kết hợp ngoại ngữ với pháp luật và thương mại, hướng đến hai chuyên ngành là tiếng Trung pháp lý và tiếng Trung thương mại.
Tập trung đào tạo nhân lực cho các ngành công nghệ chiến lược
Không chỉ các ngành kinh tế số, nhiều trường kỹ thuật cũng mở thêm các ngành phục vụ chiến lược phát triển công nghệ quốc gia.
Năm 2026, Trường Đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia TP.HCM) đưa vào tuyển sinh các ngành Kỹ thuật bán dẫn, Kỹ thuật hạt nhân, Kỹ thuật đường sắt, đồng thời tuyển sinh độc lập hai ngành Kỹ thuật địa chất và Kỹ thuật dầu khí.
Theo đại diện nhà trường, việc mở các ngành này nhằm đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực cho các lĩnh vực đang được Nhà nước ưu tiên phát triển như công nghiệp bán dẫn, năng lượng, giao thông hiện đại và khai thác tài nguyên.
Riêng ngành Kỹ thuật bán dẫn được xem là mắt xích quan trọng trong chiến lược phát triển ngành công nghiệp vi mạch của Việt Nam, khi nhiều dự án đầu tư sản xuất chip và linh kiện điện tử đang được triển khai.
Trong khi đó, ngành Kỹ thuật đường sắt được xây dựng để đào tạo kỹ sư phục vụ các dự án đường sắt tốc độ cao và hệ thống giao thông đường sắt đô thị trong tương lai.
Chính sách học bổng tạo động lực thu hút người học
Một trong những yếu tố được kỳ vọng tạo sức hút cho các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật và công nghệ là Nghị định 179/2026/NĐ-CP của Chính phủ về chính sách học bổng dành cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược.
Theo quy định, sinh viên theo học các ngành thuộc danh mục ưu tiên sẽ được hưởng học bổng trong suốt quá trình học nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định. Chính sách này được kỳ vọng góp phần thu hút học sinh giỏi vào các lĩnh vực đang thiếu nhân lực chất lượng cao.
Chương trình đào tạo liên tục được cập nhật
Bên cạnh việc mở ngành mới, nhiều trường đại học cũng rà soát, điều chỉnh chương trình đào tạo hiện có theo hướng tăng cường kỹ năng số, khả năng ứng dụng công nghệ và tư duy liên ngành.
Theo các chuyên gia giáo dục, sự thay đổi nhanh của công nghệ khiến yêu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp không ngừng biến động. Vì vậy, các cơ sở đào tạo phải thường xuyên cập nhật nội dung giảng dạy, gắn đào tạo với nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động, đồng thời trang bị cho sinh viên khả năng học tập suốt đời và thích ứng với môi trường làm việc trong kỷ nguyên số.
