Tại Diễn đàn Kết nối FDI 2026 do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với UBND tỉnh Bắc Ninh tổ chức, bức tranh thu hút đầu tư được phác họa rõ nét trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ.
Theo ông Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch VCCI, các tập đoàn đa quốc gia không còn đơn thuần tìm kiếm chi phí thấp mà ưu tiên những điểm đến có hệ sinh thái minh bạch, thích ứng nhanh và phát triển bền vững. Việt Nam, với vị trí chiến lược và môi trường chính trị ổn định, đang nổi lên như một “bến đỗ” quan trọng của dòng vốn quốc tế.
Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở con số, mà ở việc hàng loạt “đại bàng” công nghệ như: Samsung, Foxconn, Amkor hay Luxshare liên tục mở rộng đầu tư tại đây.
Để đón làn sóng FDI mới, nhiều tỉnh thành ở Việt Nam đã phát triển quỹ đất sạch trong các khu công nghiệp với hạ tầng đồng bộ. Song song đó là cơ chế “luồng xanh” trong xử lý thủ tục hành chính, giúp rút ngắn thời gian triển khai dự án từ vài tháng xuống chỉ còn vài tuần, thậm chí vài ngày. Những cải cách này không chỉ giúp tăng tốc dòng vốn FDI mà còn tạo niềm tin cho nhà đầu tư về một môi trường vận hành hiệu quả và nhất quán.
Cùng quan điểm, ông Tôn Phong Lôi, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Trung Quốc tại Việt Nam cho hay, hơn 10.000 doanh nghiệp Trung Quốc đang hoạt động tại Việt Nam, trong đó xu hướng đang chuyển mạnh sang các lĩnh vực công nghệ cao như trí tuệ nhân tạo, năng lượng mới và điện tử thông tin.
Năm 2025 FDI đạt 27,62 tỷ USD, cao nhất trong 5 năm và tiếp tục tăng trong những tháng đầu năm 2026, cho thấy sức hút bền bỉ của Việt Nam giữa làn sóng tái cấu trúc chuỗi cung ứng. Điều này khẳng định hướng đi đúng của Việt Nam khi cải cách mạnh mẽ môi trường đầu tư để hút dòng vốn FDI thế hệ mới.
Theo bà Vương Thị Minh Hiếu, Phó Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính), việc FDI đạt kỷ lục thời gian qua phản ánh niềm tin ngày càng lớn của nhà đầu tư vào môi trường kinh doanh Việt Nam. Đặc biệt, cải cách thể chế đang được thúc đẩy mạnh với các cơ chế đầu tư mới, trong đó thủ tục có thể rút ngắn chỉ còn vài ngày.
Ở tầm chiến lược, ông Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương cho biết, khu vực FDI cùng với kinh tế Nhà nước và kinh tế tư nhân tạo thành ba trụ cột quan trọng của nền kinh tế. Việt Nam đang nghiên cứu ban hành nghị quyết riêng về phát triển khu vực FDI trong giai đoạn mới.
Điểm đáng chú ý là tư duy thu hút đầu tư đang thay đổi rõ rệt: từ “thu hút bằng mọi giá” sang “chọn lọc và nâng chất”. Trọng tâm không còn là số lượng vốn, mà là hiệu quả, công nghệ và khả năng lan tỏa.
Điều này kéo theo yêu cầu cấp thiết: gắn kết chặt chẽ hơn giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước. Thực tế hiện nay, tỷ lệ nội địa hóa còn thấp, số doanh nghiệp Việt tham gia chuỗi cung ứng với vai trò nhà cung ứng cấp 1 vẫn hạn chế.
Các chuyên gia cho rằng, để nâng vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu, doanh nghiệp Việt cần chuyển từ gia công sang làm chủ công nghệ, tham gia vào các khâu có giá trị gia tăng cao như nghiên cứu - phát triển, thiết kế và đổi mới sáng tạo.
GS.TSKH Nguyễn Mại, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Đầu tư nước ngoài phân tích, để duy trì lợi thế cạnh tranh trong thu hút đầu tư, Việt Nam cần tập trung vào việc xây dựng và thường xuyên rà soát, sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện môi trường đầu tư kinh doanh. Môi trường này cần đảm bảo tính hấp dẫn, công khai, minh bạch và có khả năng cạnh tranh với khu vực và quốc tế.
Giáo sư nhấn mạnh, việc hoàn thiện cơ sở hạ tầng, đặc biệt là hạ tầng giao thông, đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, cũng rất quan trọng. Việc Việt Nam hoàn thiện các chính sách hỗ trợ đầu tư ngoài thuế cho các dự án công nghệ cao, nhất là trong bối cảnh áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu, giúp thu hút FDI dòng vốn thế hệ mới ổn định.
