Dưới tán bạt lưới râm mát, khu vườn ươm rộng lớn ở Pha Nàng như khoác lên mình màu áo xanh non tươi mới. Giữa vườn, ông Thọng cặm cụi nhặt từng cành lá khô phủ trên các bầu đất. “Cây còn non, chỉ một va chạm nhẹ cũng có thể làm gãy thân, dập lá. Nếu để lá mục hay cành khô nằm sát gốc sẽ dễ sinh bệnh, gây hại cho mầm cây. Nên ngày nào tôi cũng phải ra nhặt cho sạch”, ông giải thích.
Ông vẫn nhớ như in thời điểm tháng 10 năm 2024, khi cán bộ xã về thông báo chủ trương mới của huyện: sẽ phát hạt cà-phê thay vì cây giống, khuyến khích bà con tự ươm để trồng xen dưới tán cây mắc-ca. Điều kiện là các hộ phải đăng ký diện tích và tham gia đầy đủ các buổi tập huấn kỹ thuật. Nghe vậy, nhiều người không khỏi ngạc nhiên, hoài nghi. Ngay cả ông Thọng cũng từng nghĩ: “Mấy chục năm rồi có thấy ai cấp hạt đâu, toàn cấp cây. Cây sẵn còn có người ngại trồng, huống chi bây giờ lại tự làm từ đầu…”
Thế nhưng, thay vì chần chừ, ông Thọng chọn cách xắn tay vào cuộc. Ngoài những buổi học kỹ thuật do cán bộ huyện tổ chức, ông chủ động sang bản Hua Sa B (xã Tỏa Tình) tìm đến anh Sùng A Dia – Chủ nhiệm Hợp tác xã Pha Đin – để học hỏi kinh nghiệm thực tế: từ cách ủ hạt, đóng bầu, theo dõi quá trình nảy mầm, đến nhận biết sâu bệnh ở cây non. Ông ghi chép cẩn thận từng bước, về nhà áp dụng và ghi nhật ký sự phát triển mỗi ngày của cây. “Cứ như thể cây cảm nhận được sự quan tâm của con người nên lớn rất nhanh. Hàng trăm nghìn cây nhưng không cây nào bị sâu, rệp… Người yêu cây, cây cũng yêu người”, ông Thọng tâm sự.
Cuối tháng 5, khi nghe dự báo có mưa lớn đầu mùa, ông Thọng chủ động gọi điện hỏi cán bộ kỹ thuật cách bảo vệ vườn ươm. Sau đó, ông bỏ tiền mua bạt lưới, thiết kế mái che để chắn gió, chắn mưa, bảo đảm cây không bị dập nát.
Theo tính toán kỹ thuật, mỗi hecta cà-phê cần khoảng 3.000 cây giống. Với diện tích 30 hecta toàn bản, cần tới 90.000 cây. Thế nhưng hiện tại, vườn ươm Pha Nàng đã có hơn 150.000 cây, không chỉ đủ cho 51 hộ dân trong bản trồng chính và trồng giặm mà còn dư để hỗ trợ thêm các hộ khác trong xã, trong huyện nếu có nhu cầu. “Ai cần tôi sẵn sàng chia sẻ. Chia cây, chia luôn cả cách trồng. Cùng nhau làm thì bản mới giàu”, ông cười hiền hậu.
Vườn ươm của Trưởng bản Lường Văn Thọng không chỉ đơn thuần là nơi gieo mầm cây cà-phê, mà còn là nơi ươm mầm của một tư duy mới – tư duy chủ động, tự lực, gắn bó với đất đai và làm nông nghiệp bài bản. Giữa vùng đất còn nhiều gian khó, những mầm xanh ở Pha Nàng hôm nay chính là tín hiệu lạc quan cho một ngày mai no ấm và bền vững hơn.
Ông Thọng chia tay chúng tôi bằng một lời chia sẻ rất nhẹ, nhưng chứa đầy kỳ vọng: “Sau này, tôi muốn nơi đây không chỉ là vườn ươm của bản Pha Nàng, mà là vườn ươm của cả xã, của cả huyện – ai muốn trồng cây, đến đây là có giống, có kỹ thuật, có cả niềm tin.”
