Tại hội thảo góp ý Dự thảo Luật Đô thị đặc biệt do Ủy ban nhân dân TP. Hồ Chí Minh tổ chức ngày 27/5, vấn đề kiểm soát giao thông đô thị tiếp tục trở thành nội dung trọng tâm được đề . Trong đó, nhiều cơ chế mới được đề xuất nhằm giúp thành phố chủ động hơn trong bài toán hạ tầng và môi trường đô thị.
Theo định hướng mới, khu vực trung tâm có thể sẽ trở thành nơi áp dụng hàng loạt biện pháp hạn chế phương tiện gây ô nhiễm. Từ năm 2027, ôtô không đạt chuẩn khí thải Euro 4 khi đi vào nội đô có khả năng phải đóng phí chống ùn tắc. Đến giai đoạn tiếp theo, nhiều loại phương tiện chạy xăng sẽ bị hạn chế hoặc cấm lưu thông theo khung giờ.
Đối với xe máy, thành phố đang xây dựng lộ trình kiểm soát theo từng bước. Giai đoạn đầu, xe không đạt chuẩn khí thải Euro 2 dự kiến không được lưu thông vào vùng phát thải thấp trong các khung giờ cao điểm sáng và chiều. Xa hơn, đến năm 2028, mục tiêu đặt ra là loại bỏ phần lớn xe máy chạy xăng khỏi khu vực trung tâm.
Phạm vi áp dụng vùng phát thải thấp được đề xuất trải rộng tại nhiều quận nội thành cũ như quận 1, quận 3, quận 5, Bình Thạnh, Phú Nhuận, Tân Bình hay Tân Phú. Đây là các khu vực thường xuyên ghi nhận mật độ giao thông dày đặc và chất lượng không khí chịu nhiều áp lực.
Không chỉ kiểm soát phương tiện cá nhân, dự thảo còn đề cập việc tăng quyền cho Hội đồng nhân dân TP Hồ Chí Minh trong việc xây dựng chính sách phát triển giao thông công cộng. Các mô hình như metro, xe buýt điện, bến trung chuyển, bãi đỗ xe nhiều tầng hay khai thác không gian ngầm được xem là nền tảng để giảm phụ thuộc vào phương tiện cá nhân.
Song song với đó, Ủy ban nhân dân TP Hồ Chí Minh sẽ có thêm thẩm quyền xác định các vùng phát thải thấp, chủ động triển khai biện pháp kiểm soát giao thông dựa trên mức độ ùn tắc và khả năng đáp ứng của hạ tầng thực tế.
Hiện thành phố đã bắt đầu quá trình chuyển đổi xanh đối với hệ thống vận tải công cộng. Sau khi mở rộng địa giới hành chính, mạng lưới xe buýt tại TP Hồ Chí Minh hiện có hơn 2.400 phương tiện hoạt động trên khoảng 180 tuyến, trong đó xe buýt điện chiếm tỷ lệ ngày càng lớn.
Ngoài khu vực nội đô, đề án chuyển đổi phương tiện sạch cũng được tính toán triển khai tại Cần Giờ và Côn Đảo. Riêng Côn Đảo được định hướng cơ bản hoàn tất việc thay thế phương tiện chạy xăng, dầu bằng xe điện và năng lượng xanh trước cuối năm 2026, ngoại trừ một số phương tiện đặc thù.
