Sau gần 2 năm áp dụng Thông tư 01/2025, Bộ Y tế đang xây dựng dự thảo sửa đổi với một số thay đổi liên quan đến quyền tiếp cận cơ sở khám, chữa bệnh cấp chuyên sâu bằng BHYT. Điểm đáng chú ý là người bệnh thuộc một số trường hợp nhất định có thể bỏ qua bước chuyển tuyến, đến trực tiếp cơ sở phù hợp để điều trị và vẫn được hưởng 100% quyền lợi BHYT theo quy định.
Trong nhóm được đề xuất điều chỉnh, trẻ dưới 18 tuổi mắc đái tháo đường phụ thuộc insulin (đái tháo đường tuýp 1) nếu đã xuất hiện biến chứng hoặc tổn thương cơ quan sẽ được tiếp cận trực tiếp cơ sở cấp chuyên sâu. Đây là thay đổi về điều kiện áp dụng đối với bệnh đái tháo đường trong danh mục hiện hành.
Với bệnh suy tim, tiêu chí xác định cũng được thay đổi. Quy định hiện nay sử dụng mốc suy tim giai đoạn 3, 4, trong khi dự thảo chuyển sang căn cứ vào chẩn đoán suy tim thể C hoặc thể D.
Đáng chú ý, dự thảo còn thiết kế một danh mục riêng cho lĩnh vực y học cổ truyền và phục hồi chức năng. Theo đó, 22 bệnh và thể bệnh được đề xuất cho phép người bệnh đến trực tiếp bệnh viện y học cổ truyền cấp chuyên sâu hoặc khoa y học cổ truyền thuộc bệnh viện cấp chuyên sâu để khám, chữa bệnh.
Phần lớn các trường hợp trong danh mục này liên quan đến những di chứng hoặc vấn đề phát sinh sau điều trị ung thư. Có thể kể đến rối loạn vận động, đau do ung thư, đau và hạn chế vận động khớp do thuốc điều trị, tổn thương da và mô dưới da, xơ cứng cơ sau điều trị. Một số biến chứng sau xạ trị như viêm trực tràng, viêm bàng quang cũng được đưa vào danh mục. Ngoài ra còn có các tình trạng rối loạn đại tiểu tiện, rối loạn cảm giác, khô miệng, khàn tiếng sau phẫu thuật hoặc điều trị ung thư.
Nhóm bệnh thần kinh và di chứng tổn thương thần kinh cũng nằm trong diện được đề xuất, gồm bại não, liệt nửa người, liệt hai chân và tứ chi, Parkinson và di chứng sau bệnh mạch máu não, tai biến mạch máu não.
Theo Bộ Y tế, những thay đổi trên được xây dựng sau quá trình triển khai quy định hiện hành về việc cho phép một số người bệnh được đến thẳng cơ sở cấp chuyên sâu. Thông tư 01/2025 hiện quy định 62 bệnh, nhóm bệnh và trường hợp thuộc diện bệnh hiếm, bệnh hiểm nghèo, bệnh cần phẫu thuật hoặc sử dụng kỹ thuật cao được áp dụng cơ chế này, trong đó có nhiều bệnh ung thư, tim mạch, huyết học và đái tháo đường.
Thực tế triển khai cho thấy chính sách không yêu cầu chuyển tuyến đã tạo điều kiện để người mắc bệnh hiểm nghèo tiếp cận sớm hơn với cơ sở điều trị chuyên sâu. Bộ Y tế cũng đánh giá việc giảm một bước thủ tục có thể giúp người bệnh giảm thời gian đi lại, chi phí phải tự thanh toán và đồng thời hạn chế những khoản chi không cần thiết từ Quỹ BHYT.
Theo dự thảo, số lượng bệnh và nhóm bệnh trong danh mục hiện hành không tăng, mà Bộ Y tế chủ yếu điều chỉnh điều kiện đối với một số bệnh, đồng thời xây dựng thêm danh mục riêng cho y học cổ truyền và phục hồi chức năng. Nếu được ban hành, Thông tư sửa đổi Thông tư 01/2025 dự kiến bắt đầu áp dụng từ ngày 1/4/2027.
