“ Thảo Am An Dưỡng” nơi yên nghỉ của thái giám triều Nguyễn

10:14 16/07/2024

Lường trước được số phận cô quạnh của mình lúc xế chiều nên một số thái giám đã nhiều lần quyên tiền tu bổ, kiến thiết lại chùa nhằm có chỗ náu thân khi về già buộc phải rời cung cấm.

Nhiều du khách đến thăm Huế, thăm đất thần kinh, lăng tẩm nhưng không nhiều người biết đến cung sử của những thái giám vốn là lớp người góp phần quan trọng trong việc cai quản dưới thời các triều đại. Những gì còn lại đối với những thái giám chỉ là chút ngậm ngùi, thương xót cho những kiếp người sống cô độc, chết trong hoang lạnh

Tổ đình Từ Hiếu từ lâu đã trở thành một biểu tượng của lòng hiếu thảo trong lòng người dân Việt với tên gọi nguyên sơ Am An Dưỡng do hòa thượng Tánh Thiên - Nhất Định lập nên vào năm 1843

Theo ghi chép, vào 1893 - đời Vua Thành Thái thứ năm, chùa Từ Hiếu được hoà thượng Cương Kỷ cho trùng tu lớn. Nhiều thái giám tổ chức quyên tiền đóng góp, đồng thời gửi gắm nguyện vọng sau khi chết sẽ được chôn cất tại đây để nương nhờ cửa Phật. Và họ đã được thoả nguyện

Một số thái giám triều Nguyễn có đóng góp tiền để xây cất và trùng tu chùa sau khi chết được chôn tại một nghĩa trang nằm bên phải chùa. Từ đó, chùa Từ Hiếu còn có tên gọi khác là chùa Thái giám

Nghĩa trang thái giám là một khu mộ hình chữ nhật với diện tích gần 1.000m2, có chiều dài 26,03m và rộng 19,05m, được bao quanh bởi bốn bức tường dày 0,79m; cao 1,78m, ở giữa có tấm bia khắc ghi công lao đóng góp của các thái giám

Các ngôi mộ có 3 dãy, hàng thứ nhất mộ to, hàng thứ ba mộ nhỏ hơn hàng thứ hai, các dãy mộ có kích thước và chiều cao khác nhau bởi được sắp xếp theo chức vụ của quan thái giám xưa

Số mộ đếm được là 25 ngôi, có 2 ngôi mộ gió (không có thi hài bên trong). Trong đó, 21 ngôi còn nguyên vẹn, có bia khắc tên tuổi, quê quán, pháp danh, chức vụ và ngày mất. Rõ ràng nhất là bia số 22 (ở dãy trong cùng) có khắc: Hoàng triều Cung giám viện, quảng vụ Nguyễn Hầu, người ở thôn Nhi, xã Hoàng Công, tổng Hoàng Công, huyện Thanh Trì, phủ Thường Tín, tỉnh Hà Nội; mất ngày 15 tháng giêng năm Khải Định thứ V (1920). Nhiều bia mộ khác vẫn còn đọc rõ chữ

Đặc biệt, tại nghĩa trang có một tấm bia ký sắc nằm ở phía mặt tiền. Bia chỉ cao quá 1m, rộng hơn 0,5m nhưng nội dung khiến người đọc không khỏi xót xa: “Nhân nghĩ rằng nếu không lo kể về sau, khi còn sống thì nương nhờ chốn Phật, mà khi chúng ta chết thì biết nương tựa vào đâu? Nhận thấy ở góc thành phía tây nam có một đám đất, lấy gạch xây thành để về sau làm nơi chôn mộ. Ở đó làm một cái am lợp ngói để hằng năm thờ cúng, gần nơi cửa Phật mới là nơi thừa tự lâu dài và ngày thường cùng bằng hữu nếu ai ốm đau có chỗ ra vào dưỡng bệnh, khi nằm xuống có chỗ tống táng”

Cổng chính giữa có đặt một tấm bia đá được dựng từ năm 1901 do Cao Xuân Dục soạn, ghi lại những tâm sự của thái giám triều Nguyễn: “Trong khi sống, chúng tôi tìm thấy ở đây sự yên lặng, khi đau ốm chúng tôi đến lánh mình và sau khi chết được an táng cùng nhau. Sống hay chết, ở đây chúng tôi đều được yên tĩnh”

Một thời vàng son đã khép lại, mỗi khi nhắc đến Huế, nhiều người vẫn còn nhớ khá rõ những giai thoại về các vị vua chúa, quan lại triều Nguyễn. Thế nhưng, nhắc đến thân phận thái giám lại rất ít ai để ý đến

Theo tục lệ, hằng năm cứ đến rằm tháng 11 âm lịch, chùa Từ Hiếu lại tổ chức ngày giỗ chung để tưởng nhớ những người đã mất, trong đó có thái giám triều Nguyễn. Còn những ngày bình thường, khu mộ địa chìm trong lặng lẽ, vắng bóng người qua lại. Mặc dù nằm trong khuôn viên chùa Từ Hiếu, nhưng khách thập phương đa số quan tâm đến cúng bái, hành hương, ít ai để ý đến những ngôi mộ này. Nếu không có các sư chùa, phật tử quét dọn và hương khói thì chắc có lẽ nơi an nghỉ của các vị cũng đã hoá rêu phong theo dòng chảy của thời gian

Võ Việt

Kinh đô Huế Tổ đình từ hiếu Thảo am an dưỡng Khu vực Thanh Hóa - Thừa Thiên Huế

Tạp chí điện tử Nhân lực Nhân tài Việt

Bình luận

Cùng chủ đề

Media

Bản tin Nhân lực, Nhân tài (04/09)

Media

Bản tin Nhân lực, Nhân tài (03/09)

Bản tin Nhân lực, Nhân tài (3/9) cập nhật các chính sách mới về mật mã dân sự, đổi mới...

Media

Xuyên Quốc Khánh, tìm lại đồng đội

Kỳ nghỉ lễ Quốc khánh ngày 2/9 năm nay, cán bộ, công chức, viên chức được nghỉ 5 ngày...

Media

Đảo Trường Sa kịp thời hỗ trợ, tiếp sức 32 ngư dân gặp nạn

Ngày 29/8, cán bộ, chiến sĩ và nhân dân đảo Trường Sa (Đặc khu Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa) đã...

Media

Bộ đội Trạm Ra đa 59 sát cánh cùng nhân dân vượt gian khó sau bão số 4

Sự tàn phá của cơn bão số 4 (Narra) đã để lại hậu quả nặng nề tại huyện Tràng Định,...

Media

Bản tin Nhân lực, Nhân tài (28/08)

Từ metro cấp bách đến R&D AI, bản tin hôm nay (28/08) cho thấy nhu cầu nhân lực đang dịch...

Mới cập nhật

Đồng Tháp: Đội K91 xuất quân tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại Campuchia

Ngày 4/9, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Đồng Tháp tổ chức Lễ xuất quân, giao nhiệm vụ cho Đội K91 (Bộ CHQS tỉnh Đồng Tháp) tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ (HCLS) hy sinh tại Campuchia.

3 giờ trước Thông tin

Từ một lời đe dọa đến thảm án Đồng Nai: Khi bạo lực vượt khỏi mục tiêu ban đầu

Nhìn từ góc độ tội phạm học, tâm lý học hành vi, khoa học điều tra tội phạm và luật hình sự, vụ việc không chỉ cần được giải mã ở câu hỏi “vì sao gây án”, mà quan trọng hơn là nhận diện những tín hiệu nguy hiểm đã xuất hiện trước đó và tìm cách can thiệp trước khi ý nghĩ bạo lực chuyển thành hành động.

3 giờ trước Thông tin

Bản tin Nhân lực, Nhân tài (04/09)

Bản tin Nhân lực, Nhân tài ngày 4/9 cập nhật hợp tác Việt Nam - Nhật Bản về bán dẫn và AI, mốc rà soát Nghị định 178 trước 15/9, phụ cấp giáo viên vùng đặc biệt khó khăn và...

3 giờ trước Media

Đồng Tháp: Nâng cao chất lượng dịch vụ, bảo đảm cuộc sống cho người dân tham gia hoạt động du lịch

Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp vừa có văn bản về tăng cường công tác quản lý nhà nước trên lĩnh vực du lịch.

5 giờ trước Thông tin

Kiểm định đại học: Không chạy theo số lượng, hướng tới chất lượng thực

Dự thảo quy định mới về kiểm định chương trình đào tạo đại học đang cho thấy một hướng tiếp cận đáng chú ý: thay vì đặt mục tiêu kiểm định đồng loạt, việc đánh giá chất lượng được tập trung vào những lĩnh vực, chương trình cần được giám sát chặt chẽ, đồng thời tăng trách nhiệm bảo đảm chất lượng của từng cơ sở đào tạo.

5 giờ trước Thông tin

Tiến sĩ 53 tuổi làm Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ

Ông Vũ Thanh Mai (SN 1973, trình độ Tiến sĩ) - Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, vừa được điều động, bổ nhiệm giữ chức Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

5 giờ trước Nhân lực

Hà Nội tiếp tục nắng nóng, ngày khai giảng có nơi trên 36 độ C

Hà Nội tiếp tục trải qua những ngày nắng nóng trong ngày 4/9 và 5/9. Nhiệt độ ban ngày phổ biến ở mức cao, người dân cần chủ động bảo vệ sức khỏe khi làm việc, di chuyển và tham gia các hoạt động ngoài trời.

6 giờ trước Thông tin

Khai giảng 5/9, các trường đồng loạt thực hiện các nghi lễ quan trọng cùng giờ

Lễ khai giảng năm học 2026-2027 sẽ được tổ chức theo chương trình chung trên toàn quốc, với các nghi thức chính diễn ra đồng thời tại các điểm cầu.

7 giờ trước Điều cần biết

Bà Đinh Thị Mai giữ chức Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam

Bà Đinh Thị Mai - Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương được điều động, bổ nhiệm giữ chức Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam.

7 giờ trước Nhân lực

Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh 6 nhiệm vụ trọng tâm thực hiện đến cuối năm 2026

Phiên họp tập trung thảo luận về: Tình hình kinh tế - xã hội tháng 8 và 8 tháng đầu năm 2026, phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công, triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia; báo cáo tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến kế hoạch năm 2027....

9 giờ trước Thông tin