Khoảng cách giữa bằng cấp và năng lực thực tế
Theo các chuyên gia nhân sự, nhiều sinh viên đầu tư thời gian để xây dựng hồ sơ đẹp với điểm số cao, chứng chỉ và các kỹ năng được liệt kê khá đầy đủ. Tuy nhiên, khi bước vào vòng phỏng vấn hoặc đối mặt với các tình huống thực tế, nhiều người lại bộc lộ hạn chế về kỹ năng giải quyết vấn đề, làm việc nhóm, quản lý thời gian và giao tiếp.
Bên cạnh đó, không ít hồ sơ sử dụng những cụm từ quen thuộc như “ham học hỏi”, “chịu được áp lực”, “sáng tạo”, nhưng thiếu minh chứng cụ thể về các dự án, công việc hay kết quả đã đạt được. Điều này khiến ứng viên khó tạo được sự khác biệt trong mắt nhà tuyển dụng.
Doanh nghiệp đề cao thái độ và khả năng thích ứng
Các chuyên gia cho rằng doanh nghiệp hiện không đặt kỳ vọng sinh viên mới tốt nghiệp có thể làm việc thành thạo ngay từ đầu. Điều được đánh giá cao hơn là tinh thần chủ động, thái độ cầu thị, khả năng học hỏi và thích nghi với môi trường làm việc.
Trong quá trình tuyển dụng, nhiều doanh nghiệp chú trọng đánh giá cách ứng viên phản ứng trước các tình huống, khả năng giao tiếp, tư duy và trách nhiệm đối với công việc. Đây là những yếu tố quyết định khả năng phát triển lâu dài của người lao động hơn là điểm số hay hình thức của bản CV.
Một thực tế khác là nhiều lao động trẻ thường quan tâm trước tiên đến mức lương, chế độ đãi ngộ và môi trường làm việc, trong khi doanh nghiệp muốn nhìn thấy giá trị mà ứng viên có thể mang lại cho tổ chức.
Thiếu kỹ năng mềm và trải nghiệm thực tiễn
Theo nhận định của các chuyên gia, kỹ năng mềm vẫn là điểm yếu phổ biến của sinh viên mới ra trường. Các kỹ năng như tư duy phản biện, giải quyết vấn đề, làm việc nhóm, quản lý thời gian, ngoại ngữ hay khả năng thích ứng với thay đổi chưa đáp ứng được yêu cầu của thị trường lao động.
Ngoài ra, nhiều sinh viên thiếu trải nghiệm thực tế do ít tham gia thực tập, dự án hoặc hoạt động nghề nghiệp trong quá trình học tập. Điều này khiến các em gặp khó khăn khi chuyển từ môi trường học đường sang môi trường làm việc chuyên nghiệp.
Cần giải pháp từ cả người học và cơ sở đào tạo
Để thu hẹp khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu tuyển dụng, các chuyên gia cho rằng sinh viên cần chủ động tích lũy kinh nghiệm từ sớm thông qua thực tập, hoạt động ngoại khóa, dự án thực tế và các chương trình kết nối doanh nghiệp. Việc xây dựng thương hiệu cá nhân, hoàn thiện hồ sơ năng lực trên các nền tảng nghề nghiệp cũng giúp gia tăng cơ hội việc làm.
Về phía các cơ sở giáo dục, cần đẩy mạnh đào tạo kỹ năng mềm, tăng cường gắn kết với doanh nghiệp và tạo nhiều cơ hội để sinh viên tiếp cận môi trường làm việc thực tế ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.
Bên cạnh đó, các chuyên gia đề xuất cần có chính sách khuyến khích doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào quá trình đào tạo, tiếp nhận thực tập sinh và phối hợp xây dựng chương trình học phù hợp với nhu cầu nhân lực. Việc nâng cao chất lượng dự báo thị trường lao động cũng sẽ giúp các trường điều chỉnh hoạt động đào tạo theo hướng sát thực tiễn hơn.
Nhà tuyển dụng tìm kiếm điều gì?
Theo các chuyên gia, một hồ sơ ứng tuyển hiệu quả không nằm ở hình thức bắt mắt mà ở khả năng thể hiện rõ năng lực, định hướng nghề nghiệp và những kết quả cụ thể đạt được trong quá trình học tập, làm việc.
Những ứng viên có mục tiêu nghề nghiệp rõ ràng, chủ động học hỏi, biết chứng minh năng lực bằng trải nghiệm thực tế và sở hữu tinh thần cầu tiến thường có nhiều lợi thế hơn trong quá trình tuyển dụng, đặc biệt trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng cạnh tranh.
