Suối Giàng – miền chè cổ thụ và giấc mơ du lịch bền vững giữa đại ngàn Tây Bắc

Nằm ở độ cao gần 1.400 mét so với mực nước biển, Suối Giàng (huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái) từ lâu đã được biết đến như “thủ phủ” của chè Shan tuyết cổ thụ – vùng được coi là thủy tổ của cây chè Việt Nam. Không chỉ nổi tiếng bởi những gốc chè trên 100 năm tuổi, Suối Giàng hôm nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách yêu thiên nhiên, yêu văn hóa bản địa và tìm kiếm sự bình yên giữa đại ngàn Tây Bắc.

Cuối năm 2022, trong một lần lên Suối Giàng, ông Bùi Văn Chung (sinh năm 1976, hộ khẩu tại huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái) đã thực sự bị chinh phục bởi khí hậu mát mẻ quanh năm, không khí trong lành và vẻ đẹp nguyên sơ của núi rừng nơi đây. Cùng vợ là bà Nguyễn Thị Thu Hương (sinh năm 1977), ông Chung quyết định không chỉ dừng lại ở những chuyến tham quan ngắn ngày, mà lựa chọn gắn bó lâu dài, đầu tư phát triển du lịch tại Suối Giàng.

Không phải là quyết định bộc phát, việc thành lập hộ kinh doanh du lịch vào cuối năm 2022 trên địa bàn xã Suối Giàng, huyện Văn Chấn của gia đình ông Chung được xác định rõ định hướng ngay từ đầu: Phát triển du lịch gắn với bảo tồn thiên nhiên, gìn giữ rừng chè cổ thụ và tôn trọng bản sắc văn hóa của đồng bào Mông.

1-1769243594.jpg
Ông Bùi Văn Chung – chủ hộ kinh doanh du lịch tại xã Suối Giàng (huyện Văn Chấn, Yên Bái), người lựa chọn gắn bó và theo đuổi hướng phát triển du lịch bền vững giữa vùng chè Shan tuyết cổ thụ.

Điểm khác biệt lớn nhất làm nên sức hút của Suối Giàng chính là vùng chè Shan tuyết cổ thụ nổi tiếng, đã được bảo hộ chỉ dẫn địa lý từ năm 2022. Những cây chè sừng sững giữa mây núi, thân phủ rêu phong, có cây đã tồn tại hàng trăm năm, cho ra thứ trà có nội chất đậm đà, hương thơm tự nhiên và đặc biệt sạch. Với người dân địa phương, chè Shan tuyết không chỉ là sản phẩm kinh tế mà còn là “linh hồn” của mảnh đất này, gắn bó mật thiết với đời sống, phong tục và ký ức của nhiều thế hệ.

Theo ông Bùi Văn Chung, chính giá trị đặc biệt của cây chè cổ thụ cùng môi trường tự nhiên gần như nguyên vẹn đã khiến ông lựa chọn con đường làm du lịch chậm, bền vững và có chiều sâu. “Làm du lịch ở Suối Giàng không thể vội. Nếu phá rừng chè, phá cảnh quan thì du lịch cũng không còn ý nghĩa”, ông Chung chia sẻ.

Bên cạnh giá trị của cây chè, Suối Giàng còn sở hữu khí hậu mát mẻ, dễ chịu quanh năm, không khí trong lành gần như không bị ô nhiễm. Đây là lợi thế lớn để phát triển du lịch nghỉ dưỡng, đặc biệt trong những ngày hè oi ả, khi du khách muốn tìm về không gian yên tĩnh, tách khỏi nhịp sống ồn ào nơi đô thị.

Tuy nhiên, cũng như nhiều vùng cao khác, Suối Giàng vẫn đối mặt với không ít khó khăn trong quá trình phát triển du lịch. Hạ tầng giao thông còn hạn chế, đường đi quanh co; nguồn nước sinh hoạt chưa ổn định; hệ thống điện chiếu sáng ở một số khu vực vẫn còn thiếu. Với những người tiên phong như gia đình ông Chung, đây vừa là thách thức, vừa là động lực để kiên trì từng bước hoàn thiện dịch vụ, song song với việc giữ gìn cảnh quan tự nhiên.

2-1769243594.jpg
Không gian quán cà phê giữa mây núi Suối Giàng – nơi du khách vừa thưởng thức trà Shan tuyết, vừa phóng tầm mắt ra rừng chè cổ thụ và núi non đại ngàn Tây Bắc.

Hiện nay, các dịch vụ du lịch tại Suối Giàng ngày càng được đa dạng hóa. Du khách có thể lựa chọn lưu trú tại các homestay mang đậm kiến trúc bản địa, thưởng thức ẩm thực vùng cao với những món ăn truyền thống của đồng bào Mông. Bên cạnh đó là các dịch vụ xe điện, hướng dẫn viên bản địa giúp du khách hiểu hơn về lịch sử, văn hóa và đời sống nơi đây. Những hoạt động giao lưu văn nghệ, biểu diễn thổi sáo Mông hay sinh hoạt cộng đồng cũng góp phần làm phong phú thêm trải nghiệm.

Một điểm nhấn mới trong hành trình khám phá Suối Giàng là con tàu du lịch được đưa từ hồ Thác Bà lên đặt trên đỉnh núi, trở thành không gian trải nghiệm độc đáo. Tại đây, du khách vừa thưởng thức trà Shan tuyết, cà phê, vừa ngắm mây núi và check-in tại Cổng Trời Suối Giàng – nơi được ví như “ban công giữa trời”.

Không chỉ dừng lại ở tham quan, chụp ảnh, du lịch Suối Giàng hướng tới những trải nghiệm gắn liền với đời sống bản địa. Tại các homestay, du khách được tham gia đốt lửa trại, giao lưu văn hóa, lắng nghe tiếng sáo Mông vang vọng giữa đêm núi rừng. Ban ngày, họ có thể theo chân người dân thăm bản làng, tìm hiểu phong tục tập quán hoặc trực tiếp trải nghiệm hái chè Shan tuyết cổ thụ – công việc đòi hỏi sự tỉ mỉ và am hiểu cây chè.

Theo ông Bùi Văn Chung, phát triển du lịch tại Suối Giàng không chỉ là câu chuyện kinh tế mà còn là trách nhiệm gìn giữ những giá trị lâu dài. “Du khách đến đây cần được sống chậm, hiểu về văn hóa và trân trọng thiên nhiên. Đó mới là du lịch bền vững”, ông nói.

Sự đồng hành của chính quyền địa phương và cộng đồng dân cư cũng đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển du lịch Suối Giàng. Chính quyền tạo điều kiện, hướng dẫn thủ tục kinh doanh, định hướng phát triển du lịch cộng đồng phù hợp với điều kiện thực tế. Người dân trong bản tích cực hưởng ứng, cùng nhau giữ gìn cảnh quan, bảo vệ rừng chè cổ thụ và hỗ trợ nhau trong việc đón tiếp, phục vụ du khách.

Trong thời gian tới, mong muốn chung của những người làm du lịch tại Suối Giàng, trong đó có gia đình ông Bùi Văn Chung, là tiếp tục được đầu tư hoàn thiện hạ tầng giao thông, hệ thống biển chỉ dẫn, điện, nước; đồng thời phát triển thêm các sản phẩm du lịch trải nghiệm mang dấu ấn riêng. Việc tổ chức các chương trình đào tạo, tập huấn kỹ năng làm du lịch cho người dân địa phương được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ và hướng tới phát triển bền vững, lâu dài.

Suối Giàng không phải là điểm đến ồn ào, náo nhiệt. Giá trị lớn nhất mà nơi đây mang lại cho du khách chính là cảm giác bình yên, sự gắn kết hài hòa giữa con người và thiên nhiên. Đến Suối Giàng, người ta không chỉ mang về những bức ảnh đẹp, mà còn lưu giữ những ký ức ấm áp về một vùng đất mộc mạc, chân thành – nơi những gốc chè cổ thụ lặng lẽ kể câu chuyện của thời gian, và những con người như ông Bùi Văn Chung đang âm thầm vun đắp cho giấc mơ du lịch bền vững giữa đại ngàn Tây Bắc./.

Phi Thường – Anh Kiệt