Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo, tính đến ngày 20/8/2026, toàn hệ thống giáo dục đại học có 2.798.974 người học. Trong đó, hơn 2,59 triệu là sinh viên đại học, 139.276 học viên thạc sĩ và 63.867 nghiên cứu sinh.
Đáng chú ý, khoảng 848.000 người đang học các lĩnh vực STEM, gồm nhóm ngành khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học, chiếm hơn 30% tổng số người học. Trong mùa tuyển sinh năm 2026, hơn 211.000 thí sinh xác nhận nhập học các ngành STEM ở đợt 1.
Kỹ thuật và công nghệ đang có quy mô đào tạo lớn
Nhóm ngành có đông sinh viên nhất hiện nay tập trung vào các lĩnh vực kỹ thuật và công nghệ. Trong đó có máy tính và công nghệ thông tin, công nghệ kỹ thuật, các ngành kỹ thuật, sản xuất và chế biến, kiến trúc - xây dựng, cùng toán và thống kê. Nhóm này cũng bao gồm nông, lâm nghiệp, thủy sản và thú y.
Năm học 2025-2026, các ngành thuộc nhóm này có 753.286 sinh viên. Bốn năm trước, quy mô mới ở mức 586.024 sinh viên. Số người học lần lượt tăng lên 648.084 và 707.611 trong hai năm tiếp theo, trước khi đạt hơn 753.000 sinh viên.
Như vậy, sau bốn năm, số sinh viên của nhóm ngành này tăng hơn 167.000 người, tương đương khoảng 28,5%.
Ở nhóm kinh doanh, quản lý và pháp luật, số sinh viên năm học 2025-2026 đạt 593.162 người, tăng từ 509.208 người của năm học 2022-2023. Đây vẫn là một trong những nhóm có quy mô đào tạo lớn trong hệ thống.
Nhóm nhân văn, khoa học xã hội và hành vi, báo chí và thông tin, cùng các lĩnh vực dịch vụ như du lịch, vận tải, môi trường, an ninh và quốc phòng cũng có quy mô đáng kể, với 541.387 sinh viên trong năm học 2025-2026. So với bốn năm trước, số người học của nhóm này tăng gần 35%.
Trong khi đó, các lĩnh vực sức khỏe có 190.337 sinh viên; khoa học giáo dục và đào tạo giáo viên có 120.225 sinh viên.
Quy mô thấp hơn thuộc về khoa học sự sống và khoa học tự nhiên, với 30.408 sinh viên, và nghệ thuật, với 35.088 sinh viên.
Nhìn chung, quy mô người học của tất cả các nhóm lĩnh vực đều tăng so với năm học 2022-2023. Mức tăng không giống nhau, cho thấy lựa chọn đào tạo của người học đang có những thay đổi theo thời gian.
Tuy nhiên, số lượng sinh viên theo từng nhóm ngành không thể được xem là thước đo trực tiếp cho nhu cầu nhân lực của thị trường lao động. Đây trước hết là bức tranh về quy mô đào tạo và lựa chọn ngành học của người học trong hệ thống giáo dục đại học.
Quy mô người học tăng, đội ngũ giảng viên chịu thêm áp lực
Cùng với sự gia tăng số sinh viên, đội ngũ giảng viên đại học cũng có những thay đổi. Năm 2026, cả nước có 95.198 giảng viên, trong đó 36,3% có trình độ tiến sĩ.
Điểm đáng chú ý là số người học bình quân trên một giảng viên cơ hữu tăng từ 24,3 người trong năm học 2023-2024 lên 29,6 người năm học 2024-2025 và 30,1 người trong năm học 2025-2026.
Với những ngành có quy mô người học lớn, việc bảo đảm đủ giảng viên có chuyên môn phù hợp trở thành yêu cầu quan trọng. Không chỉ cần tăng về số lượng, đội ngũ còn phải được cập nhật kiến thức, năng lực nghiên cứu và khả năng thích ứng với những thay đổi nhanh của ngành nghề, nhất là trong các lĩnh vực công nghệ.
Quy mô đào tạo đại học vì thế không chỉ được nhìn qua số lượng sinh viên. Khi số người học tăng và cơ cấu ngành tiếp tục thay đổi, chất lượng đội ngũ, chương trình đào tạo, cơ sở vật chất và môi trường học tập sẽ quyết định người học nhận được gì sau những năm ở giảng đường.
Đây cũng là bài toán đặt ra đối với các trường đại học trong giai đoạn quy mô đào tạo tiếp tục mở rộng: đào tạo nhiều hơn nhưng phải bảo đảm người học được học đúng, học đủ và có nền tảng phù hợp để bước vào đời sống nghề nghiệp.
