Sáng 6/3, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính gặp mặt nữ lãnh đạo, quản lý các cơ quan Trung ương và trao giải thưởng Kovalevskaia năm 2025.
Sự kiện được tổ chức trong khí thế cả nước đang tích cực thi đua triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và nhân kỷ niệm 116 năm ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3, 1986 năm Khởi nghĩa Hai Bà Trưng. Tham dự sự kiện có GS.TS Nguyễn Thị Doan, nguyên Phó Chủ tịch nước, Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam, Chủ tịch Ủy ban Giải thưởng Kovalevskaia Việt Nam; hơn 60 nữ lãnh đạo, quản lý các cơ quan Trung ương; gần 30 nhà khoa học nữ đã nhận giải thưởng Kovalevskaia trong hơn 40 năm qua, các nhà khoa học nữ tiêu biểu.
Giải Kovalevskaia năm 2025 được trao cho 1 tập thể và 1 cá nhân. Giải tập thể vinh danh các nhà khoa học nữ với cụm công trình "Ứng dụng xúc tác sinh học nâng cao giá trị nông sản Việt" (thuộc Khoa kỹ thuật Thực phẩm, Trường Hóa và Khoa học sự sống, Đại học Bách Khoa Hà Nội) với các công trình hướng tới nghiên cứu ứng dụng xúc tác sinh học (enzyme và vi sinh vật) nhằm phát triển bền vững các sản phẩm thực phẩm có lợi cho sức khỏe từ nguyên liệu Việt Nam, đồng thời khai thác phụ phẩm ngành thực phẩm để gia tăng giá trị, hướng tới mô hình sản xuất không phế thải và kinh tế tuần hoàn.
Giải cá nhân được trao cho GS.TS. Trần Thị Việt Nga, Viện trưởng Viện Công nghệ cao Việt Nhật, Giảng viên cao cấp Khoa Kỹ thuật môi trường, Trường Đại học Xây dựng Hà Nội, chuyên gia trong lĩnh vực kỹ thuật xử lý nước và nước thải tại Việt Nam, với định hướng nghiên cứu gắn chặt với yêu cầu thực tiễn của Việt Nam về bảo vệ môi trường, an ninh năng lượng và thích ứng biến đổi khí hậu.
Theo các báo cáo, ý kiến tại sự kiện, tỉ lệ nữ tham gia cấp ủy và nữ đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ sau cao hơn nhiệm kỳ trước. Đội ngũ cán bộ nữ lãnh đạo quản lý cấp Trung ương hiện có 21 nữ Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIV, 3 nữ Ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư.
Giải thưởng Kovalevskaia là giải thưởng cao quý mang tên nhà nữ toán học Nga lỗi lạc thế kỷ XIX-Sophia Kovalevskaia (1850-1891). Trong hơn 40 năm qua (1985-2025), Giải thưởng Kovalevskaia đã vinh danh 22 tập thể và 57 cá nhân nhà khoa học nữ với nhiều công trình nghiên cứu mũi nhọn về khoa học tự nhiên, khoa học cơ bản, có tính ứng dụng cao và có tác động mạnh mẽ đến nền khoa học nước nhà.
Tỉ lệ cấp ủy viên nữ bình quân ở cấp tỉnh đạt gần 18,7%; tỉ lệ cấp ủy viên nữ cấp xã toàn quốc đạt gần 27,4%. Tỉ lệ nữ đại biểu Quốc hội khóa XV đạt gần 30,3%-cao nhất trong 45 năm qua, thuộc nhóm dẫn đầu châu Á. Tỉ lệ nữ ứng cử viên đại biểu Quốc hội khóa XVI đạt gần 45,4%. Nhiều phụ nữ là sĩ quan cấp tướng trong quân đội nhân dân, công an nhân dân.
Nhiều nữ trí thức, chuyên gia, nhà khoa học nữ có nhiều công trình nghiên cứu, đạt những giải thưởng danh giá; giai đoạn 2020-2025, có 900 giáo sư và phó giáo sư là nữ được công nhận (chiếm gần 30% tổng số đạt chuẩn); số lượng công trình nghiên cứu khoa học của cán bộ, nhà khoa học nữ ngày càng tăng. Tỉ lệ lao động nữ tham gia lực lượng lao động đạt 62,4%; doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ chiếm 28,2%.
Phát biểu tại sự kiện, điểm lại lịch sử tổ chức giải thưởng 41 năm qua và quá trình lựa chọn chủ nhân giải thưởng năm 2025, thay mặt cho Ủy ban Giải thưởng và các nhà khoa học đã được nhận giải thưởng, đồng chí Nguyễn Thị Doan, Chủ tịch Ủy ban Giải thưởng Kovalevskaia trân trọng cảm ơn đồng chí Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã trực tiếp trao giải thưởng cho các nhà khoa học đạt giải trong suốt nhiệm kỳ của mình; đây cũng là một điều đặc biệt từ trước đến nay, thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Thủ tướng đối với sự nghiệp nghiên cứu khoa học của nước nhà, với sự học của đất nước, học tập suốt đời và xây dựng xã hội học tập, là sự động viên to lớn, tạo động lực cho các nhà khoa học nữ tiếp tục đam mê cống hiến và cống hiến hết mình.
Đồng chí Lê Thị Thủy, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, khẳng định trong những năm qua, phụ nữ trong cả nước đã nỗ lực, phấn đấu vươn lên, không ngại khó khăn, gian khổ, năng động, sáng tạo, tích cực học tập, hăng say lao động, đam mê nghiên cứu, cống hiến tài năng, trí tuệ, khẳng định vai trò, vị thế và có nhiều đóng góp tích cực trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, góp phần quan trọng trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc và xây dựng đất nước. Trong đó, lực lượng nữ lãnh đạo quản lý và nữ trí thức, các nhà khoa học nữ đã có nhiều thành tích xuất sắc, nổi bật và có những đóng góp thiết thực, hiệu quả, là lực lượng tiên phong, đi đầu, là tấm gương sáng cho các tầng lớp phụ nữ học tập và noi theo.
Đồng chí Lê Thị Thủy cho biết, các nữ trí thức, chuyên gia, nhà khoa học nữ là một trong những lực lượng quan trọng và rất tích cực trong việc triển khai thực hiện các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị, đặc biệt là Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Đồng chí Lê Thị Thủy khẳng định, với trách nhiệm là tổ chức đại diện cho ý chí và lợi ích hợp pháp của phụ nữ, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam sẽ tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, hướng mạnh về cơ sở, chăm lo thiết thực quyền, lợi ích chính đáng, hợp pháp của hội viên và các tầng lớp phụ nữ. Phát huy vai trò chủ động tham mưu, đề xuất với Đảng, Nhà nước về các chủ trương, chính sách liên quan đến phụ nữ. Cùng cả hệ thống chính trị phát huy sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, góp phần hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.
Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu rõ, đây là dịp để ghi nhận, tôn vinh các thế hệ phụ nữ Việt Nam, những người đã bước qua bao thăng trầm và đột phá của lịch sử, say mê cống hiến, kiến tạo bản sắc, góp phần bồi đắp, làm rạng rỡ thêm cốt cách con người Việt Nam, tô thắm thêm vẻ đẹp non sông, đất nước và viết nên những trang sử vẻ vang, hào hùng của dân tộc.
Thay mặt Lãnh đạo Đảng, Nhà nước, đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm và với tình cảm cá nhân, Thủ tướng gửi tới các Mẹ Việt Nam Anh hùng, toàn thể phụ nữ, trẻ em gái Việt Nam; các nữ lãnh đạo, quản lý, nhà khoa học và quý vị đại biểu lời chào thân ái, lời thăm hỏi ân tình và lời chúc tốt đẹp nhất; chúc toàn thể phụ nữ Việt Nam luôn tỏa sáng trí tuệ, rạng rỡ niềm tin và đong đầy hạnh phúc.
Theo Thủ tướng, lịch sử Việt Nam là bản trường ca vĩ đại về lòng yêu nước và ý chí tự lực, tự cường, đổi mới sáng tạo, trong đó những cống hiến và hy sinh, sự nhân hậu và kiên cường của người phụ nữ Việt Nam chính là những giai điệu hào hùng, bất hủ, góp phần hun đúc và làm nên khí phách dân tộc.
Từ thuở sơ khai dựng nước và giữ nước, phụ nữ ta với lòng yêu nước nồng nàn, ý chí bất khuất, kiên trung như Hai Bà Trưng, Bà Triệu và nhiều bậc tiền bối khác… đã trở thành những "thành lũy" kiên cường chống giặc ngoại xâm, giữ nguyên bờ cõi, hồn thiêng sông núi đất nước.
Trong thời kỳ kháng chiến, kiến quốc và xây dựng đất nước, những phẩm chất cao đẹp của người Phụ nữ Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh đã được kết tinh bằng 8 chữ vàng "Anh hùng - Bất khuất - Trung hậu - Đảm đang". Phụ nữ Việt Nam đã trở thành những người "chiến sĩ" trên mọi mặt trận xây dựng và phát triển đất nước giàu đẹp và vinh quang.
Trong chiến đấu, sự anh dũng của những nữ chiến sĩ anh hùng cách mạng, của "Đội quân tóc dài" nơi tiền tuyến; cùng với sự hy sinh to lớn, cao cả của các Mẹ Việt Nam Anh hùng nơi hậu phương, đã trở thành "huyền thoại sức mạnh", hóa thân thành những tượng đài bất tử, kết tinh thành những giá trị bất diệt, thiêng liêng của dân tộc.
Trong lao động sản xuất, những người phụ nữ "ba đảm đang" đã trở thành hậu phương vững chắc, là lực lượng lao động xung kích, duy trì nhịp độ sản xuất trong các nhà máy, xí nghiệp, trên đồng ruộng… phục vụ đắc lực cho tiền tuyến chiến đấu. Sau này, họ lại tiên phong trở thành những chủ thể kinh tế năng động, sáng tạo, là thế hệ doanh nhân bản lĩnh, lăn xả trên thương trường… thời kỳ Đổi mới.
Trong kiến tạo tri thức và nghiên cứu khoa học, phụ nữ chính là người giữ gìn ngọn lửa tri thức trong bom, đạn. Sau này, họ tự tin bước vào phòng thí nghiệm, viện nghiên cứu, trường đại học… để chiếm lĩnh những đỉnh cao khoa học, là chủ nhân của nhiều phát kiến hữu ích phục vụ cuộc sống. Chúng ta cũng có thế hệ nữ lãnh đạo, quản lý và trí thức trí tuệ, bản lĩnh, luôn trăn trở tìm đường cải cách, tìm hướng đổi mới, phát triển đất nước nhanh, bền vững.
Tiếp nối mạch nguồn ấy, thế hệ phụ nữ hôm nay tiếp tục đoàn kết vươn lên, vượt qua mọi nghịch cảnh, định kiến, lao động sáng tạo, không ngừng dấn thân cống hiến cho sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.
Người đứng đầu Chính phủ khẳng định, dù trong bất kỳ hoàn cảnh, cương vị nào, phụ nữ Việt Nam luôn là hiện thân của những giá trị tốt đẹp nhất; là những người ngày ngày nỗ lực "thêu hoa, dệt gấm" làm nên những kỳ tích mới tô điểm cho bức tranh non sông; đóng góp thêm những viên gạch "hồng" xây dựng nước Việt Nam phát triển giàu mạnh.
Chủ động nắm bắt thời cơ, vươn lên làm chủ, khẳng định mình
Thủ tướng nêu rõ, đất nước ta đang bước vào kỷ nguyên mới; để thực hiện mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên và hiện thực hóa 2 mục tiêu chiến lược 100 năm, Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết 57, 59, 68 và các nghị quyết chuyên đề của Bộ Chính trị đã xác định: Khoa học công nghệ là động lực then chốt; đổi mới sáng tạo là lựa chọn chiến lược; chuyển đổi số, chuyển đổi xanh là điều kiện tiên quyết; hội nhập quốc tế là con đường tất yếu. Chúng ta cũng tập trung thực hiện 4 chuyển đổi căn bản gồm: Chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng, chuyển đổi cơ cấu và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
Trong tiến trình phát triển và trung tâm của sự chuyển đổi đó, phụ nữ Việt Nam chính là nguồn lực nội sinh mạnh mẽ, là chủ thể tích cực tham gia dẫn dắt và làm chủ những vận hội mới như Bác Hồ đã nhấn mạnh: "Tất cả phụ nữ phải hăng hái nhận lấy trách nhiệm của người làm chủ đất nước".
Để phụ nữ Việt Nam ngày càng tự tin, tự hào, tự lực, tự cường, nỗ lực vượt qua chính mình, tham gia xây dựng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, Thủ tướng đề nghị các cấp, các ngành, các địa phương tập trung thực hiện những nhiệm vụ trọng tâm.
Thứ nhất, tập trung quán triệt và triển khai thực hiện hiệu quả Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, các nghị quyết chuyên đề của Bộ Chính trị và các chủ trương, quyết sách của Đảng, Nhà nước trong việc phát triển phụ nữ, thực hiện chiến lược quốc gia về bình đẳng giới và phát huy vai trò của đội ngũ trí thức nữ trong giai đoạn phát triển mới.
Thứ hai, quan tâm xây dựng thể chế, chính sách phát triển nguồn cán bộ nữ lãnh đạo, quản lý các cấp; khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi để phụ nữ chủ động, sáng tạo, tham gia nghiên cứu khoa học và đóng góp sâu hơn vào các mục tiêu chiến lược phát triển đất nước, nhất là về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.
Thứ ba, các cấp hội phụ nữ phát huy tốt vai trò đại diện của các tầng lớp phụ nữ trong tham mưu, hoạch định chính sách; trở thành "mái nhà chung", địa chỉ tin cậy của toàn thể các chị em; chủ động, sáng tạo, thực hiện hiệu quả các phong trào thi đua xây dựng người phụ nữ Việt Nam thời đại mới, hỗ trợ phụ nữ chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế... Tiên phong trong chương trình an sinh, hạnh phúc gia đình, chăm sóc sức khỏe như chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm.
Thứ tư, Ủy ban Giải thưởng Kovalevskaia tiếp tục lựa chọn và tôn vinh nhiều hơn nữa những tập thể, cá nhân nữ tiêu biểu có thành tích nghiên cứu khoa học xuất sắc, mang tính ứng dụng cao và lan tỏa rộng khắp. Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam nghiên cứu tổ chức thêm các giải thưởng tôn vinh các nhà khoa học nữ, trẻ tuổi không chỉ trong lĩnh vực khoa học tự nhiên mà còn cả khoa học xã hội và nhân văn. Thủ tướng cũng đề nghị nghiên cứu và đề xuất cấp có thẩm quyền tổ chức Giải thưởng "Phụ nữ Tài năng - Sáng tạo - Cống hiến", trao thường niên hằng năm vào dịp 20/10, để tôn vinh những nỗ lực và sự cống hiến của Phụ nữ Việt Nam.
Thứ năm, phụ nữ Việt Nam hãy phát huy hơn nữa sứ mệnh quan trọng của mình trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Nỗ lực xây dựng và kiến tạo giá trị và bản sắc người phụ nữ Việt Nam thời đại mới theo phương châm: Giữ lửa truyền thống - Dẫn dắt sáng tạo - Làm chủ tri thức - Vượt qua chính mình - Tự tin hội nhập - Lan tỏa nhân ái - Kiến tạo tương lai.
Nhắc lại lời Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu: "Non sông gấm vóc Việt Nam do phụ nữ ta, trẻ cũng như già, ra sức dệt thêu mà thêm tốt đẹp, rực rỡ", Thủ tướng cho rằng, đó không chỉ là lời khen, lời động viên mà còn là tin tưởng, kỳ vọng của Bác Hồ kính yêu đối với phụ nữ Việt Nam.
Thủ tướng mong muốn và tin tưởng rằng, với những truyền thống vẻ vang được hun đúc hàng nghìn năm qua, với những phẩm chất cao đẹp không ngừng được bồi đắp trong thời đại mới, phụ nữ Việt Nam sẽ luôn tự tin, bản lĩnh, sáng tạo, chủ động nắm bắt thời cơ, vươn lên làm chủ, khẳng định mình; trở thành lực lượng nòng cốt, nhân tố kiến tạo tiến trình đổi mới và phát triển, đóng góp xứng đáng cho sự nghiệp xây dựng nước Việt Nam giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.
