Từ năm học 2026–2027, Hà Nội triển khai phân tuyến tuyển sinh lớp 1 và lớp 6 bằng bản đồ số. Dù được đánh giá là bước tiến trong quản lý và minh bạch hóa tuyển sinh, nhiều phụ huynh vẫn chưa rõ con sẽ được phân vào trường nào trong giai đoạn đầu áp dụng.
Tại một số khu vực, dữ liệu bản đồ cho thấy mỗi phường có nhiều trường học trong phạm vi gần, khiến phụ huynh khó xác định chính xác trường con sẽ theo học. Không ít gia đình bày tỏ mong muốn được biết rõ tiêu chí xác định “trường gần nhất”, trong khi hiện chưa có hướng dẫn cụ thể về khoảng cách tính theo mét hay thời gian di chuyển.
Bên cạnh đó, dù đã hoàn tất việc cập nhật thông tin học sinh trên hệ thống, nhiều phụ huynh vẫn trong trạng thái chờ đợi kết quả phân tuyến chính thức. Một số ý kiến cho rằng, khi các trường có vị trí tương đương về khoảng cách, việc lựa chọn trường nào cũng cần được làm rõ để tránh tâm lý lo lắng.
Theo đại diện các cơ sở giáo dục, hiện việc rà soát dữ liệu đã cơ bản hoàn tất, song kết quả phân tuyến cụ thể cần chờ hệ thống vận hành và hướng dẫn từ cơ quan quản lý. Các địa phương được kỳ vọng sẽ có phương án điều tiết phù hợp, bảo đảm cân đối giữa các trường trên địa bàn.
Trước đó, Sở GD-ĐT Hà Nội cho biết việc ứng dụng bản đồ số và trí tuệ nhân tạo trong phân tuyến nhằm xác định trường học gần nơi cư trú nhất của học sinh, qua đó tạo thuận lợi cho việc đi lại và học tập. Nguyên tắc ưu tiên là học sinh được đăng ký vào trường gần nhất, kể cả trong trường hợp trường đó nằm ở địa bàn giáp ranh.
Không chỉ là câu chuyện khoảng cách
Tuy nhiên, trong thực tế, “gần nhất” không đơn thuần là bài toán đo khoảng cách địa lý. Nhiều phụ huynh cho rằng, việc lựa chọn trường học còn phụ thuộc vào các yếu tố như điều kiện giao thông, mức độ an toàn khi di chuyển, cơ sở vật chất, chất lượng giáo dục và thậm chí là khả năng đáp ứng sĩ số của từng trường.
Ở những khu vực có mật độ dân cư cao, việc có nhiều trường nằm trong bán kính gần tương đương càng khiến bài toán phân tuyến trở nên phức tạp. Khi đó, nếu không có tiêu chí phụ rõ ràng, phụ huynh khó có thể dự đoán hoặc hiểu được cách hệ thống đưa ra quyết định cuối cùng.
Khoảng trống thông tin trong giai đoạn đầu
Việc chuyển từ phân tuyến theo địa giới hành chính sang phân tuyến dựa trên dữ liệu là một thay đổi lớn, đòi hỏi thời gian thích nghi. Trong giai đoạn đầu triển khai, khi các quy định chi tiết chưa được công bố đầy đủ, khoảng trống thông tin là điều khó tránh khỏi.
Không ít phụ huynh cho rằng họ đang “có dữ liệu nhưng thiếu lời giải”, khi có thể nhìn thấy các trường xung quanh trên bản đồ nhưng không biết yếu tố nào sẽ quyết định kết quả phân tuyến. Điều này phần nào tạo ra tâm lý bị động, đặc biệt với những gia đình có con chuẩn bị bước vào cấp học mới.
Kỳ vọng vào sự minh bạch và điều tiết hợp lý
Ở góc độ quản lý, việc ứng dụng bản đồ số được kỳ vọng sẽ giúp phân bổ học sinh hợp lý hơn, giảm áp lực cho các trường “điểm” và tận dụng hiệu quả hệ thống cơ sở giáo dục trên địa bàn. Đồng thời, cách làm này cũng mở ra khả năng điều chỉnh linh hoạt theo biến động dân cư thay vì phụ thuộc vào ranh giới hành chính cố định.
Tuy nhiên, để chính sách thực sự phát huy hiệu quả, nhiều ý kiến cho rằng cần sớm công bố rõ các tiêu chí kỹ thuật, cách tính toán và nguyên tắc ưu tiên trong trường hợp có nhiều lựa chọn tương đương. Việc minh bạch hóa quy trình không chỉ giúp phụ huynh yên tâm mà còn tạo sự đồng thuận trong xã hội.
Cần “làm mềm” chính sách bằng hướng dẫn cụ thể
Thực tế cho thấy, với những thay đổi liên quan trực tiếp đến quyền lợi học tập của học sinh, yếu tố truyền thông và hướng dẫn đóng vai trò rất quan trọng. Bên cạnh hạ tầng công nghệ, việc giải thích rõ ràng cách hệ thống vận hành sẽ giúp giảm bớt lo lắng và tránh những hiểu lầm không cần thiết.
Trong thời gian tới, khi hệ thống được hoàn thiện và vận hành ổn định, bản đồ số được kỳ vọng sẽ trở thành công cụ hỗ trợ hiệu quả trong tuyển sinh đầu cấp. Tuy nhiên, ở giai đoạn hiện nay, điều phụ huynh cần không chỉ là một hệ thống hiện đại, mà còn là sự rõ ràng, dễ hiểu và có thể dự đoán trong cách thức phân tuyến.
