Đang bước vào những ngày chấm thi tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027, TP.HCM đã công bố đáp án và hướng dẫn chấm môn Ngữ văn. Theo đánh giá của các chuyên gia, đề thi năm nay không mang tính đánh đố nhưng cũng không dễ đạt điểm cao bởi yêu cầu thí sinh phải thể hiện được khả năng tư duy, lập luận và diễn đạt.
Điểm đáng chú ý là cách chấm tiếp tục được xây dựng theo hướng mở. Ở nhiều câu hỏi đọc hiểu, thí sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau miễn bảo đảm tính hợp lý, bám sát ngữ liệu và có lập luận thuyết phục. Điều này cho thấy đề thi không hướng tới việc tìm kiếm một đáp án duy nhất mà chú trọng đánh giá năng lực tiếp cận và xử lý vấn đề của học sinh.
Đối với phần nghị luận văn học, đáp án chỉ đưa ra những định hướng cơ bản về nội dung và nghệ thuật, tạo điều kiện để thí sinh lựa chọn cách tiếp cận riêng. Những bài viết có phân tích sâu, lập luận chặt chẽ, sử dụng dẫn chứng phù hợp và thể hiện được góc nhìn cá nhân có cơ hội đạt điểm cao.
Tương tự, ở phần nghị luận xã hội, học sinh được khuyến khích vận dụng kiến thức thực tiễn, trải nghiệm cá nhân và các vấn đề thời sự để làm phong phú bài viết. Những bài văn có tư duy độc lập, lập luận thuyết phục và phản ánh được hơi thở cuộc sống được đánh giá cao hơn các bài viết theo lối khuôn mẫu.
Đáng chú ý, hướng dẫn chấm vẫn dành điểm cho yếu tố sáng tạo ở cả phần nghị luận văn học và nghị luận xã hội. Đây được xem là cơ hội để học sinh thể hiện quan điểm riêng, khả năng cảm thụ và cách diễn đạt mới mẻ.
Tuy nhiên, theo các giáo viên và chuyên gia, nhiều thí sinh vẫn có thể mất điểm bởi những lỗi cơ bản. Ở phần đọc hiểu, việc trả lời chưa đầy đủ yêu cầu của đề, diễn giải lan man hoặc chưa làm rõ trọng tâm câu hỏi là những nguyên nhân phổ biến khiến bài làm bị trừ điểm.
Trong phần viết đoạn văn nghị luận văn học, không ít học sinh chưa tuân thủ đúng yêu cầu về hình thức như viết quá ngắn hoặc quá dài, xuống dòng không phù hợp, thiếu câu mở đoạn hoặc câu kết đoạn. Một số bài chỉ nêu nhận xét chung chung mà chưa có dẫn chứng cụ thể từ ngữ liệu để làm rõ luận điểm.
Đối với bài văn nghị luận xã hội, những lỗi thường gặp gồm mở bài chưa xác định rõ vấn đề cần nghị luận, hệ thống luận điểm thiếu chặt chẽ, dẫn chứng nghèo nàn hoặc kết bài sơ sài. Việc trình bày ý kiến nhưng thiếu lập luận và phân tích cũng khiến bài viết khó đạt điểm cao.
Các chuyên gia cho rằng để nâng cao kết quả, thí sinh cần bảo đảm hoàn thành đầy đủ yêu cầu của từng câu hỏi, xây dựng bài viết có bố cục rõ ràng, lập luận mạch lạc và sử dụng dẫn chứng phù hợp. Bên cạnh nội dung, việc giữ gìn chính tả, ngữ pháp, cách dùng từ và trình bày bài thi sạch đẹp cũng góp phần giúp bài làm tạo được thiện cảm với giám khảo.
Với định hướng đánh giá năng lực ngày càng rõ nét, môn Ngữ văn không chỉ kiểm tra khả năng ghi nhớ kiến thức mà còn hướng tới việc đánh giá tư duy, kỹ năng diễn đạt và bản lĩnh thể hiện chính kiến của học sinh. Đây cũng là yếu tố tạo nên sự phân hóa ở những bài thi có chất lượng tốt trong kỳ tuyển sinh năm nay.
