Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031, diễn ra trong các ngày 11, 12 và 13/5/2026 tại Thủ đô Hà Nội. Dự kiến số lượng Ủy viên Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam khoá XI là 405 người, gồm 72 người thuộc Đoàn Chủ tịch. Dự kiến số lượng Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam khóa mới có 12 người, 8 người là Phó Chủ tịch không chuyên trách.
Trong đó, cơ cấu kết hợp, dự kiến nữ chiếm tỷ lệ 23,31%; người ngoài Đảng chiếm tỷ lệ 50,62%; người dân tộc thiểu số chiếm tỷ lệ 26,57%, tôn giáo chiếm tỷ lệ 19,55%.
Bà Hà Thị Nga, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam cho biết, số lượng nhân sự Ủy viên Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam khóa XI không tăng so với nhiệm kỳ trước, nhưng ở một số lĩnh vực, cơ cấu thành phần lại có sự chuyển dịch rất đáng kể.
Cụ thể, cơ cấu là nhân sĩ, trí thức, chuyên gia trên các lĩnh vực và một số cá nhân tiêu biểu trong các thành phần kinh tế tăng 21 nhân sự. Trong số này, sẽ tăng ở cơ cấu các lĩnh vực: Khoa học kỹ thuật, khoa học xã hội, pháp luật, các tập đoàn kinh tế, văn học nghệ thuật, giáo dục, y tế và chuyên gia về quốc phòng, an ninh.
Đặc biệt, MTTQ Việt Nam nhiệm kỳ này sẽ có thêm thành phần là đại diện các thành phần kinh tế ở các địa bàn kinh tế trọng điểm, các doanh nghiệp tư nhân trực tiếp sản xuất.
Bà Hà Thị Nga cũng nêu thêm, trong cơ cấu Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, với trên 50% ủy viên là người ngoài Đảng, thể hiện được tính đa dạng, rộng rãi và dân chủ trong hoạt động của MTTQ.
PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội cho rằng, công tác nhân sự của Mặt trận có ý nghĩa rất đặc biệt, bởi Mặt trận là hình ảnh tiêu biểu của khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Nhân sự Mặt trận không chỉ cần đúng cơ cấu, đủ thành phần, mà quan trọng hơn là phải thật sự tiêu biểu về uy tín, phẩm chất, năng lực tập hợp và tinh thần phụng sự Nhân dân.
“Nhân sự được lựa chọn phải là những người có bản lĩnh chính trị vững vàng, tuyệt đối trung thành với lợi ích của quốc gia, dân tộc, với đường lối của Đảng, đồng thời có tinh thần dân chủ, gần dân, trọng dân, hiểu dân. Người làm Mặt trận mà xa dân, không nghe được dân, không nói được tiếng nói của dân thì rất khó hoàn thành sứ mệnh của mình”, PGS.TS Bùi Hoài Sơn cho biết.
Theo vị đại biểu Quốc hội, nhân sự tham gia Mặt trận nhiệm kỳ mới phải là những người có uy tín xã hội thật sự. Uy tín ở đây không chỉ đến từ chức vụ, học hàm, học vị hay vị trí công tác, mà còn đến từ sự dấn thân, sự gương mẫu, sự công tâm và khả năng kết nối. Một ủy viên Mặt trận cần có khả năng đại diện cho một cộng đồng, một giới, một lĩnh vực, một vùng miền, một tầng lớp xã hội; đồng thời biết đặt lợi ích chung của đất nước lên trên lợi ích cục bộ.
Cùng với đó, nhân sự Mặt trận nhiệm kỳ mới cần có năng lực đổi mới, năng lực đối thoại và năng lực hành động. Đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với rất nhiều vấn đề phức tạp: chuyển đổi số, già hóa dân số, phân hóa xã hội, môi trường, sinh kế, văn hóa ứng xử trên không gian mạng, bảo vệ nhóm yếu thế, xây dựng đồng thuận trong những chính sách lớn. Vì vậy, Mặt trận rất cần những con người không chỉ có tâm, mà còn có tầm, có tri thức, có kỹ năng xã hội, có khả năng tham gia phản biện chính sách bằng lập luận thuyết phục.
Theo PGS.TS Bùi Hoài Sơn, cơ cấu nhân sự cần thể hiện rõ tính đại diện rộng rãi của Mặt trận. Đại hội lần này có sự tham dự của hơn 1.300 đại biểu, là dịp thể hiện sinh động sự hội tụ của các tầng lớp Nhân dân, dân tộc, tôn giáo, trí thức, văn nghệ sĩ, doanh nhân, người Việt Nam ở nước ngoài và các lực lượng xã hội khác. Nhưng cơ cấu chỉ thực sự có ý nghĩa khi đi liền với chất lượng, để đóng góp thực chất vào sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc.
Kỳ vọng Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI sẽ thông qua những quyết sách đủ mạnh để MTTQ Việt Nam thật sự bước vào một giai đoạn đổi mới toàn diện hơn, thực chất hơn, gần dân hơn và hiệu quả hơn, ông Bùi Hoài Sơn cho rằng, Mặt trận cần có quyết sách để thể chế hóa rõ hơn cơ chế lắng nghe Nhân dân.
“Tháng nghe dân nói” nếu được thông qua cần đi kèm với quy trình cụ thể: Nghe ai, nghe ở đâu, nghe bằng hình thức nào, tổng hợp ra sao, chuyển kiến nghị đến cơ quan nào, thời hạn phản hồi thế nào, trách nhiệm giải trình đến đâu. Nếu làm được như vậy, đây sẽ không chỉ là một sáng kiến dân vận, mà có thể trở thành một thiết chế dân chủ ở cơ sở rất giàu ý nghĩa”, ông Bùi Hoài Sơn nhận định.
Ông cũng kỳ vọng Đại hội sẽ tạo bước chuyển mạnh trong công tác giám sát và phản biện xã hội. Theo ông Bùi Hoài Sơn, Mặt trận cần có cơ chế lựa chọn đúng vấn đề Nhân dân quan tâm; tập hợp chuyên gia có chất lượng; sử dụng dữ liệu, bằng chứng, khảo sát xã hội học; theo dõi kết quả sau giám sát; công khai kiến nghị và mức độ tiếp thu.
Ngoài ra, cần có quyết sách mạnh về chuyển đổi số trong hệ thống Mặt trận. PGS.TS Bùi Hoài Sơn phân tích, trong xã hội số, lòng dân cũng vận động trên không gian số. Tâm tư, bức xúc, niềm tin, kỳ vọng của Nhân dân không chỉ thể hiện tại hội nghị khu dân cư, mà còn hiện diện trên các nền tảng trực tuyến. Theo đó, Mặt trận phải có năng lực hiện diện, lắng nghe, phân tích, kết nối và định hướng đồng thuận trong không gian đó. Đây cũng là cách để Mặt trận tiếp cận tốt hơn với thanh niên, trí thức trẻ, công nhân, lao động di cư, người Việt Nam ở nước ngoài và những nhóm xã hội ít có điều kiện tham gia các hình thức sinh hoạt truyền thống.
Đặc biệt, Đại hội cần khẳng định rõ hơn vai trò của Mặt trận trong khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc. Trong tinh thần mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhiều lần nhấn mạnh về kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, Mặt trận phải là nơi kết nối lòng dân với ý Đảng, nối khát vọng quốc gia với hành động của từng cộng đồng, từng gia đình, từng người dân.
“Tôi tin rằng, thành công của Đại hội XI Mặt trận Tổ quốc Việt Nam không chỉ được đo bằng văn kiện hay nhân sự được thông qua, mà quan trọng hơn là bằng những chuyển động sau Đại hội: người dân có được lắng nghe nhiều hơn không, tiếng nói của dân có được phản hồi tốt hơn không, giám sát có thực chất hơn không, đồng thuận xã hội có bền chặt hơn không, khối đại đoàn kết toàn dân tộc có thật sự trở thành nguồn sức mạnh nội sinh cho phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới hay không”, PGS.TS Bùi Hoài Sơn cho biết.
