Theo định hướng được xác định tại Đại hội đại biểu Đảng bộ xã Ngọc Chiến lần thứ I, nhiệm kỳ 2025–2030, địa phương tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, tranh thủ thời cơ, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng - an ninh.
Một trong những mục tiêu xuyên suốt của Ngọc Chiến trong 5 năm tới là đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng sản xuất hàng hóa, khai thác hiệu quả tiềm năng đất đai, phát triển nông nghiệp trái vụ, ứng dụng khoa học - kỹ thuật vào sản xuất; đồng thời mở rộng thương mại, dịch vụ và phát triển du lịch cộng đồng.
Địa phương xác định việc phát triển kinh tế không chỉ dừng ở nâng cao năng suất sản xuất mà phải từng bước tạo ra những sản phẩm có giá trị, có thương hiệu và khả năng kết nối với thị trường. Trong đó, các sản phẩm đặc trưng như Sơn Tra, gạo nếp tan, sa nhân, thảo quả, cùng các sản phẩm thủ công truyền thống sẽ được chú trọng quảng bá, tiêu thụ.
Theo mục tiêu đề ra, tốc độ tăng giá trị sản phẩm trên địa bàn bình quân hằng năm phấn đấu đạt khoảng 8%. Đến năm 2030, tổng lượt khách du lịch dự kiến đạt khoảng 28.000 lượt người, doanh thu từ hoạt động du lịch khoảng 15 tỷ đồng. Số doanh nghiệp, công ty tư nhân và hợp tác xã có trụ sở, hoạt động sản xuất kinh doanh trên địa bàn dự kiến đạt 24 đơn vị.
Từ nông nghiệp đặc trưng đến kinh tế du lịch
Để tạo nền tảng cho sản xuất hàng hóa, Ngọc Chiến định hướng hình thành một số vùng chuyên canh cây trồng có lợi thế, gắn sản xuất với xây dựng thương hiệu sản phẩm. Địa phương sẽ khuyến khích chuyển đổi giống cây trồng có giá trị cao, phù hợp điều kiện tự nhiên; bảo tồn, chăm sóc và phát triển cây Sơn Tra, phát triển cây dược liệu dưới tán rừng tại các bản vùng cao.
Một hướng đi được nhấn mạnh là phát triển rau, củ, quả trái vụ và rau ứng dụng công nghệ cao gắn với du lịch. Việc sản xuất không chỉ phục vụ nhu cầu tại chỗ mà hướng tới tạo ra các sản phẩm hàng hóa phục vụ du khách và thị trường bên ngoài.
Cùng với đó, xã khuyến khích thành lập các tổ hợp tác, hợp tác xã; hỗ trợ người dân xây dựng mã QR, đưa sản phẩm lên các nền tảng thông tin điện tử; tổ chức các hoạt động quảng bá, hội chợ, tháng hàng tiêu dùng và sản phẩm đặc trưng vùng cao. Đào tạo nghề, hướng dẫn kỹ năng kinh doanh, quản lý tài chính và chuyển đổi số cũng được xác định là giải pháp quan trọng, nhất là đối với phụ nữ và thanh niên.
Trong chăn nuôi, địa phương định hướng duy trì, mở rộng chăn nuôi đại gia súc, phát triển chăn nuôi theo hướng nhốt chuồng, chuyển đổi diện tích cây trồng hiệu quả thấp sang trồng cỏ và chủ động phòng, chống dịch bệnh. Đặc biệt, du lịch được xác định là một trong những động lực thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương. Ngọc Chiến định hướng phát triển đồng thời du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái, du lịch tâm linh, tắm khoáng nóng và nghỉ dưỡng.
Trên cơ sở lợi thế về cảnh quan, văn hóa và đời sống cộng đồng, địa phương sẽ khảo sát, xây dựng các tour trải nghiệm, kết nối các điểm du lịch trong xã với những khu, điểm du lịch của tỉnh và các địa phương lân cận. Các điểm đến gắn với lòng hồ thủy điện Nậm Chiến, thủy điện Nậm Nghẹp, rừng măng Sặt, các hoạt động trải nghiệm, khám phá, leo núi Tà Chì Nhù, đỉnh Tà Tao… được định hướng khai thác phù hợp, đi đôi với bảo vệ cảnh quan và môi trường.
Cùng với phát triển điểm đến, Ngọc Chiến đặt mục tiêu nâng cao chất lượng dịch vụ tại các cơ sở du lịch cộng đồng, khuyến khích thêm các hộ gia đình phát triển homestay tại các bản Nà Tâu, Mường Chiến, Đông Xuông, Lướt. Các dịch vụ ẩm thực, tắm khoáng nóng cũng được khuyến khích phát triển nhằm kéo dài thời gian lưu trú và tăng mức chi tiêu của du khách.
Điểm đáng chú ý trong định hướng phát triển du lịch là gắn hoạt động du lịch với bảo tồn văn hóa. Ngọc Chiến sẽ chú trọng giữ gìn bản sắc của đồng bào Thái, Mông, La Ha; phục dựng và phát huy các nghề truyền thống như đan lát, dệt len, dệt thổ cẩm, mây tre đan. Địa phương cũng hướng tới xây dựng hình ảnh con người Ngọc Chiến thân thiện, hiền hòa, mến khách; đồng thời tăng cường quảng bá trên internet, phương tiện thông tin đại chúng và xây dựng website giới thiệu hình ảnh, con người, văn hóa, phong tục tập quán và các sản phẩm du lịch của địa phương.
Đầu tư hạ tầng, nâng chất lượng đời sống
Để hiện thực hóa những mục tiêu trên, phát triển kết cấu hạ tầng được xác định là một trong ba khâu đột phá của nhiệm kỳ 2025–2030. Ngọc Chiến sẽ tập trung huy động các nguồn lực đầu tư, ưu tiên những công trình có ý nghĩa thiết thực đối với đời sống và sản xuất. Trong đó có hệ thống giao thông nội bản, rãnh thoát nước, chiếu sáng các tuyến đường chính; nhà văn hóa bản; cơ sở vật chất trường học; nhà lưu trú bệnh nhân của Trạm Y tế xã và các công trình phục vụ dân sinh.
Cùng với đầu tư mới, địa phương chú trọng quản lý, duy tu các công trình thủy lợi, nước sinh hoạt sau đầu tư, khuyến khích xây dựng các mô hình tự quản để bảo đảm công trình được vận hành hiệu quả, lâu dài. Mục tiêu về xã hội cũng được đặt ra khá cụ thể. Đến năm 2030, Ngọc Chiến phấn đấu duy trì xã đạt chuẩn nông thôn mới, có thêm 2 bản đạt tiêu chuẩn nông thôn mới và 1 bản đạt tiêu chuẩn nông thôn mới nâng cao; 100% trường học đạt chuẩn quốc gia; tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế đạt 90%.
Địa phương đồng thời đặt mục tiêu không còn hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2021–2025, nâng cao thu nhập và tạo thêm việc làm thông qua đào tạo nghề, phát triển sản xuất, kinh doanh dịch vụ và đưa lao động đi làm việc theo hợp đồng. Bảo vệ môi trường cũng là một nội dung quan trọng. Ngọc Chiến phấn đấu đến năm 2030 tỷ lệ thu gom chất thải rắn sinh hoạt đạt 98%, tỷ lệ che phủ rừng đạt 69,70%. Việc quản lý đất đai, tài nguyên nước, khoáng sản và phòng, chống thiên tai được tăng cường, gắn với xây dựng cơ sở dữ liệu và ứng dụng công nghệ trong quản lý.
Chuyển đổi số gắn với xây dựng chính quyền hiệu quả
Một trong ba khâu đột phá được Ngọc Chiến xác định là cải cách hành chính gắn với chuyển đổi số và thực hiện hiệu quả mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Địa phương hướng tới số hóa hồ sơ, kết quả giải quyết thủ tục hành chính; nâng cao tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến toàn trình; xây dựng, cập nhật các cơ sở dữ liệu dùng chung và từng bước hình thành chính quyền số, xã hội số.
Phong trào “học tập số”, phổ cập kiến thức số trong cán bộ, công chức và Nhân dân được triển khai; các tổ công nghệ số tại xã và các bản sẽ hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, ứng dụng công nghệ trong sản xuất, kinh doanh. Đến năm 2030, Ngọc Chiến đặt mục tiêu 100% hồ sơ, kết quả giải quyết thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền được số hóa; 100% dịch vụ công trực tuyến toàn trình đối với các thủ tục đủ điều kiện; đồng thời phấn đấu 100% các bản có băng rộng cố định.
Song song với phát triển kinh tế, văn hóa - xã hội và chuyển đổi số, địa phương tiếp tục củng cố quốc phòng, an ninh, giữ vững trật tự an toàn xã hội; tăng cường phòng, chống ma túy, tội phạm và các tệ nạn xã hội, phát huy vai trò của cộng đồng trong xây dựng địa bàn an toàn. Những mục tiêu được xác định cho nhiệm kỳ 2025–2030 cho thấy Ngọc Chiến đang hướng tới một cách tiếp cận phát triển dựa trên chính những lợi thế của địa phương: nông nghiệp đặc sản, cảnh quan tự nhiên, bản sắc văn hóa và cộng đồng.
Trong đó, phát triển du lịch không tách rời nông nghiệp; phát triển kinh tế không tách rời bảo tồn văn hóa và bảo vệ môi trường; còn chuyển đổi số được kỳ vọng trở thành công cụ hỗ trợ cả quản lý nhà nước, sản xuất và quảng bá sản phẩm. Với ba khâu đột phá gồm phát triển nông nghiệp an toàn, nông nghiệp trái vụ, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao gắn với du lịch cộng đồng; phát triển kết cấu hạ tầng, xây dựng cảnh quan sáng, xanh, sạch, đẹp; cải cách hành chính gắn với chuyển đổi số, Ngọc Chiến đặt mục tiêu tạo chuyển biến đồng bộ trong nhiệm kỳ mới, từng bước nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân và hướng tới trở thành xã phát triển khá của tỉnh Sơn La.
