Trong định hướng thực hiện nhiệm vụ giáo dục phổ thông năm học 2026-2027, Bộ GD&ĐT tiếp tục yêu cầu các nhà trường đổi mới cách tổ chức dạy học và kiểm tra, đánh giá theo hướng thực chất hơn. Theo đó, kết quả học tập của học sinh không chỉ được nhìn nhận qua điểm số hay mức độ hoàn thành, mà cần được sử dụng để giáo viên nhận diện những phần kiến thức học sinh còn hạn chế, điều chỉnh phương pháp giảng dạy, đồng thời có giải pháp hỗ trợ học sinh chưa đáp ứng yêu cầu và phát huy năng lực của những em có thế mạnh riêng.
Đề kiểm tra phải gần với thực tế hơn
Theo định hướng của Bộ GD&ĐT, hoạt động đánh giá trong nhà trường cần chuyển dần từ việc kiểm tra khả năng nhớ kiến thức sang xem học sinh có hiểu, biết vận dụng và xử lý được vấn đề hay không.
Các bài kiểm tra, nhiệm vụ học tập phải xuất phát từ những yêu cầu mà chương trình đặt ra, đồng thời hạn chế kiểu câu hỏi yêu cầu học sinh học thuộc lòng hoặc ghi nhớ theo khuôn mẫu.
Việc đánh giá thường xuyên và đánh giá định kỳ cũng cần được kết hợp phù hợp. Quan trọng hơn, kết quả kiểm tra phải được sử dụng sau khi chấm bài. Giáo viên có thể dựa vào đó để xác định phần kiến thức học sinh còn thiếu, điều chỉnh cách giảng dạy, tổ chức phụ đạo hoặc xây dựng kế hoạch bồi dưỡng đối với những em có năng lực nổi trội.
Các tổ chuyên môn sẽ tham gia sâu hơn vào quá trình xây dựng nội dung đánh giá, từ ma trận, bản đặc tả đến câu hỏi, bài kiểm tra và nhiệm vụ học tập, nhằm bảo đảm việc kiểm tra bám sát chương trình thay vì chỉ tập trung vào việc ra đề và chấm điểm.
Giờ học tăng tính trải nghiệm, giảm lối truyền đạt một chiều
Cùng với thay đổi cách đánh giá, phương pháp tổ chức lớp học cũng được yêu cầu chuyển theo hướng để học sinh tham gia nhiều hơn vào quá trình học.
Giáo viên được khuyến khích tổ chức các hoạt động thực hành, thí nghiệm, trải nghiệm, thảo luận và giải quyết tình huống. Kiến thức không chỉ dừng ở việc học sinh biết và nhớ mà cần được đưa vào những tình huống cụ thể để các em có cơ hội sử dụng.
Cách tổ chức bài học cũng không nhất thiết giống nhau với mọi học sinh. Giáo viên cần căn cứ năng lực, đặc điểm và mức độ tiếp thu của từng nhóm để lựa chọn nội dung, phương pháp và học liệu phù hợp. Những học sinh chưa theo kịp cần được hỗ trợ kịp thời, trong khi học sinh có năng khiếu cần có thêm cơ hội để phát triển.
Công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, học liệu số và các nguồn tài nguyên giáo dục mở tiếp tục được khuyến khích sử dụng trong quá trình này. Tuy nhiên, việc ứng dụng công nghệ phải phục vụ mục tiêu dạy học, thay vì trở thành hoạt động mang tính hình thức.
Đưa kiến thức ra khỏi phạm vi lớp học
Một hướng được khuyến khích trong năm học mới là tận dụng tốt hơn những nguồn lực sẵn có ngoài nhà trường. Thư viện, phòng thí nghiệm, phòng học bộ môn, thiết bị dạy học, cơ sở văn hóa, khu di sản, đơn vị sản xuất, kinh doanh, dịch vụ hay các nguồn lực từ cộng đồng đều có thể trở thành không gian hỗ trợ giáo dục nếu được khai thác phù hợp.
Điều này giúp học sinh có thêm cơ hội tiếp cận kiến thức thông qua trải nghiệm thực tế. Nhà trường có thể lồng ghép giáo dục di sản, bảo vệ môi trường, an toàn giao thông, bình đẳng giới, bảo tồn văn hóa, chủ quyền biển đảo, phòng chống tham nhũng, sử dụng năng lượng tiết kiệm, ứng phó biến đổi khí hậu và nhiều nội dung khác vào hoạt động giáo dục.
Học sinh cũng được hướng dẫn tiếp cận kiến thức pháp luật về an toàn giao thông đường bộ trên nền tảng Bình dân học vụ số.
Bộ GD&ĐT đồng thời lưu ý các trường không biến hoạt động trải nghiệm thành những chương trình nặng về hình thức. Mỗi hoạt động cần xác định rõ mục tiêu, bảo đảm an toàn, phù hợp với độ tuổi và điều kiện thực tế, đồng thời hạn chế phát sinh chi phí hoặc tạo thêm áp lực cho gia đình học sinh.
Không được tự ý rút gọn chương trình
Dù phương pháp và hình thức tổ chức có thể linh hoạt, nội dung cốt lõi của Chương trình giáo dục phổ thông vẫn phải được bảo đảm đầy đủ. Các trường phải xây dựng kế hoạch giáo dục dựa trên chương trình hiện hành và điều kiện thực tế về giáo viên, cơ sở vật chất, thiết bị cũng như học liệu. Việc điều chỉnh cách tổ chức không đồng nghĩa với cắt giảm nội dung hoặc thời lượng.
Nhà trường cần thường xuyên rà soát học liệu, bảo đảm các môn học và hoạt động giáo dục được triển khai đầy đủ. Với những trường có điều kiện tổ chức dạy học 2 buổi/ngày, thời gian tăng thêm cần được sử dụng theo hướng củng cố kiến thức, phát triển năng lực và hỗ trợ học sinh thay vì tạo thêm áp lực học tập.
Riêng các trường THPT chuyên phải bảo đảm việc thực hiện chương trình giáo dục nâng cao đối với các môn chuyên theo quy định.
Trường sau sắp xếp phải bảo đảm việc học không bị gián đoạn
Đối với những cơ sở giáo dục sau sắp xếp, yêu cầu trước mắt là nhanh chóng ổn định tổ chức và hoạt động chuyên môn.
Các trường cần hoàn thiện tổ chuyên môn, bố trí giáo viên phù hợp, đồng thời thống nhất cách thức phối hợp giữa trường chính với phân hiệu và điểm trường. Sinh hoạt chuyên môn có thể kết hợp trực tiếp và trực tuyến để bảo đảm giáo viên ở các địa điểm khác nhau vẫn duy trì được sự phối hợp.
Việc tổ chức dạy học cũng phải tính đến quy mô, cơ sở vật chất và điều kiện riêng của từng địa điểm, qua đó duy trì hoạt động giáo dục liên tục và hạn chế những xáo trộn sau quá trình sắp xếp.
Địa phương chịu trách nhiệm đưa các yêu cầu vào thực tế
Để những định hướng trên không chỉ dừng ở yêu cầu chung, Sở GD&ĐT được giao tăng cường hướng dẫn, kiểm tra và hỗ trợ chuyên môn cho các trường.
Mục tiêu cuối cùng của việc đổi mới trong năm học 2026-2027 là tạo ra sự thay đổi đồng bộ từ cách tổ chức lớp học, phương pháp giảng dạy đến cách kiểm tra, đánh giá. Học sinh không chỉ được yêu cầu nhớ kiến thức mà cần biết sử dụng kiến thức, giải quyết vấn đề và phát triển năng lực phù hợp với bản thân.
Bộ GD&ĐT yêu cầu quá trình triển khai phải bảo đảm thực chất, tránh hình thức, đồng thời phù hợp với điều kiện của từng địa phương và từng cơ sở giáo dục.
