Thay vì chuyển dần sang tiết trời se lạnh như thường thấy vào thời điểm giữa mùa thu, miền Bắc vẫn duy trì trạng thái nắng nóng trong những ngày đầu tháng 10. Nhiệt độ ban ngày tại nhiều khu vực lên tới 32-34 độ C, trong khi những đợt không khí lạnh xuất hiện chưa đủ mạnh để tạo ra sự thay đổi kéo dài.
Diễn biến này nối tiếp đợt nóng gay gắt cuối tháng 9, đầu tháng 10, khi hàng loạt trạm quan trắc ghi nhận những mốc nhiệt độ chưa từng có trong cùng kỳ. Theo số liệu của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, cả nước xuất hiện 73 kỷ lục nhiệt độ trong đợt nóng, riêng miền Bắc có 51 điểm ghi nhận kỷ lục.
Trong đó, 10 điểm ghi nhận nhiệt độ cao nhất từng quan trắc trong tháng 9 và 41 điểm đạt mức cao nhất trong tháng 10. Các mốc nhiệt độ mới xuất hiện tại nhiều tỉnh, thành, từ khu vực miền núi đến đồng bằng Bắc Bộ.
Đáng chú ý, trạm Láng ở Hà Nội đo được 38,4 độ C vào ngày 30/9. Đây là mức nhiệt cao nhất từng được ghi nhận tại trạm này trong tháng 9, vượt kỷ lục thiết lập đầu tháng 9/2025.
Tại Yên Châu, Sơn La, nhiệt độ đạt 38,3 độ C trong đầu tháng 10, vượt mức cao nhất trước đó được ghi nhận năm 2019. Ngoài hai địa điểm trên, các trạm tại Lào Cai, Lạng Sơn, Cao Bằng, Tuyên Quang, Điện Biên, Lai Châu, Phú Thọ, Hưng Yên, Ninh Bình và Hải Phòng cũng ghi nhận kỷ lục. Bắc Ninh, Thái Nguyên và Quảng Ninh là ba địa phương không có điểm đo lập kỷ lục trong đợt này.
Nắng nóng không chỉ giới hạn ở miền Bắc mà còn xuất hiện tại một số điểm quan trắc thuộc miền Trung và Nam Bộ. Phạm vi ghi nhận rộng cho thấy nền nhiệt cao là diễn biến đáng chú ý trên cả nước trong giai đoạn chuyển mùa.
Cần lưu ý, nhiệt độ trong các bản tin khí tượng được đo tại trạm theo điều kiện tiêu chuẩn. Nhiệt độ bề mặt đường, mái nhà và các khu vực đô thị thiếu cây xanh có thể cao hơn nhiều, khiến cảm giác nóng ngoài thực tế gay gắt hơn số liệu quan trắc.
Dự báo thời tiết những tháng tới cũng đang thu hút sự chú ý khi hiện tượng El Niño phát triển trên vùng biển nhiệt đới Thái Bình Dương. Đây là một trong những yếu tố có thể tác động đến hoàn lưu khí quyển và phân bố nhiệt độ, lượng mưa ở Việt Nam.
Theo nhận định khí hậu thời hạn mùa được Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia đưa ra, giai đoạn từ cuối năm 2026 đến đầu năm 2027 có khả năng chịu ảnh hưởng của El Niño mạnh. Nhiệt độ trung bình trong thời kỳ tháng 12/2026 đến tháng 2/2027 được dự báo cao hơn trung bình nhiều năm khoảng 0,5-1,5 độ C ở các khu vực theo bản tin dự báo.
Với miền Bắc, kịch bản được đặt ra là số đợt không khí lạnh có thể ít hơn mức trung bình nhiều năm, cường độ không mạnh như thông thường và thời gian rét đậm, rét hại có xu hướng rút ngắn. Nếu diễn biến đúng như dự báo, mùa đông năm nay có thể không kéo dài những đợt rét liên tiếp như một số năm trước.
Tuy nhiên, nền nhiệt trung bình cao không có nghĩa thời tiết sẽ ấm liên tục. Những đợt không khí lạnh mạnh vẫn có thể tràn xuống trong giai đoạn chính đông, nhất là từ nửa cuối tháng 12/2026 đến tháng 2/2027, khiến nhiệt độ giảm sâu trong thời gian ngắn. Khả năng xuất hiện các mức nhiệt thấp bất thường vì vậy vẫn cần được tính đến.
El Niño cũng không phải yếu tố duy nhất quyết định thời tiết mùa đông. Cường độ các đợt không khí lạnh, hoạt động của hoàn lưu khí quyển và những biến động khí hậu khác đều có thể làm thay đổi diễn biến thực tế.
Do đó, chuỗi kỷ lục nhiệt độ vừa qua là dấu hiệu cho thấy thời tiết chuyển mùa đang có những biểu hiện khác thường, nhưng chưa đủ để kết luận miền Bắc sẽ không có rét sâu trong mùa đông tới. Xu thế nhiệt độ và khả năng xuất hiện các đợt lạnh cực đoan vẫn cần được cập nhật qua những bản tin dự báo tiếp theo.
