Công nghệ hỗ trợ người dân làm thủ tục
Sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Mậu A tỉnh Lào Cai trung bình mỗi ngày tiếp đón gần 100 lượt công dân đến thực hiện thủ tục hành chính. Khối lượng công việc lớn khiến cán bộ tại bộ phận một cửa phải dành nhiều thời gian để hướng dẫn, giải đáp các thắc mắc của người dân. Để hỗ trợ quá trình này, từ tháng 10/2025, xã Mậu A đã đưa kiosk AI vào sử dụng tại Trung tâm Phục vụ hành chính công. Sau hơn 7 tháng vận hành, thiết bị đã trở thành một trong những công cụ hỗ trợ người dân tại khu vực tiếp đón.
Thay vì phải chờ cán bộ hướng dẫn từng bước, người dân có thể tương tác trực tiếp với kiosk để tra cứu thông tin và tìm hiểu quy trình thực hiện thủ tục. Với giao diện trực quan, thiết bị hỗ trợ nhiều tiện ích như: Hướng dẫn quy trình, tạo mẫu đơn, nộp hồ sơ trực tuyến, tra cứu tiến độ giải quyết, thanh toán phí, lệ phí và đánh giá mức độ hài lòng sau khi hoàn tất giao dịch.
Đáng chú ý, kiosk AI được kết nối với máy in tại bộ phận một cửa, giúp người dân có thể in ngay các biểu mẫu, giấy tờ cần thiết để bổ sung hồ sơ tại chỗ. Điều này đặc biệt hữu ích đối với những người chưa thành thạo công nghệ hoặc phải di chuyển quãng đường xa để đến trung tâm hành chính. Đến Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Mậu A thực hiện thủ tục chuyển nhượng quyền sử dụng đất, chị Đinh Thị Hà, thôn Hồng Phong, xã Mậu A, chỉ cần nêu yêu cầu bằng giọng nói, hệ thống đã hướng dẫn các bước từ chuẩn bị hồ sơ, nộp hồ sơ đến tiếp nhận và kiểm tra.
Theo chị Hà, trước đây mỗi lần thực hiện thủ tục hành chính, chị thường phải hỏi cán bộ hoặc tự tìm hiểu thông tin. Trường hợp thiếu giấy tờ, người dân có thể phải đi lại nhiều lần để bổ sung. Với kiosk AI, các bước được hướng dẫn cụ thể, dễ hiểu; một số biểu mẫu còn có thể được in trực tiếp tại trung tâm. Tương tự, ông Đặng Văn Luân, thôn Lâm Trường, xã Mậu A, cho biết trước đây khi thực hiện thủ tục tặng cho quyền sử dụng đất, ông phải đi lại nhiều lần. Nay, với sự hỗ trợ của kiosk AI, quy trình được hướng dẫn cụ thể, giúp việc thực hiện thủ tục thuận tiện hơn.
“Chia lửa” cùng cán bộ cơ sở
Hiện kiosk AI tại xã Mậu A đã được tích hợp các thủ tục hành chính thuộc nhiều lĩnh vực như: tài chính – kế hoạch – công thương; đất đai – xây dựng – môi trường; văn hóa – giáo dục – y tế – nội vụ; công an – tư pháp – hộ tịch. Việc tích hợp các tiện ích trên một thiết bị giúp người dân chủ động tìm hiểu thông tin, chuẩn bị hồ sơ và thực hiện một số thao tác ngay tại trung tâm. Qua đó, cán bộ, công chức cũng giảm bớt thời gian dành cho những hướng dẫn mang tính lặp lại, có điều kiện tập trung hơn vào việc tiếp nhận và xử lý hồ sơ.
Chị Trần Thị Xuyên, chuyên viên Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Mậu A, cho biết từ khi có kiosk AI, quá trình hướng dẫn người dân thực hiện thủ tục hành chính thuận lợi hơn. Những trường hợp cần tờ khai hoặc biểu mẫu có thể được hướng dẫn và in trực tiếp, hạn chế tình trạng người dân phải quay lại nhiều lần để bổ sung giấy tờ.
Theo ông Lê Chí Công, Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Mậu A tỉnh Lào Cai, việc đưa kiosk thông minh tích hợp AI vào vận hành đã góp phần giảm áp lực cho cán bộ, công chức tại bộ phận một cửa, đồng thời rút ngắn thời gian chờ đợi của người dân, nhất là vào những thời điểm lượng công dân đến giao dịch tăng cao.
Các thông tin về thủ tục, thành phần hồ sơ và mức thu phí, lệ phí được cung cấp công khai, giúp người dân thuận tiện theo dõi. Trung tâm cũng bố trí cán bộ hỗ trợ những người lần đầu sử dụng thiết bị. Sau khi được hướng dẫn, nhiều người có thể chủ động thực hiện các thao tác trên kiosk và từng bước hình thành thói quen sử dụng dịch vụ công trực tuyến.
Theo đánh giá của trung tâm, việc hỗ trợ in ấn và bổ sung hồ sơ tại chỗ giúp giảm khoảng 30–40% thời gian chờ đợi và đi lại của người dân. Đây là kết quả có ý nghĩa trong bối cảnh địa bàn miền núi còn nhiều hạn chế về khoảng cách địa lý, điều kiện đi lại và khả năng tiếp cận công nghệ của một bộ phận người dân.
Đưa chuyển đổi số đến gần đời sống
Không chỉ dừng ở việc hỗ trợ giải quyết thủ tục hành chính, kiosk AI còn được tích hợp các tiện ích như: Trợ lý ảo hướng dẫn, tra cứu thủ tục và kết nối với hệ thống định danh điện tử VNeID. Những tính năng này mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ công số, nhất là đối với người dân chưa có nhiều kinh nghiệm sử dụng các nền tảng trực tuyến. Thời gian tới, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Mậu A dự kiến tiếp tục nghiên cứu mở rộng chức năng của kiosk AI, tích hợp thêm các thủ tục hành chính nhằm phục vụ người dân nhanh chóng, thuận tiện hơn.
Từ một thiết bị hỗ trợ tại bộ phận một cửa, kiosk AI đang cho thấy cách công nghệ có thể được ứng dụng trực tiếp vào những nhu cầu thiết thực của người dân. Khi người dân có thể tự tra cứu, được hướng dẫn từng bước và hoàn thiện hồ sơ ngay tại nơi tiếp nhận, chuyển đổi số không còn là khái niệm xa vời mà trở thành một phần trong hoạt động hành chính hằng ngày.
Việc đưa kiosk AI vào vận hành tại xã Mậu A cũng là một bước đi cụ thể trong triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Quan trọng hơn, từ những tiện ích nhỏ nhưng thiết thực, mô hình đang góp phần đưa công nghệ đến gần hơn với người dân miền núi, hỗ trợ người dân chủ động tiếp cận dịch vụ công và từng bước hình thành kỹ năng số ngay từ cơ sở./.
